www.orthodox.ge >> damwyebTaTvis >> katexizmo

saxelmZRvanelo

marTlmadidebeli eklesiis
katexizmos Sesaswavlad

 

 


nawili pirveli - sjuli _ religia

sjuli aris sulieri kavSiri RmerTsa da kacs Soris. erTis mxriv kaci evedreba RmerTs Tavis saWiroebisaTvis, meore mxriT RmerTi aZlevs kacs Tavis wyalobas. am urTierTobas RmerTsa da kacs Soris aqvs Rrma safuZveli TviT kacis arsebaSi, mis sulsa da gonebaSi. qveyanaze ar moipoveba arc erTi eri, rom ar swamdes RmerTi da ara hqondes sjuli. erTi Zveli mweralTagani ambobs, qveyanazed Segxvdeba bevri imisTana eri, romelmac ar icis xmareba fulisa, ar aqvs mudmivi sacxovrebeli bina, ar icis xelovneba, ara aqvs gamagrebuli adgilebi, qalaqebi, magram ar aris arsad imisTana eri, rom ara swamdes RmerTi, ara hqondes locvebi, ara swamdes msxverpli da fici. mravali exlandeli Rrma swavlulic uciloblad da ueWvelad amtkicebs, sarwmunoeba da sjuli RvTisa sayovelTaoao.


qristeanoba

qveyanazed axlac aris da uwinac iyo bevri sxva_dasxva sjuli, magram arc erTi ar aris WeSmariti, garda qristeanobisa. RvTisagan gancxadebuli WeSmariteba moipoveba mxolod qristeanobaSi da Zveli aRTqmis sjulSi, romelic iyo momzadeba qristes sjulisaTvis.
qristeanoba aris erTaderTi sjuli, romelic akmayofilebs kacis sulis yovalsave moTxovnilebas. am sjulma ar icis garCeva tomisa, erovnebisa, sqesisa da hasakisa: TviT saxareba aris wigni samaradiso, yvela droisa da yvela xalxisaTvis gamosadegi, saWiro da gasagebi; rogorc am cxrameti saukunis winad, ise exlac qristeanobas aqvs erTi da igive cxoveli Zala; miss sakeTilo da sasargeblo Zalas ganicdian, rogorc mdidarni, ise glaxakni, rogorc swavlulni, ise uswavlelnic. mxolod qristem auwya qveynierebas iseTi swavla_moZRvreba, romelic Zvelebur brZnebs, sjulis mdebelebs, zneobis maswavlebelebs arc TvaliT uxilavT, arc yuriT smeniaT da arc fiqrad mosvliaT. mxolod qristeanobam auwya kacobriobas, yvelani erTmaneTis Zmebi xarTo; mospo monoba da kanonis winaSe gaaTanaswora yvelani; iqadaga sayovelTao siyvaruli, romelic Seicavs yvelas, ganurCevlad wodebisa, erovnebisa da mdgomareobisa. amotom yvelam unda scnas, rom qristeanoba aris WeSmariti sjuli, WeSmariti sarwmunoeba da misi damfuZnebeli qriste ieso aris RmerTkaci.


saRmrTo gancxadeba

marTlmadidebeli eklesia swavla_moZRvrebas iRebs saRmrTo gancxadebidan. saRmrTo gancxadebad iwodeba yovelive is, rac TviT RmerTma kacs gamoucxada, raTa man SesZlos WeSmariti Tayvaniscema da misi rwmena.
sxva_da_sxva dros RmerTi sxva_da_sxvanairad ucxadebda xalxs Tavis sjuls; adam da evas magaliTad, RmerTi TviTon ecxadeboda samoTxeSi, rogorc mosiyvarule mama da aswavebda. rodesac, adam da evas Secodebisa da samoTxidan gamodevnis Semdeg, xalxi codvisa gamo daSorda RmerTs da daiwyo misi daviwyeba, maSin RmerTma gamoirCia gansakuTrebiT Rrmad da gulwrfelad morwmune, Tvisi saTno kacebi, romlebic iRebdnen misgan gancxadebas da auwyebdnen sxvaTa. aseTi RvTis gamorCeulebad iyvnen: adami, noe, abrami, mose da sxva winaswarmetyvelebi.
amaT miiRes RvTisagan mxolod dasabamni saRmrTo gancxadebisa da gaavrceles xalxSi; savsebiT da sruliad ki RvTis gancxadeba qveyanazed moitana ieso qristem, ganxorcielebulma RmerTma da gaavrcela mTels qveyanaze Tvisis mociqulebis saSualebiT. amas cxadad ambobs pavle mociquli Tavis epistoleSi ebraelTa mimarT: mravliT kerZo da mravliT saxiT maSinve RmerTi etyoda mamaTa winaswarmetyvelTa mier, xolo ukanasknelTa amaT dReTa metyoda Cven Zisa mier Tvisisa, romeli igi daadgina mkvidrad yovelTa, romlisganaca Seqmna RmerTma saukuneni (ebr. 1, 1).
kacs SeuZlian RvTisagan Seqmnil qveynis ganxilviT darwmundes, rom arsebobs RmerTi, rom is aris yovlad Zlieri, yovlad saxieri, yovlad mowyale: amas ewodeba bunebiTi gancxadeba. magram es bunebiTi gancxadeba ara aris sruli da amitom arc sakmaria; am gancxadebas SeuZlian mxolod raodenadme moamzados kaci da xelmZRvaneloba gauwios SesaTviseblad im RvTis cnobisa, romelsac miiRebs saRmrTo gancxadebidan.

saRmrTo gardmocema da saRmrTo werili

saRmrTo gancxadeba vrceldeba qveyanaze saRmrTo weriliT da saRmrTo gadmocemiT.
saRmrTo werili ewodeba im wignebs, romelic dawerilia sulis wmidiT gangrZnobil kacTa _ winaswarmetyvelTa da mociqulTagan. am wmida wignebis krebuls ewodeba biblia. saRmrTo werili dawerilia RvTisagan gamorCeul da ganaTlebulTagan; aseTebi iyvnen Zvel aRTqmaSi winaswarmetyvelni, axalSi _ mociqulni, mTels bibliaSi 76 wignia. CamovTvaloT es wignebi im rigzed, rogorc dawyobilia qarTuls dabadebaSi: 1) dabadeba, 2) wigni gamosvlaTa, 3) levitelTa, 4) risxvTa, 5) meore sjulisa, 6) isu Zisa navesi, 7) msajulTa, 8) ruTisa, 9) pirveli mefeTa, 10) meore mefeTa, 11) mesame mefeTa, 12) meoTxe mefeTa, 13) pirveli neStTa, 14) meore neStTa, 15) pirveli ezdrasi, 16) nemiasi, 17) meore ezdrasi, 18) mesame ezdrasi, 19) wigni tobiasi, 20) ivdiTisa, 21) esTerisa, 22) wigni iobisa, 23) daviTni, 24) igavni solomonisni, 25) eklesiaste, 26) qeba qebaTa, 27) wigni sibrZnisa solomonisa, 28) wigni sibrZnisa iso Zisa ziraqisa, 29) winaswarmetyveleba isaiasi, 30) winaswarmetyveleba baruqisa, 31) godebani ieremisa winaswarmetyvelisani, 32) winaswarmetyveleba baruqisa, 33) ezekielisa, 34) danielisa, 35) osesi, 36) iobelisa, 37) amosisa, 38) abdiasi, 39) ionasi, 40) miqiasi, 41) naumisa, 42) ambakumisa, 43) sofoniasi, 44) angiasi, 45) zaqariasi, 46) malaqiasi, 47) pirveli makabelTa, 48) meore makabelTa, 49) mesame makabelTa, 50) saxareba matTesi, 51) saxareba markozisa, 52) saxareba lukasi, 53) saxareba ioanesi, 54) saqme wmidaTa mociqulTa, 55) epistole iakobisi, 56) pirveli epistole petresi, 57) meore epistole petresi, 58) pirveli epistole ioanesi, 59) meore epistole ioanesi, 60) mesame epistole ioanesi, 61) epistole iudasi, 62) epistole pavle mociqulisa romaelTa mimarT, 63) pirveli epistole korinTelTa mimarT, 64) meore epistole korinTrelTa mimarT, 65) galatelTa mimarT, 66) efeselTa mimarT, 67) filipelTa mimarT, 68) kolaselTa mimarT, 69) pirveli epistole TesalonikelTa mimarT, 70) meore epistole TesalonikelTa mimarT, 71) pirveli epistole timoTes mimarT, 72) meore epistole timoTes mimarT, 73) epistole tites mimarT, 74) filimonis mimarT, 75) ebraelTa mimarT, 76) gancxadeba ioane RvTismetyvelisa.
ganyofa saRmrTo werilis wignTa. saRmrTo werilis wignebi maTis daweris drois mixedbiT ganiyofa or did nawilad _ Zvel da axal aRTqmis wignebad. Zvelis aRTqmis wignebi ewodeba im wignebs, romelic daiwera qristes mosvlamde da malaqia winaswarmetyvelamde (1600 _400 w. qristemde); axal aRTqmis wignebi ewodeba im wignebs, romelic dawerilia qristes Semdeg mociqulebisagan(41 _100w.).
orisave aRTqmis wignebi SinaarsiT ganiyofa oTx nawilad: 1) wignni sjulebiTni, romelnic Seicaven umTavresad ZiriTads kanonebs sarwmunoebriv cxovrebisas; Zvel aRTqmis wignebs Soris am nawils ekuTvnis xuTi wigni mosesi: dabadeba, gamosvlaTa, levitelTa, ricxvTa da meore sjulisa. axal aRTqmaSi _ oTxi saxareba: matTesi, markozisa, lukasi da ioanesi. 2) wignni istoriulni, romelnic Seicaven istorias RvTisa da kacTa Soris didebul aRTqmisas. Zvels aRTqmaSi am nzwils ekuTvnis Semdegi wignebi; isu Zisa navesi, msajulTa, rusiTa, oTxi wigni mefeTa, ori wigni neStTa, ori wigni ezdrasi, nemiasi, tobiasi, ivdiTisa, esTerisa da sami wigni makabelTa; axal aRTqmaSi mxolod erTi wignia istoriuli _ saqme mociqulTa; 3) swavlebiTni anu samoZRvrebo wignni, romelnic Seicaven swavla_moZRvrebas sjulisa, zneobisa da keTilmsaxurebisas. Zvels aRTqmaSi maT ekuTvnian: wigni iobisa, daviTni, igavni solomonisni, eklesiaste, qeba qebaTa, sibrZne solomonisa, sibrZne isu Zisa ziraqisa da mesame wigni ezrdasi; axals aRTqmaSi samoZRvrebo wignebad iTvleba mociqulTa epistoleni, (ricxviT 21; 4) wignni winaswarmetyvelebiTni, romelnic Seicaven winaswarmetyvelebas qristesa, mis sasufevelsa da axal aRTqmis eklesiis winaswarmetyvelTa wignebi, ricxviT 16; axal aRTqmaSi erTi winaswarmetyvelebiTi wignia _ gancxadeba ioane RvTismetyvelisa. RirsebiT saRvTo werilis wignebi ganiyofa or nawilad: _ dakanonebul da ara_dakanonebul wignebad. dakanonebuli wignebi ewodeba im wignebs, romelic wm. mamaTa da krebaTagan cnobilia namdvilad mociqulTa da winaswarmetyvelTagan dawerilad da amitom, rogorc ueWvelad RvTiv sulierni, _ savaldebuloa saxelmZRvanelod sjulisa da cxovrebisaTvis. ara _ dakanonebuli wignebi is wignebia, romelsac ara aqvs zemoaREniSnuli wignTa Rirseba da amitom ar aris savaldebulo yvelasaTvis. ara_dakanonebul wignebad Zvel aRTqmis saRmrTo werilSi iTvleba Semdegi wignebi: wigni tobiasi, ivdiTisa, sibrZne solomonisa, isu Zisa ziraqisa, winaswarmetyveleba baruqisa, meore da mesame wigni ezdrasi da samive wigni makabelTa. garda am mTel wignebisa, ara_dakanonebulad, anu kerZo wignebad iTvleba zogierTi adgili dakanonebul wignebisa, mag. as ormocda meTerTmete fsalmuni daviTnSi, locva manasiasi meore neStTa wignis boloSi, esTeris wignSi merve da mecxre Tavis bolos muxlebad dayofili nawili, galoba samTa yrmaTa danielis winaswarmetyvelebaSi (T.5), susanas ambavi (iqve, T. 13), bilis da veSapis ambavi (iqve, T.14). danarCeni wignebi Zveli aRTqmisa da yvela wigni axlis aRTqmisa sul dakanonebulad da savaldebulod iTvleba.


pirveli ena saRmrTo werilis wignebisa

Zveli aRqmis saRmrTo werilis yvela savaldebulo wignebi dawerilia ebraulad, radganac am eniTa laparakoben damwernic da isinic visTvisac daniSnuli iyo wignebi. axali aRqmis wignebi, garda matTes saxarebisa, dawerilia berZnulad.


RvTiv-suliereba saRmrTo werilisa


Cven gvrwams, rom saRmrTo werilis wignebi, rogorc Zvelis, ise axalis aRTqmisa, dawerilia RvTiv-ganbrZnobil kacTagan. TviT ufali ieso qriste Zveli aRTqmis wignebs uwodebda RvTis sityvad, suli wmidis sityvad, RvTis brZanebad; mociqulebic, Tanaxmad macxovrisa, saRmrTo wignebad racxdnen Zvels aRTqmas. TviT mociqulebs macxovarma aRuTqva movlineba wm. sulisa, romelic etyoda maT yovelsave. suli wmida ucxadebda xolme mociqulebs da winaswarmetyvelebs imas, rac sruliad ar icodnen, _ mag. isini winaswarmetyvelebdnen momavals, an ambobdnen imisTana swavla _ moZRvrebas, romlis SeTxzvac sruliad ar SeeZloT; xan_ki imgvar ambebs swerdnen, romelic TviTon icodnen; maSin suli wmida mxolod icavda SecdomaTagan; uxsnida gaugebars da Seavsebda mogonebas, magram imave dros ar aviwroebda azris warmoTqmaSi.
rom saRmrTo werili marTla RvTis sityvaa, amas gvarwmunebs: simaRle swavlisa, romelic sesulia saRmrTo werilSi. mag. samebisa, RvTis ganxorcielebisa, erTis RmerTisa, RvTis siyvarulisa, simdablisa da mterTa siyvarulis Sesaxeb. swavla iseTi moZRvrebaa, romlis mogonebac ar SeeZloT ubralo kacebs, rogornic iyvnen mociqulni da winaswarmetyvelni.
saRmrTo werilis wignebi dawerilia sxva_da_sxva dros, sxva_da_sxva kacTagan, sxva_da_sxva adgils, magram mainc ise eTanxmebian erTmaneTs, TiTqos erTi kacis dawerili iyos, maSin, roca ori kacis naweri erT saganze ar eTanxmeba erTmaneTs. amasTanave, saRmrTo werilis wignebi Tavisufalia yvela im cru_morwmuneobisa da cTomilebisagan, romelic gavrcelebuli iyo xalxSi maTis daweris dros.
2) winaswarmetyvelebani, romelic moipoveba Zveli aRTqmis wignebSi. isaia da daviT winaswarmetyvelni iseTis sicxadiT aRgviweren ieso macxovris vnebas jvarzed, TiTqo TiTon daswrebian jvarcmaso, magram kacma ara icis_ra, mxolod RmerTs SeuZlian winad cnoba momavlisa; maS, Tu winaswarmetyvelebi ramdensame saukuniT winad swerdnen, ra moxdeboda SemdegSi, ueWvelia _ suli wmidisa da RvTis ZaliT iyvnen ganbrZnobilni.
3) saswaulni. kacs saswaulis qmna ar SeuZlian arc Tavis zalit, arc xelovnebiT; mkvdris aRdgineba, sneulis gankurneba xelis SexebiT, an erTis sityvis warmoTqmiT Se4uZlian mxolod RmerTs da mis ZaliT im kacs, romelic masTan axloa da misi saTnoa. amave zalit xelmZRvenelobs amisTana kaci swavlis qadagebis drosac; roca ambobs RvTis saxelit, ueWvelia, ambobs RvTis sityvas. TviT macxovari saswaulebs racxs Tvisis saRmrTo movlinebis niSnad: saqmeni, romelni momcna me mamaman, raTa aRvasrulne igini, eseve saqmeni hswameben CemTvis, romelTa me viqm, rameTu mamaman momavlina me (ioane. 5, 26).
rom saRmrTo werili RvTis sityvaa, es mtkicdeba kidev im didisa da Zlieris moqmedebiT, romelic aqvs mkiTxvelsa da msmenelze; Zlieri moqmedeba saRmrTo werilisa kacTa gulze sCans cxadad iqidan, rom uswavlelma da ubralo mociqulebma moaqcies qristesadmi mravali swavluli da brZeni kaci da mcire xanSi gaavrceles saxareba qveynad. garda amisa, yovels morwmunes SeuZlian igrZnos sakeTilo gavlena saxarebisa, hpovos masSi nugeSi, radganac saRmrTo werili aris sityva RvTisa da neba RvTisa, amitom yoveli qristiane unda kiTxulobdes da swavlobdes sasoebiT da krZalulebiT, im surviliT, rom miiRos misgan sargebloba sulieri; saRmrTo werili und gvesmodes ise, rogorc esmodaT wm. mamebs, romelTac wmida cxovrebisaTvis RmerTma misca niWi saRmrTo werilis swored ganmartebisa.
saRmrTo gadmocema aris gadacema erTis Taobidan meoreze sityviT da magaliTiT sarwmunoebis swavlisa, RvTis sjulisa, saidumloTa da saRmrTo wesebisa, saRmrTo gadmocema uZvelesia saRmrTo werilze.
Cven viciT, rom RmerTi TviTon ecxadeboda adam da evas da aswavlida Taviss wmida sjuls. RvTis brZaneba adams ar dauweria, aramed zepirad gadasca Tavis Svilebs, maT kidev Tavis Svilebs. Semdeg adamisa, RmerTi ecxadeboda noes, abrams, isaaks, iakobs da sxvaTa da aswavebda, rogor unda ecxovraT RvTis saTnod da RvTis sjulzed, ra wesebi aesrulebinaT, rogor elocnaT da sxva. es RvTis brZanebani amaT gadasces Tavis Svilebs zepirad da mxolod mose winaswarmetyvelma Caswera RvTis mocemuli sjuli da amiT daedo safuZveli saRmrTo werils, magram am drosac bevri ram darCa Cauwereli da inaxeboda xalxis xsovnaSi zepir gardmocemiT. moses Semdeg winaswarmetyvelebsac yovelive RvTis nabrZanebi ar CauweriaT, bevri zepirad gadasces xalxs. am rigad bevri ram Zvels aRTqmaSi inaxeboda zepiri gardmocemiT, dauweravad (adamma miiRo RvTisagan da gadasca Svilebs gancxadeba netaris cxovrebisa, qveynis gaCenisa, kacis gaCenisa, samoTxeSi netar cxovrebisa, Secodebisa, samoTxidan gandevnisa da aRqmulis macxovrisa. noem acnoba xalxs sayovelTao garyvnisa da msoflio warRvnis ambavi. abramma auwya RvTisgan misi gamorCeva da misi STamomavlobisagan macxovris mosvla. mosem auwya egvipteSi yofna, iqidan gamosvla da RvTisagan miRebuli sjuli. winaswarmetyvelebma winaswar sTqves macxovris mosvla, cxovreba, sikvdili da aRdgoma).
axals aRTqmaSic qriste RmerTi zepirad qadagebda; mis amaRlebisa da suli wmidis gadmosvlis Semdegac, mociqulebi zepirad qadagebdnen qristesgan gagonils swavlas. mxolod SemdegSi zogierTma mociqulma, morwmuneTa saWiroebisa da kerZo moTxovnilebis gamo, dasweres epistoleebi; azri am epistoleebis dawerisa da ganmtkiceba sjulisa, ganmarteba zogierTis sagnisa, gafrTxileba cru moZRvrebisagan da dacva WeSmaritis swavlis waryvnisagan.
TviT mociqulebi epistoleebSi yvelafers ar swerdnen da acxadebdnen survils morwmuneebTan zepir saubrisas, mag. ioane maxarebeli swers epistoleSi: mravali minda miwerad Tqvenda, aramed ara vinebe qartiTa da melniTa, rameTu vesav mosvlad Tqvenda da pirispir sityvad, raTa sixaruli igi Tqveni savsebiT iyos (ioan. 2, 1 _ 12). ra ilaparaka ioane mociqulma pirispir Tavis mowafeebTan, es werilobiT ar Senaxula: igive mociquli mowmobs, rom arc saxarebaSia Cawerili yovelive is, raca sTqva da hqmna iesomao (ioane, 12, 25).
ieso qriste aRdgomis Semdeg ormocis dRis ganmavlobaSi uqadagebda da aswavebda mociqulebs sasufevelisaTvis RvTisa, magram es qadageba arsad ar aris Cawerili, aramed gadmocemulia morwmuneTa mimarT zepirad. am rigad, axals aRTqmaSic sityva RvTisa, saRmrTo wignebSi Cauwereli, inaxeboda gardmocemiT, _ zepirad.
saRmrTo gadmocemas iseTive mniSvneloba aqvs CvenTvis, rogorc sRmrTo werils da aucileblad saWiroc aris. amitomac pavle mociquli urCevs Tesalonikel qristeanebs Seiwynaron da daicvan mtkiced yovelive, rac ki iswavles misgan sityviT Tu weriliT.
saRmrTo gadmocema saWiroa: 1) saRmrTo werilis swored asaxsnelad da gasagebad, _ is gvixsnis mniSvnelobas da azrs saRmrTo wignisas, an romelisame adgilisas; 2) saidumloebis swored SesrulebisaTvis, saRmrTo werilSi sruliad ar aris moxsenebuli, Tu rogor unda Sesruldes romelime saidumlo; wesi saidumloTa Sesrulebisa savsebiT damyarebulia gardmocemaze. 3) saWiroa gardmocema dasamtkiceblad zogierT WeSmaritebaTa, mag. xatTa, wmidaTa, maT nawilTa Tayvaniscemisa; es saRvTo werilSi ar aris moxsenebuli cxadad. 4) bolos saRmrTo gardmocema saWiroa kidev misTvis, rom dacul iqnas sxva_ da_sxva wesi marTlmadidebel RvTismsaxurebis dros.
mcveli da Semnaxveli saRmrTo gardmocemisa aris wmida eklesia. es saRmrTo gardmocema daculia wm. mamaTa nawerebsa da saeklesio krebis dadgenilebaTa Soris; amitom pavle mociquli ityvis: eklesia aris sveti da simtkice WeSmaritebisa (1 tim. 3, 15).


niSnebi WeSmaritebis gardmocemisa

WeSmariti gardmocema 1) ar unda iyos winaaRmdegi ukve Sewynarebul da cnobil samociqulo gardmocemisa; unda eTanxmebodes saRmrTo werils, radgan orives aqvT erTi wyaro _ suli wmida. 2) saWiroa, rom ara erTi romelime, aramed yvela eklesia amowmebdes gardmocemis sinamdvilesa da TviT gardmocema mociqulTa droidan iwyebodes. 3) saWiroa iyos erTsulovani mowmoba da Tanxmoba yvela eklesiis samociqulo gardmocemis Sesaxeb.

 

simbolo sarwmunoebisa (mrwamsi)

saRmrTo werilisa da saRmrTo gardmocemis swavla_moZRvreba Sesaxeb imisa, Tu rogor unda swamdes marTlmadidebels qristeans RmerTi, ra aris saWiro mis sulis sacxovneblad, mkafiod da mokled gamoTqmulia sarwmunoebis simboloSi, anu rogorc qarTulad ewodeba `mrwamsSi~ (simbolo berZnuli sityvaa da qarTulad udris `niSans~. simbolo uwin ewodeboda mokled gamoxatuls sarwmunoebis aRsarebas; es arCevda qristeanes ara qristeaneTagan. qarTuli saxelwodeba `mrwamsi~ warmomdgaria mrwamsis pirveli sityvidan). mrwamsi marTlmadidebeli eklesiisa ikiTxvis esred:
a. mrwams erTi RmerTi mama, yovlisa mpyrobeli, Semoqmedi caTa da qveyana
xilulTa yovelTa da ara xilulTa.
b. da erTi ufali ieso qriste, Ze RvTisa, mxolod Sobili, mamisgan Sobili uwinares yovelTa saukuneTa, naTeli naTlisagan, RmerTi WeSmariti RvTisagan WeSmaritisa, Sobili da ara qmnili, Tanaarsi mamisa, romlisagan yoveli Seiqmna.
g. romeli CvenTvis, kacTaTaTvis, da Cvenisa cxovrebisaTvis gardmoxda zeciT da xorcni Seisxna sulisagan wmidisa da mariamisagan qalwulisa, da gankacna;
d. da jvars ecva CvenTvis pontoelisa pilates _ze, da ivno da daefla.
e. da aRsdga mesamesa dResa, msgavsad werilisa;
v. da amaRlda zecad, da mjdomare ars marjveniT mamisa.
z. da kvlav momaval ars didebiT. gansjad cxovelTa da mkvdarTa, romlisa sufevisa ara ars dasasrul.
c. da suli wmida, ufali da cxovels myofeli, romeli mamisagan gamovals, mamisaTana da Zisa Tana Tayvanis _ icemis da ididebis, romeli ityoda winaswarmetyvelTa mier.
T. erTi wmida kaTolike da samociqulo eklesia;
i. aRviareb ersa naTlis _ Rebasa mosateveblad codvaTa;
ia. moveli aRdgomasa mkvdreTiT;
ig. da cxovrebasa mermisa mis saukunisasa. amin.
es simbolo marTlmadidebel sarwmunoebisa Seadgens wm. mamebma nikeas (325w.) da konstantinepolis (381w.) msoflio krebaze. mrwamsi Seicavs saRmrTo werilsa da saRmrTo gardmocemaze dafuZnebuls swavlas marTlmadidebel eklesiisas samebis pirvel pirze _ mama RmerTze, romelmac Seqmna ca da qveyana da ganagebs mas, samebis meore pirze _ Ze RmerTze, romelic ganxorcielda mariam qalwulisagan: samebis mesame pirze _ sulze, qristes eklesiaze. saidumloze, sazogado mkvdreTiT aRdgomaze da momaval cxovrebaze. amitom `mrwamsis~ codna savaldebuloa TviToeul marTlmadidebel qristeanesaTvis. `mrwamsi~ ganiyofeba 12 wevrad anu muxlad.


mrwamsis pirveli wevri

pirveli wevri mrwamsisa: mrwams erTi RmerTi mama, yovlisa mpyrobeli, Semoqmedi caTa da qveyanasa, xilulTa yovelTa da ara xilulTa.
rwmena RvTisa aris dajereba, darwmuneba, rom RmerTi namdvilad arsebobs da mas ekuTvnis yvela is Tvisebani, romelsac miawers saRmrTo werili. RvTis arsebobas gvarwmunebs dakvirveba Cvens garSemo qveynisa. cis mnaTobni da qveyanaze mcenare_cxovelni gvimtkiceben, rom aris maTi Semoqmedi, yovlad brZeni da yovlis SemZlebeli RmerTi; mociqulic brZanebs: Tvinier sarwmunoebisa, ver SesaZlebel ars saTno yofa RmrTisa; sarwmunoeba uRirs, romeli mouxdebis RmerTsa, rameTu ars da SeZiebelTa misTa sasyidlis mimcemel iqmnebis (ebr. 11, 6).
cxoveli da WeSmariti sarwmunoeba uTuod unda gamoixatos sityviT da moqmedebiT, e.i. unda iyos cxadi da aSkara, ise rom verc muqaram, verc tanjvam da verc TviT sikvdilma ver gvaTqmevinos uari RvTis sarwmunoebaze da ufals ieso qristeze. amas ewodeba aRsareba sarwmunoebisa. es aRsareba sarwmunoebisa saWiroa Cveni cxonebisaTvis; vinc Tavis sarwmunoebas ar amtkicebs sityviT da saqmiT, imas ara hqonia WeSmariti sarwmunoeba RvTisa da momavlis cxovrebisa. pavle mociquli brZanebs: guliTa gvrwams simarTled, xolo piriTa aRviarebT sacxovreblad (rom. 10, 10). da gvaCvenebs rom sarwmunoeba da misi aRsareba ganuyofelni arian erTmaneTisagan, _ sarwmunoeba dafarulia, roca imyofeba gulis siRrmeSi, xolo sarwmunoeba, gancxadebuli sityviT da saqmiT, aris aRsareba misi.
mrwamsis sityvebi erTi RmerTi gvaCvenebs RvTis erTobas. es sityvebi CarTulia mrwamsSi uaris sayofelad warmarTTa mraval_RmerTobisa, romelTac dakarges WeSmariti sarwmunoeba erTis RmerTisa da aRiarebdnen mraval RmerTebs. pavle mociquli cxadad swers: aravin ars RmerTi sxva, garna mxolo igi erTi RmerTi... Cvenda ert ars RmerTi mama, romlisagan ars yoveli, da Cven misa mimarT (1 kor. 8, 4_6).

arseba RvTisa da misi Tvisebani. RvTis arsebis gageba da miwdoma kacisaTvis SeuZlebelia. pavle mociquli brZanebs, rom RmerTi aris naTelsa myofi miuwTomelsa, romeli aravin ixila kacTaganman, arca xilvad xelewifebis (1 tim. 6,16). magram SesaZlebelia vicodeT RmerTisa is, rac TviT RmerTma gamogvicxada saRmrTo werilSi. saRmrTo werilidan ki viciT, rom RmerTi aris suli, saukuno yovlad saxieri, yovlad mecnieri, yovlad marTali, yovlis SemZlebeli, yovelgan myofi, ucvalebadi, yovladkmayofili, yovlad netari.
a)RmerTi aris suli, e.i. arseba sulieri, ara nivTieri. ganusazRvreli adgiliT da sivrciT; magram amasTanave aris erseba Tavisufali, gonieri, cxovelmyofeli, TviTarsi. es TviT macxovarma ganmarta samaritel qalTan saubris dros _ suli aris RmerTi da TayvanismcemelTa misTa suliTa da WeSmaritebiTa Tana arsT Tayvaniscema. (ioane, 4, 24).
saRmrTo werili xSirad miawers xolme RmerTs kacur sxeulis nawilebs, mag. guls, Tvalebs, yurebs, xelebs; amiTi saRmrTo werili gamohxatavs RvTis sxva da sxva Tvisebas, mag. guli niSnavs RvTis siyvaruls da saxierebas, Tvalebi da yurebi _ yovlad mecnierebas, xelebi _ yovlad SemZleblobas; aq saRmrTo werili uaxlovdeba kacurs enas da saxes, rom ufro advil gasagebi gahxados CvenTvis RvTis arseba. msgavsadve amisa, xatebze RmerTi mTelis Tvisis arsebiT ki ar aris gamosaxuli, viTomc hqondes marTla sxeuli, aramed im saxiT, rogoriTac TviTon ineba gamocxadeba kacTa winaSe; mag. abraams gamoecxada samis mgzavris saxiT, daniels _ mxcovanis saxiT; suli wmida gamoecxada naTlisRebis dros mtredis saxiT, macxovari ki ganxorcielda, scxovrebda kacTa Soris kacis saxiT; amitomac kacis saxiTa xataven.
b) RmerTi aris saukuno, e.i. dausabamo da dausrulebeli, maradis yofila, aris da iqneba. RvTis maradisobas daviT winaswarmetyveli swers: pirvel mTaTa dabadebamde da Seqmnad qveyanisa da soflisa da saukunidgan da ukunisamde Sen xar. (fs. 89, 2). ioane mociquli ambobs RvTis Sesaxeb, rom is iyo, aris da momaval ars (gam. 4, 8).
g) RmerTi aris yovlad saxieri, e.i. yovlad keTili. surs yovelTaTvis keTili da aZlevs kacs yovelsave, rac saWiroa misi arsebobisaTvis, RvTis saxierebisas macxovari brZanebs: aravin ars saxier, garna mxolo RmerTi (matTe, 19, 17), e.i. ar SeiZleba visme kacTagans ewodos keTili, garna RvTisa; kaci SeiZleba iyos keTili mxolod Tavissave msgavs kacTagan sedarebiT. ioane mociquli brZanebs: RmerTi siyvaruli ars (ioane, 4, 16).
gamouTqmeli siyvaruli da saxiereba RvTisa gamoixata _ 1) kacis SeqmniT RvTis saxed da xatad, 2) mis gamoxsniT ganxorcielebul Zis sisxliT, _ esred Seiyvara RmerTman sofeli ese, viTarmed Zeca Tvisi mxolod Sobili mohsca mas, raTa yovelsa, romelsa hrwmenes igi, ara warhwymdes, aramed aqvndes cxovreba saukuno (ioane, 3, 16).
d) RmerTi aris yovlad mecnieri, hxedavs kacis yovelsave nabijs, icis Cveni saWiroeba, yoveli Cveni saidumlo ganzraxva da survili; icis awmyo, warsuli da momavali; amis magaliTni arian winaswarmetyvelni, romelTac, ramdensame saukunis winad, RvTis CagonebiT, winaswar sTqves momavali. ioane mociquli brZanebs: ufros ars RmerTi gulisa Cvenisa da icis yoveli (ioane, 3, 20); ara rai ars dafarul winaSe missa (ebr, 4, 13).
e) RmerTi aris yovlad marTali – marTl_msajuli. marTl ars ufali da simarTleni Seiyvarna da siwrfoebani ixilna pirman misman (fs. 10, 7). pavle mociquli brZanebs: miagebs RmerTi kacad kacadsa saqmeTa miTTaebr; da, _ ara ars TvalReba RvTisa Tana ( rom. 2, 6, 11), e.i. RmerTi aniWebs kacs yovelsave Tanaxmad Rirsebisa: rogorc marTlmsajuli, arc erTs keTils saqmes ar dastovebs daujildoeblad da borotsa dausjelad.
v) RmerTi aris yovlad SemZlebeli: SeuZlian hqmnas yovelive, rac gamomdinareobs mis sibrZnisa da saxierebisagan; xolo Tu RmerTs ar SeuZlian scodos, an moiqces uazrod, es ara zRudavs mis yovlad_SemZleblobas, radganac Secodeba, an uazrod moqceva winaaRmdegia RvTis bunebisa. RvTis yovlad_SemZlebloba sCans qveynis gaCeniT ara raisagan da saswaulebiT, romelTac iqmoda TviT, an mis ZaliT misganve gamorCeulni kacni. daviT winaswarmetyveli brZanebs RvTis yovlad_SemZleblobisaTvis: man sTqva da iqmnes, Tavadman amcno da daebadnes (fs. 32, 9). mTavar_angelozi gabrieli RvTis yovlad_SemZleblobisaTvis ambobs: ara SeuZlebel ars winaSe RvTisa yoveli sityva (luk. 1, 37). ( zogs RvTis yovlad_SemZleblobis eWvi aqvs; amboben: RmerTs ar SeuZlian icruos, mokvdes, ukvdavi mokvdavad aqcios, warsuli awmyod da sxva. maSasadame, ara yofila yovlad SemZlebelio. netare avgustine amisas brZanebs: `rodesac vambobT, RmerTs ar seuZlian mokvdes, an icruos, amiTi ara mcirdeba misi yovladSemZlebloba, piriqiT, misi SemZlebloba Semcirdeba, Tu SeuZlebelisaTvis SesaZlebeli gaxdeba. swored amitom aris is yovladSemZlebeli, rom ar SeuZlian arc mokvdes, arc motyuvdes. yovlad_SemZlebels unda SeeZlos imisi qmnac, rac surs da agreTve ar ganicados is, rac ar unda; rom ganicados is, rac ar unda, maSin yovlad_SemZlebeli aRar iqneboda).
z) RmerTi aris yovelgan myofi. RmerTi yvelgan aris mTelis Tavis arsebiT da ar aris adgili, saca is ar iyos. RvTis yvelgan myofobisaTvis daviT winaswarmetyveli swers: vidreme vide sulisa Senisagan da pirisa Senisagan vidreme viltvode? aRvTuvxde cad, Sen mun xar; STaTuvxde jojoxeTad, axlosve xar; aRTuviperne frTeni Cemni ganTiad da davemkvidro me dasasrulsa zRvisasa, da rameTu munca xeli Seni miZRodes me, da marjveneman Senman Semiwynaros me (fs. 138, 7).
saRmrTo werilSi xSirad weria, RmerTi imyofeba caSi, eklesiaSio; es imas niSnavs, rom RmerTi gansakuTrebiT imyofeba caTa Sina, saca angelozebi adideben daucxromelad, taZrebSi da madliT mavedrebelTa da mlocvelTa gulSi ki aris saidumlod ( imyofeba Tu ara RmerTi iq, saca misi siwmidis sawinaaRmdego saqmeebia, mag: borot_moqmedebani? ueWvelia _ imyofeba, rogorc mcveli da msajuli, jojoxeTSi umetesad aris gaZlierebuli boroteba, magram, daviT winaswarmetyvelis sityviT, RmerTi iqac aris (fs. 139, 8). maSasadame, SeuZlebelia warmodgena imisTana adgilisa, an mdgomareobisa, rom iq RmerTi ar imyofebodes. RvTis siwminde im uwmindur adgilebiT sruliadac ar Seuracxiyofa, msgavsad imisa, rogorc mzis sxivi ara hkargavs sinaTles da brwyinvalebas, roca WuWyian adgils efineba).
c) RmerTi aris ucvalebeli, ucvalebelia Tvis arsebiT, Tvis moqmedebiT da ZaliT. iakob mociqulis sityviT, RmerTs ara aqvs cvaleba, gina qcevisa aCrdili (iak. 1, 17).
T) RmerTi aris yovlad kmayofili, yovlad netari, e. i. ar esaWiroeba kacTa xeliT samsaxuri, aramed TviTon miscems yovelTa cxovrebasa da sulsa yovliT kerZo (saq. moc. 17, 25).
amasTanave is aris yovlad netari da mxolo Zlieri meufe meufeTa da ufali uflebaTa (tim. 6, 15). RmerTi, ara Tu TviTon aris netari, yvelasaTvis netarebis wyaroa, roca kaci uaxlovdeba RmerTs keTilis cxovrebiT, maSin grZnobs mometebuls netarebasa da bednierebas.


zneobrivi mniSvneloba RvTis arsebobis azrisa

RmerTi yvelgan myofia da yovlad_mecnieri. mis Tval win aris mTeli Cveni cxovreba. amitom saWiroa, mudam gulSi hqondes kacs mokrZalebiT SiSi RvTisa; es mudmivi xsovna RvTisa aris kacisaTvis saukeTeso mcveli codvisagan. amitom saRmrTo werilSi sweria: dasabami sibrZnisa ars SiSi RmrTisa.
RmerTi saxieria (kacT_moyvare) da mowyale, amitom yovelTvis unda mivmarToT locviT, rogorc mosiyvarule mamas, RmerTi yovlad_SemZlebelia, amitom ar unda miveceT sasowarkveTilebas cxovrebaSi gaWirvebis Jams: RmerTs SeuZlian daifaros gaWirvebidan yovelive, vinc ki mimarTavs locviT.
RmerTi aris yovliT sruli arseba; yovelive keTili Tviseba, romelic CvenSi moipoveba mcired, RmerTs aqvs srulad; qriste gvibrZanebs am sisrulis miwevnas. RmerTi kacisaTvis aris wyaro imgvar sisrulisa da imgvar netarebisa, rogorsac kacs mTeli qveyanac ki ver miscems. RmerTi yvelaferia kacisaTvis.
wmida sameba. mrwamsis sityvebi: `mrwams erTi RmerTi mama (RmerTi erTia arsebiT, es Tavis Tavadac cxadia. RmerTi aris yvelafriT sruli yvela arsebaze; sruli arseba ki mxolod erTi unda iyves, orisa an ramdenisame srulis arsebis erTad yofna SeuZlebelia, rom iyvnen sxva arsebani misi tolni, maSin is dahkargavs sisrules, e. i. RmerTi aRar iqneboda. kacobriobis upirveles xanebSi swamdaTD mxolod erTi RmerTi da mas scemdnen Tayvans. magram Semdeg, roca kaci daSorda RmerTs, erT RmerTobis adgili daiWira mraval_RmerTobam, anu warmarTobam. magram warmarTTa ukeTesi swavlulebi da brZenebic erTRmerTobas mraval_RmerTobaze maRla ayenebdnen) gviCvenebs samebis saidumlos. RmerTi arsebiT erTia, magram pirovnebiT sami, _ mama RmerTi, Ze RmerTi da suli wmida RmerTi, romlebic Seadgenen erT arssa da ganuyofels samebas. saidumlo wmida samebisa iyo gamocxadebuli Zvels aRqmaSic. mag, daviT winaswarmetyveli swers: sityvisa uflisaTa cani daemtkicnes, da suliTa pirisa misisisaTa yoveli Zali maTi (fs. 32, 6). wmida mamebis azriT, aq `sityvad~ igulisxmeba Ze RmerTi, `sulad~ _ suli wmida, xolo `uflad~ _ mama RmerTi. ufro mkafiod, cxadad da naTlad saidumlo wm. samebisa gamoTqmulia axals aRTqmaSi. ieso qristem ubrZana mociqulebs: warvediT da moimowafenT yovelni warmarTni da naTels hscemdiT maT saxeliTa mamisaTa, da ZisaTa da sulisa wmidisaTa; ioane mociquli brZanebs: samni arian, romelni swameben caTa Sina; mama, sityva da suli wmida da ese samni erTni arian (ioane, 5,2). pavle mociquli ase aTavebs korinTelTa mimarT meore epistoles: madli uflisa Cvenisa ieso qristesi da siyvaruli RvTisa da mamisa da ziareba sulisa wmidisa Tqven yovelTa Tana (2kor. 13, 13). mamas, Zes da suli wmidas aqvT erTnairi Rirseba, erTnairi sisrule da amitom maT samTaves Sehferis erTnairi pativi da Tayvanis cema. arsebiT erTni, samebis pirni ganirCevian pirovnuli TvisebiT _ mama RmerTi arc iSvebis, arc gamodis aravisgan,Ze RmerTi iSvebis mama RmerTisagan pirvel saukuneTa, suli wmida RmerTi gamovals mama RmerTisagan. riT ganirCeva Soba Zisa sulis gamosvlisagan, Cven amas ver mivxvdebiT, radganac es Seexeba RvTaebis Sinagans, miuwTomels cxovrebas, magram Cven mtkiced aRviarebT am garCevas, radganac ase gvaswavebs saRmrTo werili. arc imis gageba SegviZlian, rogor aris sami saxe ganuyofeli RvTis erTs arsebaSi, magram gvrwams es Rrma saidumlo, radganac ase gvaswavebs saRmrTo werili (wmida mamebi scdilobdnen daeaxlovebinaT kacis gonebisaTvis da advil gasagebad aexsnaT saidumlo wmida samebisa; amitom isini wmida samebis saidumlos msgavsebas gviCvenebdnen xiluls bunebaSi. xilul bunebidan mohyavdaT magaliTad mze, romelic arsebobs Tavis Tavad, magram amave dros iZleva sxivebs da anaTebs da ar iyofa nawil_nawilad, cecxli, romelic arsebobs TviTon, iZleva sinaTles da siTbos, romlebsac aqvT erTmaneTTan erToba da garCevac da sxva. magram es msgavsebani Zalian Sors aris sagnis arsebisagan, radganac aRebulia im bunebidan, romelsac araferi kavSiri ara aqvs sulier arsebasTan).


RmerTi, Semoqmedi uxilavis qveynisa

`mrwamsi~ gvaswavebs, rom RmerTi aris Semoqmedi cisa da qveynisa, xilulTa yovelTa da ara xilulTa. saRmrTo werilis pirvelsave striqonSi sweria, rom dasabamad hqmna RmerTman cai da qveyana (dabadeba 1, 1). ufro garkveviT amis Sesaxeb swers pavle mociquli: mis mier daebada yovelive caTa Sina da qveyanasa zeda, xilulni da ara xilulni: anu Tu saydarni, anu Tu uflebani, gina Tu mTavrobani, gina Tu xelmwifebani: yovelive mis mier da misa mimarT daebada ( kolas. 1, 16). `ara xilulebad~ `mrwamsSi~ igulisxmebian uxilavni sulni, anu angelozni. angelozni arian usxeulno sulni, romelTac aqvT goneba, neba da grZnoba ufro umaRless xarisxisa, vidre kacsa. sityva angelozi berZnulia da qarTulad niSnavs mociquls, moambes anu mauwyebels. aseTi saxeli imitom ewodebaT usxeulo sulebs, rom isini RvTisagan igzavnebian misis nebis sauwyeblad. mag. angelozebma auwyes qveyanas macxovris Soba, misi aRdgoma, misi meored mosvla. angelozebi RmerTma gaaCina uwinares xilulis qveynisa; es iqidan sCans, rom moTxrobaSi xilul qveynis gaCenaze ar aris moxsenebuli angelozTa gaCena, magram, samoTxidan adam da evas gandevnis Semdeg, RmerTma samoTxis karis mcvelad daayena qerubimi; maSasadame, angelozebi ukve gaCenil yofilan uwin. iobis wignSic TviT ufali RmerTi brZanebs: odes Seqmnul iqmnen varskvlavni, maqebdes me xmiTa didiTa yovelni angelozni Cemni (iob. 38, 7). am sityvebidan sCans, rom angelozebi ukve arsebobdnen meoTxe dRes. magram, radganac pirvels sams dReSi mose aras ambobs angelozebis gaCenisas, unda vigulisxmoT, rom angelozebi Seqmnil arian pirvel dRis winad anu xilul qveynis gaCenamde.
sisruliT angelozebi ganiyofebian cxra gundad _ saydarni, qerubimni, serafimni, uflebani, Zalni, xelmwifebani, mTavrobani, mTavar_angelozni da angelozni. es saxelwodebani angelozTa aRebulia saRmrTo werilidan, magram saRmrTo werili ar gvixsnis angelozebis damokidebulebas am gundTa Soris.
mcveli angelozebi. eklesia gvaswavlis, rom TviTeuls qristeans naTlis_Rebis Jams eZleva mcveli angelozi, romelic mudam masTan aris, icavs borotisagan da ayenebs keTils gzaze. es swavla eklesiis damyarebulia saRmrTo werilze: angelozTa TvisTa da ubrZanebies SenTvis dacvad Senda yovelTa Sina gzaTa SenTa (fs. 90, 14). qristec brZanebs: ekrZaleniT, nu ukve vunme Seuracx_hyoT erTi mcireTa amaTgani; getyviT Tqven, rameTu angelozni maTni caTa Sina maradis hxedven pirsa mamisa Cemisas (matTe, 8, 10). radganac angelozebi arian usxeuloni da amitomac uxilavni, kaci ver hxedavs Tavis mfarvel angelozs, romlis sasikeTo gavlenac swarmoebs uxilavad, imitom rom mcveli angelozi moqmedebs Cvenze STagonebiT da ara garegan mgrZnobelis organoebiT. amitom angelozisagan STagonebuli azrebi Cvenad migvaCnia. mxolod sulieris gamocdilebis umaRles safexurze kaci gaarCevs xolme da grZnobs mfarvel angelozis moqmedebas.
borotni sulni. angelozebi RmerTma keTilad Sehqmna, magram Semdeg zogierTni maTganni ganSordnen RmerTs. angelozTa dacemis mizezad saRmrTo werili asaxelebs ampartavnebas; zogma maTganma moindoma damoukidebloba RvTisagan da amisaTvis gandevnil iqmnen. iuda mociqulis sityviT, eseni arian angelozni, romelTac ara daimarxes Tavisi igi samTavro, aramed dauteves samkvidrebeli maTi (iuda, 6). borot angelozebs uwodeben eSmakebad, radganac isini scdiloben avnon kacs, acdunon da borots gzaze daayenon. ieso qriste eSmakTaTvis brZanebs: rameTu kacis mkvleli iyo dasabamidgan da WeSmaritebas ara daadgra, rameTu WeSmariteba ara ars misTana, odes ityvin tyuilsa, Tvisisagan gulisa ityvian; rameTu matyuari ars da mamaca misi matyuari ars (ioane, 8, 44). saRmrTo werilis da eklesiis swavliT, borotni sulni ise gaficxebulni arian borotebiT, rom maTi moqceva SeuZlebeli_Raa.


Seqmna xilulis qveynisa

uxilavis qveynis Semdeg, RmerTma gaaCina xiluli qveyana. sul pirvelad, e. i. roca jer ara iyo_ra, RmerTma Seqmna ca da qveyana. es iyo masala, romlisaganac RmerTma Semdeg, eqvsi dRis ganmavlobaSi, TandaTanobiT gaaCina xiluli qveyana. pirvels dRes RmerTma Seqmna naTeli, meore dRes_ samyaro, anu xiluli ca, mesame dRes ganhyo xmeleTi wylisagan da ubrZana miwas mcenareebisa da xeebis aRmoceneba, meoTxe dRes gaaCina RmerTma ori mTavari mnaTobi da varskvlavebi, mexuTe dRes _ Tevzni da frinvelni, meeqvse dRes _ oTxfexa cxovelebi da Semdeg _ kaci. meSvide dRes RmerTma ganisvena yovelTagan saqmeTa TvisTa; amitom meSvide dRes iwodeba SabaTad, anu gansvenebad.
am wesiT aris moTxrobili saRmrTo werilSi mosesgan gaCena xilulis qveynisa. es wesi qveynis gaCenisa savsebiT eTanxmeba exlandelis mecnierebis daskvnas qveynis gaCenis Sesaxeb. mose cxadad ambobs, deda _ miwa mzeze uZvelesia, mzis gaCenamde dedamiwas anaTebda gansakuTrebuli naTeli da deda _ miwa dafaruli iyo wyliT. sicocxle cxovelTa daiwyo okeaneebSi, deda _ miwaze cxovelebi Semdeg gaCndnen, xolo yvela cxovelTa Semdeg gaCnda kaci. aseTis gansacvifrebelis swavlis warmoTqma deda _ miwisa da zed cxovelTa gaCenis Sesaxeb aTas xuTasis wlis winad qristes Sobisa SeiZleba mxolod RvTis STagonebiT.
Seqmna kacisa. meeqvse dRis dasasruls RmerTma Seqmna kaci. gaCena kacisa ganirCeva yvela sxva qmnilebaTa gaCenisagan. isini RmerTma gaaCina erTis Tavis sityviT, kacis gaCenas ki win uZRvoda bWoba, romelzedac RmerTma brZana: vqmneT kaci xatebisamebr Cvenisa da mzgavsebisa (dab. 12, 6). es sityvebi gvaniSnebs umaRless Rirsebas kacisas. RmerTma Seqmna xorci pirvel kacis adamisa miwisagan, STabera mas Sina samSvinveli cxovrebisa, e. i. suli ukvdavi, gonieri, Tavisufali da wmida; yvela amiT kaci msgavsia, _ Tumca ki Zalian sustad, _ RvTis sisrulisa. xorci kacisa RmerTma Seqmna miwisagan, rogorc xorci yvela sxva cxovelTa, suli ki Seqmnilia RvTis yovladSemZlebelis ZaliT, rogorc sruliad axali qmnileba, romelsac araferi saerTo ara aqvs nivTier qveyanasTan.
RmerTma Seiyvana adami mSveniers samoTxeSi da daadgina uflad yvela cxovelisa. saWmelad RmerTma misca yvela nayofi samoTxis xeebisa da maT Soris nayofi xisa cxovrebisa; am xis nayofi daicavda kacs sneulebisa da sikvdilisagan. magram RmerTma aRukrZala adams Wama nayofisa xisagan cnobisa keTilisa da borotisa misTvis, rom RvTis mcnebis asrulebiT ganemtkicebina Tvisi nebisyofa; Semdeg, pirveli kacis Zilis dros, RmerTma gaaCina adamis gverdisagan eva, pirveli dedakaci qveyanazed.
mose winaswarmetyvelis moTxroba kacis Seqmnis Sesaxeb Rrma azrovania; Tanaxmad am moTxrobisa, kaci qveyanazed gansakuTrebuli arsebaa, romelsac aqvs gonieri, Tavisufali da ukvdavi suli. kacs rom ara hqondes es uebro suli, ver Sehqmnida verc mecnierebas, verc xelovnebas, da miT umetes, verc sjuls. araferi mzgavsi amisi, e. i. mecnierebisa, sjulisa, xelovnebisa ara aqvT TviT umaRlesi jiSis cxovelebsac ki, Tumca ramdenisame aTas wlobiT scxovroben qveyanaze kacTan erTad. cxadia, rom kacis bunebaSi aris raRaca imisTana, rac sruliad ar moipoveba cxovelTa bunebaSi, e. i. RvTis mzgavsi suli.


sisrule RvTisgan Seqmnil qveynisa

qveyana, Seqmnili RvTisagan, iyo Sesaferi im azrisa, romelic dauniSna Semoqmedma RmerTma, anu sruli: asec unda yofiliyo, _ yovlad srulis Semoqmedis qmnileba ar SeiZleba iyos ara _ sruli. saRmrTo werilic gvemowmeba amaze; TviT RmerTma scna mis mier Seqmnili qveyana friad keTilad.
RvTis saxierebiT gaCenil qveyanaze ar yofila da arc SeiZleboda yofiliyo boroti; boroti ar aris saqme uwmidesis RvTis xelisa. cxadia, Tu vxedavT qveynad bevrs borotebas, vxedavT qmnilebaTa Wir _ varams, tanjvas, satkivars, kacTa usjuloebas, sikvdilis batonobas, es boroteba ar gaCenila erTad qmnilebasTan, ar gaCenila maTis arsebidan, aramed gaCnda SemdegSi; maSasadame, borotis mizezi ar aris TviT Semoqmedi soflisa _ RmerTi.


Rirseba pirvel _ qmnilisa kacisa

pirveli kaci RmerTma Seqmna srulis bunebiT. am bunebaSi Crdilic ki ar yofila codvisa. magram sisrule pirvelis kacis bunebisa ar niSnavda mis sulier _ zneobriv sisrules. kacs sakuTaris TviT _ moqmedebiT unda ganeviTarebina da ganemtkicebina Tavisi Zala. RvTis msgavs ucodvel bunebaSi STanergili hqonda mxolod niWi TandaTanis da dausrulebelis ganviTarebisa.
pirvel qmnils kacs ara hqonia naklulevaneba bavSvuris asakisa. misi Zili iyo mtkice, saRi, Seumwikvleli codviT, magram maTTvis jer kidev saWiro iyo ganviTareba. goneba misi iyo naTeli, ucxo yovlisagan cdomilebisa, cru rwmenisa; SeeZlo advilad da male gaego daniSnuleba yovelis sagnisa, rogorc gvaCvenebs cxovelebis saxelis darqmeva adamisgan, magram am gonebas ara hqonda sruli WeSmaritebisa; SeeZlo gadaexvia kidec marTal gzidan da Zleul yofiliyo gvelisagan. pirvel kacTa nebis _ yofas hqonda sruli SeuzRudveli Tavisufleba arCevisa; man ar icoda Sinagani brZola keTilsa da borots Soris; momatebulad midrekileba hqonda keTilisadmi, Tumca ki ar yofila Seuryevelis siwmidis mdgomareobaSi, da iyo SesaZlebloba borotisa. guli misi iyo umanko da arafriT codvianiT ar Reldeboda _ iyvnen adam da eva SiSvel da ara hrcxvenodaT; mis guls SeeZlo aRezarda siyvaruli RvTisadmi, magram SeeZlo xis nayofiTac moxibluliyo. sxeuli pirvelis kacisa Tavisufali iyo bavSvur uZlurebisagan, sneulebisa da sikvdilisagan. ara hqonia araviTari naklovaneba _ arc Sinagani, arc garegani. pirvel qmnilTa ar icodnen xorcieli vneba, magram maTis sxeulis Zalebs sWirdebodaT mudmivi ganmtkiceba da ganaxleba, mTelis sxeulisTvis saWiro iyo sicocxlis Senaxva.
daniSnuleba kacisa. kacis daniSnuleba is aris, rom ganaviTaros RvTisagan moniWebuli Zali da niWi da, raodenac SesaZlebelia SezRudulis arsebisaTvis, miaRwios sisrules da RvTis msgavsebas, miiRos raodenadac SeiZleba, meti monawileoba saukuno saRmrTo netarebaSi. sul ukanaskneli miswrafeba kacisa aris RmerTi, erToba anu cxoveli kavSiri RmerTTan. rogorc RvTis saxed da msgavsad Seqmnils arsebas, kacs ar SeuZlian ar eZios erToba RmerTTan. ieso qristes msaxureba sul imaze iyo mimarTuli, rom gaerRvia Sua kedeli, romelic hyofda kacs RvTisagan da SeerTebina kaci RmerTTan. magram kaci Sesdgeba ara marto sulisagan, aramed xorcisaganac. aqedan cxadia, rom Tavis daniSnulebas kacma unda miaRwios miwis da qveynis daxmarebiT. marTlaca da, xiluli qveyana Semoqmedis sibrZniT isea mowyobili, rom mSvenivrad exmareba kacs, raTa Tvis daniSnulebas miaRwios. xilul qveynis Segnebul ganxilviT kacs SeuZlian ganaviTaros Tavisi niWi, ganamtkicos nebis-yofa, ganaviTaros grZnoba simSvenierisa, xolo rogorc didi wigni, daucxromelad mqadagebeli RvTis sisruleTa, xiluli qveyana aswavlis kacs sulis amaRlebas RvTisadmi, rom qveyanam ar dauSalos kacs TviT umaRles daniSnulebis miRweva, Semoqmedma daadgina kaci meufed da uflad xilulis qveynisa.
eseTia, saRmrTo werilis swavliT, daniSnuleba kacisa. es iyo daniSnuleba pirvel qmnilis kacisa; esevea daniSnuleba pirvel qmnilis kacisa. ganirCevian mxolod gzani, am daniSnulebamde mimyvanelni. Secodebamde, gza sisrulis misaRwevad iyo naTeli, usneulo; Secodebis Semdeg ki, kacma am daniSnulebas unda miaRwios codvasTan brZolis, sikvdis, xrwnilebis da aRdgomis gziT.
gangebuleba RvTisa. RmerTma, Seqmnis Semdeg, qveyana ar dastova zrunvis gareSe. RvTis am zrunvas qveyanaze ewodeba gangebuleba RvTisa. RmerTi zrunavs yvela mis gaCenil sagnisTvis, ganurCevlad imisa, didia es sagani, Tu mcire. RmerTi exmareba kacs yovelsave keTils saqmeSi; borots RmerTi yovelTvis warmarTavs xolme sasikeTod, Tumca ise ki, rom ar zRudavs amiT kacis Tavisuflebas. saRmrTo werili cxadad brZanebs RvTis gangebulebisaTvis: mixedeT mfrinvelTa cisaTa, rameTu ara sTesven, arca hmkian, arca Seikreben saunjeTa. da mama Tqveni zecaTa hzrdis maT. aramed ufros Tqven umjobes xarT mfrinvelTa (matTe, 6, 26).


mrwamsis meore wevri

da erTi ufali ieso qriste, Ze RvTisa, mxolod Sobili, mamisagan Sobili uwinares yovelTa saukuneTa, naTeli naTlisagan, RmerTi WeSmariti RvTisagan WeSmaritisa, Sobili da ara qmnili, Tanaarsi mamisa, romlisagan yoveli Seiqmna.
es muxli Seicavs marTlmadidebel eklesiis swavlas ieso qristes RvTaebobis Sesaxeb. ieso qriste aris iseTive RmerTi, rogoric mama da suli wmida; esred swams wm. eklesias. es rwmena dafuZnebulia saRmrTo werilze, wm. mociquli ioane swers: pirvelidgan iyo sityva, da sityva iyo RvTis Tana, da RmerTi iyo sityva igi (ioane, 1, 1).
aq `sityvad~ igulisxmeba ieso qriste da igi iwodeba RmerTad. igive mociquli uwodebs iesos Zed RvTisad, mxolod Sobilad: sityva igi xorciel iqmna, da daemkvidra Cven Soris da vixileT dideba misi, dideba, viTarca mxolod Sobilisa mamisa mier, savse madliTa da WeSmaritebiTa (ioane. 1, 14). garda amisa, saRmrTo werilSi ieso qristes ewodeba RmerTi WeSmariti, didi RmerTi, RmerTi kurTxeuli, ufali da RmerTi; mas miewereba RvTis Tvisebani da moqmedebani, mag. saukuneoba, yovlad SemZlebloba, yovlad mecniereba, Seqmna xilul da uxilav qveynisa, gangebuleba da sxva. aqedan sCans cxadad, rom saRmrTo werili sTvlis ieso qristes WeSmarit RmerTad, rogorc mama RmerTs.
TviT ieso qriste cxadad brZanebda Tavis RvTaebobisaTvis. cxovarTa sabanelTan ganrRveulis gankurnebis gamo, uriebma daiwyes drtvinva, radganac gankurneba moxda SabaTs da moisurves misi mokvla, magram iesom ubrZana: mama Cemi moaqamomde iqms da meca viqm; amiTi man gamoacxada Tavisi Tanasworoba RmerTTan da xelmwifeba (ufleba) imisve qmnisa, rasac iqms mama; amis gamo uriebi ufro gaficxdnen da umetesad undodaT iesos mokvla, radganac, garda SabaTis darRvevisa, RvTis Zec uwoda Tavis Tavs. maSin iesom vrcelis saubriT daumtkica uriebs, Tanaswori var mama RvTisao. imave saubarSi aCvena uriebs sxva mowmobanic Tavis RvTaebobisa, mag. ioane naTlismcemelis mowmoba, sxva saswaulebi, mama RmerTis mowmoba naTlisRebis dros, sazogadod Zvelis aRTqmis saRmrTo werili, romelic amtkicebs mis RvTaebobas. sikvdilis winac, uriaTa mRvdelT mTavris da moxucebulebis mTavarma hkiTxa: ukeTu Sen xar Ze RvTisa? _ iesom miugo: Sen sTqu, e. i. Senma pirma aRviara, rom me var Ze RvTisao. amrigad mowmobda Tavis RvTaebobas ieso qriste. simaRle da Rirseba mis moZRvrebisa amtkicebs, rom mis RvTaebobis Sesaxeb swavlebac sruli WeSmaritebaa. ar SeiZleba, vifiqroT rom scdeboda, Tavs ityuebda, an sxvas atyuebda, _ man codva ar hqmna, arca ipova zakva pirTa missa (1 petre. 2, 22). garda amisa, Tvis mowmobis WeSmariteba da sinamdvile man daamtkica Tvisis saqmeebiT (saswaulebiT) da sisxliT. ieso qristes RvTaebobas da mama RmerTTan erTarsebobas sulac ar ewinaaRmdegeba saRmRTo werilis sityvebi, romliTac qriste Tavis Tavs mama RmerTze umciresad sTvlis, mag. mama Cemi ufros Cemsa ars (ioane, 14, 24), radganac aq igulisxmeba ara RvTaebrivi, aramed kacuri kerZooba, kacuri buneba iesos arsebisa. ieso, rogorc RmerTi, Tanasworia mamisa yovliT, xolo rogorc kaci umcrosia mamazed _ morCili misi.
saxeli ieso niSnavs macxovars; es saxeli uwoda mTavar angelozma gabrielma, roca axara yovlad wmida qalwuls misgan Soba RvTisa Zisa, radganac is iSva misTvis, rom gamoixsnas kacni codvisagan da saukuno warwymedisagan. saxeli qriste niSnavs cxebuls. qristeebs uwodebdnen Zvels aRTqmaSi imaT, visac msaxurebad dadgenis dros scxebdnen mirons, mag. mefeebs, mRvdelT-mTavrebs da winaswarmetyvelebs; mironis cxebiT eZleodaT gansakuTrebuli niWi sulis wmidisa. Tumca iesosTvis mironi ar ucxiaT, magram Sobis Jams uzomod mieca yovelive niWi sulisa wmidisa. ase rom uzenaesi sisruliT ekuTvnis cnoba winaswarmetyvelisa, siwmide mRvdelT-mTavrisa da Zliereba mefisa. ieso qriste msaxurebda qveyanaze da gamoixsna kacobrioba wyevisagan, rogorc winaswarmetyvelma, mRvdelT-mTavarma da mefem.
rogorc winaswarmetyvelma, man gaanaTla kacobriobaEWeSmaritis RvTis mecnierebis naTliT, misca axali, dausrulebeli kanoni sarwmunoebisa da siyvarulisa; iwinaswarmetyvela Tvisi sikvdili da aRdgoma mkvdreTiT, egredve momavali Tavgadasavali MmTelis qveynisa.
rogorc mRvdelT-mTavarma, man Seswira Tavi Tvisi RmerTs msxverplad kacTa codvisaTvis. movida qveynad misTvis, rom emsaxuros kacTa da ara imsaxuros vinme. rogorc Zlierma meufem, iesom qmna bevri saswauli, aRadgina mkvdarni, daamxo Zali jojoxeTisa, aRsdga mkvdreTiT da didebiT dajda RvTis marjveniT, exlac uflebs mTels qveyanaze.
ieso qriste aris Ze RvTisa mxolod-Sobili; am saxeliT aRiniSneba is, rom qriste aris erTad erTi Ze RvTisa, Sobili mama RvTis arsebidan, Ze bunebiTi da ar aris aravin msgavsi Ze. amiT is aRemateba angelozebs da wmida kacebs, romlebic xandaxan saRmrTo werilSi iwodebian RvTis Zeebad, iesos wyalobiT da madliT. iesos wodeba mxolod-Sobilad aRebulia saRmrTo werilidan. ioane maxarebeli swers: sityva igi xorciel iqmna da damkvidrda Cven Soris, da vixileT dideba misi. dideba, viTarca mxolod Sobilisa mamisa mier, savse madliTa da WeSmaritebiTa. RmerTi aravin sada ixila, mxolod Sobilman, romeli iyo wiaRTa mamisaTa man gamosTqva (ioane, 1, 14-18). TviT ieso qriste uwodebs Tavis Tavs mxolod Sobil Zed: esreT Seiyvara RmerTman sofeli ese, viTarmed Zeca Tvisi mxolod-Sobili misca mas (3,16).
mrwamsis sityvebiT _ mamisagan Sobili uwinares yovelTa saukuneTa _ naCvenebia pirovnuli Tviseba ieso qristesi, _ wina saukuneTa Soba mamisagan, _ romliTac igi ganirCeva samebis sxva pirebisagan. ieso Sobili uwinares yovelTa saukuneTa, e. i. uwinares droisa; Ze RvTisa ieso qriste saukunoa, rogorc mama RmerTi da suli wmida. am sityvebiT uaryofilia ariozis cru moZRvreba, romelic ambobda, iyo dro, roca Ze RvTisa ar yofilao, da rom is aris qmnilebao. amave cru moZRvrebis uarsayofelad aris mrwamsSi momatebuli sityvebi: Sobili da ara qmnili.
TviT saxe iesos wina saukuneTa Sobisa miuwdomelia Cvenis gonebisaTvis; mrwamsis sityvebiT: naTeli naTlisagan ramdenadme gamoxatulia msgavseba qristes wina saukuneTa Sobisa mama RvTisagan. rogorc mze da misgan gamomavali naTeli warmoudgenelia uerTmaneTod, rogorc isini arian erTis bunebisani da ganuyofelni erTmaneTisagan, saca mzea, iq sinaTlecaa, _ ise mama RmerTi, romelic aris naTeli (1 ioane, 1, 19) da Ze misi ieso qriste naTeli (ioane 1, 9) erTni arian arsebiT, ganuyofelni urTierTisagan da aqvT erTnairi RvTiurni Tvisebani.
mrwamsis sityvebiT RmerTi WeSmariti RvTisagan WeSmaritisa gamoixateba is azri, rom ieso qristes ewodeba Ze RvTisa imave azriT, rogorc mama RmerTs da is iseTive WeSmariti RmerTia, rogorc mama. es sityvebi aRebulia saRmrTo werilidan: viciT, rameTu Ze RvTisa movida da momca Cven gonebai, raTa vicodeT Cven WeSmariti RmerTi da varT Cven WeSmaritisa Tana Zisa mamisa ieso qristesa, ese ars WeSmariti RmerTi da cxovreba saukuno (ioane 1, 5, 20).
sityvebi Tana arsi mamisa imasa niSnavs, rom ieso qriste, rogorc mqone RvTis yvela TvisebaTa da rogorc Sobili mama RvTis arsebidan, aris Tana arsi misi, e. i. erTis arsebisa mama RmerTTan. TviT ieso brZanebs amisaTvis: me da mama Cemi erT varT (ioane, 10, 30).
ieso qriste aris Semoqmedi qveyanisa iseve, rogorc mama da suli wmida RmerTi; man Seqmna qveyana Tvisis sakuTaris ZaliT. yovelive mis mier Seiqmna da Tvinier missa arca ra iqmna, raodeni ra iqmna (ioane, 1, 3).


mrwamsis mesame wevri

romeli CvenTvis, kacTaTvis, da Cvenisa cxovrebisaTvis gardamoxda zeciT da xorcni Seisxna sulisagan wmidisa da mariamisagan qalwulisa, da gankacna.
es muxli Seicavs marTlmadidebel eklesiis swavlas iesos ganxorcielebaze.
marTl-madidebeli eklesia aRviarebs, rom ieso qriste, wmida samebis meore piri, romelic wina saukuneTa iSva mamisagan, gardmovida cidan qveynad, miiRo kacuri suli da xorci mariam qalwulisagan wm. sulis moqmedebiT, scxovrobda kacTa Soris, magram imave dros RmerTic iyo. saRmrTo werili amis Sesaxeb brZanebs: aravin aRxda zecad, garna romeli igi gardamoxda zeciT, Ze kacisa, romeli ars zecaTa Sina (ioane 3,13). rogor moxda qveynad mosvla RvTis Zisa, amas mogviTxroben mociqulebi matTe da luka. romis imperatoris agvistos dros galiliis qalaqs nazareTSi scxovrobda asuli keTilmsaxurTa mSobelTa ioakim da annasi, daviT mefis tomisa, romelic mibarebuli iyo moxuc iosebisadmi; iosebi unda yofiliyo misi mfarveli da mcveli; xalxSi ki mis qmrad iTvlveboda. erTxel mariams gamoecxada gabriel mTavar-angelozi da auwya, rom misgan iSveba mesia _ macxovari, romelsac moelis mTeli eri ebraelTa. wmida qalwulis gakvirvebis gamo, - rogor moxdeba es, rom qmari ara myavso, mTavar-angelozma miugo, _ es moxdeba sulis wmidis moqmedebiT. mariamma simdabliT upasuxa: aha, mxevali uflisa, meyavn me sityvisaebr Senisa. Semdeg, roca movida dro yrmis Sobisa, mariams da iosebs mouxdaT yofna beTlemSi, iudas tomis qalaqSi da aq, qalaqTan axlo, gamoqvabulSi wm. qalwulma Sva macxovari soflisa, Seaxvia da dasdva bagaze. esre siRaribeSi da ukiduresis SeuracxyofiT movida qveynad RmerTi xorciTa da gviCvena magaliTi udidebulesis simdablisa.
Secodeba adam da evasi. Cvenni winaparni _ adam da eva _ RmerTma daasaxla samoTxeSi. TviT RmerTi ecxadeboda maT da aswavlida sjuls, rogorc mama Svilebs. maTis nebis-yofis gansamtkiceblad sjulis morCilebasa da keTil saqmeSi, RmerTma amcno, ar eWamaT nayofi xisgan `cnobisa keTilisa da borotisa~, da uTxra amasTanave, SesWamen Tu ara mis nayofs, sikvdiliT mokvdebian (dab, 2,17). radganac adam da evas hqondaT RvTisagan miniWebuli Tavisufali nebis-yofa, am mcnebis SesrulebiT unda daemtkicebinaT siyvaruli da morCileba RvTisa; magram amis magivrad, borotad moixmares Tavisufleba, Semoqmedisagan mocemuli, da daarRvies mcneba RvTisa akrZalul xis nayofis WamiT. es nayofi Tavis Tavad ar iyo sasikvdine, magram misis WamiT gamoixata urCeba RvTisa.
sWames Tu ara adam da evam nayofi xisa `cnobisa keTilisa da borotisa~, maSinve igrZnes sircxvili da SeeSindaT RvTisa. aqedan sCans, rom maTi damokidebuleba RmerTTan Seicvala; winad uyvardaT RmerTi da endobodnen, axla ki SeeSindaT, RmerTSi dainaxes ara mosiyvarule mama, aramed mrisxane msajuli. codva Seiqmna Sua kedlad maTsa da RmerTs Soris. rogorc sinaTlisagan aSorebuli bnelSi vardeba, ise RvTisagan daSorebuli kaci daSorda dids kedels da sisrules da daadga sikvdilisa da gaxrwnis damRupvels gzas. goneba pirvel kacTa, Secodebis Semdeg, dabnelda, ase rom moindomes yvelgan myofis RvTisagan damalva; maTi nebis-yofa dasustda da kaci Seiqmna codvis mona; xorcieli grZnoba gabatonda sulier grZnobaze. kacis sulier bunebis waryvnas mohyva sulieris waryvnac, gaCnda sneuleba da sikvdili. kacis ufleba pirutyvebze Semcirda da Sesustda: bevri maTgani kacis mtrad gardaiqca. dasasrul yvela amisa, kaci gandevnil iqmna samoTxidan. am rigad Sescodes RmerTs adam da evam. maTi codva iyo urCoba RvTisa, gardasvla misis brZanebisagan.
rogorc mTel kacobriobis winaparTa, adam da evam gadasces kacobriobas iseTive buneba, rogoric hqondaT Secodebis Semdeg, e. i. waryvnili da dacemuli. maTi codva gadadis yvelaze. pavle mociquli brZanebs: erTisa mis kacisaTvis codva soflad Semohxda, da codvisa ZaliT _ sikvdili: esreT yovelTa kacTa zeda sikvdili moiwia, rameTu yovelTa Sescodes (rom. 5, 12). am codvas, romelic pirvel kacis mier Semovida qveyanaze da Seiqmna mizezad kacTa sikvdilisa, ewodeba codva pirveli anu codva winaparTa. am pirvel anu winaparTa codvad igulisxmeba adam da evaSi, rogorc TviT codva, agreTve maTi bunebis codviTi mdgomareobac, romelSiac Sevidnen am codvis gamo. CvenSi ki, maT STamomavlobaSi, pirvel anu winaparTa codvad igulisxmeba mxolod codviTi mdgomareoba Cvenis bunebisa, romliTac da romelSiac vibadebiT.
magram adam da evas dacema ar iyo sabolovo da sruli, rogorc aris magaliTad dacema borot sulTa. xateba RvTisa kacSi codvis gamo mxolod daiCrdila, waibilwa, magram srulad ar mospobila, ar dakargula. kacSi darCa miswrafeba keTilisa da WeSmaritebisa, darCa amis misaRwevi Zalac, Tumca ki Zalian susti, ara sruli; darCa kacSic svinidisic, romelic amxels borots da aqezebs keTilisadmi. da ai, amitom aris, rom vxedavT mraval saukuneTa ganmavlobaSi keTilisa da borotis Seurigebels brZolas kacis sulSi; magram kaci sustia da uZluri am codvasTan brZolaSi; amitom RmerTma aRuTqva kacs macxovris, gamomxsnelis movlineba.
aRTqma macxovrisa; kacobriobis momzadeba macxovris misaRebad. adam da evam, Secodebis Semdeg, miiRes RvTisagan Semdegi aRTqma: Tesli dedakacisa dasTrgunavs Tavsa gvelisasa (dab. 3,5). es aRTqma imas niSnavs, rom gamosCndeba STamomavali dedakacisa, romelic sZlevs eSmaks da mospobs im borotebas, rac am borotma sulma, gvelis daxmarebiT, Semoitana qveyanaze. es aRTqma adam da evam miiRes male, Semdgom Secodebisa, magram TviT aRsruleba am aRTqmisa gvian mohxda. es saWiro iyo misTvis, rom kacobriobas Seegno Tvisi uZlureba cxovnebis saqmeSi da saWiroeba umaRlesi RvTis Sewevnisa da mieRo es Sewevna, roca movidoda.
RmerTs ar dautovebia kacobrioba, zrunavda misTvis da amzadebda aRTqmul macxovris misaRebad. moavlina kacebi, romlebic uarhyofdnen warmarTul mraval-RmerTobas, aswavlidnen svindisis brZanebiT cxovrebas da uxilavis RvTis Tayvaniscemas. magram gansakuTrebiT amzadebda RmerTi macxovris misaRebad ebraelTa ers, romlidganac unda gamosuliyo messia. RmerTma mravalgzis ganumeora ebraelebs aRTqma messiisa; abrams uTxra: ikurTxeodian Teslisa mimarT Senisa yovelni naTesavni qveynisani (dab. 27, 18). daviT mefes ubrZana: aRvadgino Tesli Semdgomad Sensa, da ganvmarTo saydari misi ukunisamde (2 mefeTa, 7, 12-13). am sityvebs is azri aqvT, rom qriste, romelic unda daibados qalwulisagan, iqneba STamomavali abramisa da daviTisa da is miscems yvela ers RvTis kurTxevas da saukunod iuflebs.
bevri SemTxveva ebraelTa istoriidan moaswavebda iesos cxovrebis da msaxurebis sxva-da-sxva kerZoobas. mag. isaakis msxverplad Sewirva moaswavebda, rom RmerTi erTad-erTs Tavis Zes gamogzavnda msxverplad soflisa; kibe, romelic iakob mamaT mTavarma ixila sizmarSi, moaswavebda yovlad wmida mariam qalwuls, romlisaganac iSva ieso qriste; istoria iosebisa, romelic gahyides Zmebma monad egvipteSi, romelic Semdeg idida da Seiqmna keTilis myofeli Tavis Zmebisa da ebraelTa mTelis erisa, iyo momaswavebeli iesos cxovrebisa, vnebisa da didebisa; tarigi, romelsac uriebi hklavdnen paseqSi da sWamdnen mosagoneblad egviptis monobidan gamoxsnisa, moaswavebda iesos jvarcmas, romliTac gamoixsna kacobrioba wyevisagan; gveli rvalisa, romelic mosem udabnoSi dahkida Zelze, moaswavebda iesos jvarze sikvdils; samis dRis yofna ioana winaswarmetyvelisa veSapis mucelSi, da mere gamosvla misgan, moaswavebda samis dRis daflvas da mkvdreTiT aRdgomas macxovrisas. sjuli, mocemuli mosesagan, iyo momaswavebeli momavlis mesiis sasufevelisa, pirdapir azrad hqonda momzadeba uriaTa qristes miRebisaTvis; amitomac pavle mociquli uwodebs mas mzardulad qristes mimarT (gal. 3, 26). dasasrul, RmerTma mouvlina ebraelebs winaswarmetyvelni, romelnic uCvenebdnen xalxs momaval mesiis niSnebs; am niSnebiT xalxs unda ecno ieso qriste. isaiam iwinaswarmetyvela iesos Soba qalwulisagan: aha, qalwuli miudges da hSves Ze da uwodon saxeli misi emmanuil, romel ars TargmanebiT: Cven-Tana RmerTi (is. 7, 14). miqiam winaswar sTqva qristes dabadeba beTlemSi, maliqiam, ierusalimSi meore taZris aSenebis Semdeg, iwinaswarmetyvela, rom moaxloebulia mosvla macxovrisa, da rom macxovari mova am taZarSio; rom macxovris mosvlis win mova winamorbedi, msgavsi ilia winaswarmetyvelisao. zaqariam winaswar sTqva macxovris didebiT Semosvla ierusalimSi; daviT winaswarmetyvelma iseTis sicxadiT daxata macxovris vnebs jvarze, TiTqo iq mdgariyo da daswrebiyos jvarcmas. aseTsave sicxadiT aRwera macxovris jvarcma isaia winaswarmetyvelma. daniel winaswarmetyvelma sTqva, macxovari mova soflad samocda aTis DSvideulis gavlis Semdeg, anu oTxas oTxmocda aTis wlis Semdeg babilonis tyveobis gaTavebidanao; egredve winaswar sTqva jvarze sikvdili macxovrisa, mas Semdeg ierusalimisa da misis taZris darRveva da Sewyveta Zvelis aRTqmis msxverplTa. daviT mefemve iwinaswarmetyvela macxovris jojoxeTad STasvla, mkvdreTiT aRdgoma, amaRleba, da marjveniT mamisa dajdoma.
bevri sxva SemTxvevac iesos cxovrebisa winaswar sTqves winaswarmetyvelebma, mag. mogvTa Tayvaniscema, iordaneSi naTlisReba, galiliidan qadagebis dawyeba, sasswaulTa qmna da mociqulisagan gacema.
ganxorcieleba ieso qristesi; SeerTeba masSi oris bunebisa. rodesac dadga RvTisgan daniSnuli dro, aRsrulda didi saidumlo _ RmerTi gamosCnda xorciT (1 tim. 3, 16), anu ganxorcielda. mrwamsSi amis Sesaxeb naTqvamia: xorcni Seisxa sulisagan wmidisa da mariamisagan qalwulisa da gankacna. ganxorcieleba imas niSnavs, rom RvTis Zem miiRo xorci kacuri, garda codvisa, iqmna kacad, magram imave dros RmerTic iyo. ioane maxarobeli ambobs: sityva xorciel iqmna, e. i. xorciel iqmna mxolod-Sobili Ze RvTisa. magram Ze RvTisa, ieso qriste ara marto ganxorcielda, aramed gankacda kidec, e. i. miiRo ara marto xorci kacuri, aramed sulic da gaxda sruli kaci; amitom mrwamsSi naTqvamia: gankacna; pavle mociquli brZanebs: erT ars RmerTi da erT ars Suamdgomeli RmrTisa da kacTa, kaci ieso qriste (1 tim. 2, 5).
ra saxiT aris SeerTebuli ieso qristeSi ori buneba _ RvTiuri da kacuri, _ amis Sesaxeb saRmrTo werilis safuZvelze Sedgenilia doRmaturi ganCineba mesame, meoTxe da meeqvse msoflio krebaTagan. mesame msoflio krebam (efesoSi 431w.) uarhyo cru moZRvreba nestoriosisa, romelic aswavlida, ieso qriste iSva ubralo kacad, xolo Zem RvTisam daimkvidra masSi, rogorc taZarSi, e. i. SeerTda masTan mxolod zneobrivad da ara gvamovnebiTao. am cru moZRvrebis sawinaaRmdegod krebam daadgina, aRiaron qristeSi gemovnebiTi SeerTeba RvTaebobisa da kacobisa, e. i. SeerTeba oris bunebisa erTs pirovnebaSi. meoTxe msoflio krebam (qalkidonSi 451w.) uarhyo cru moZRvreba evtiqisa, romelic ieso qristeSi revda or bunebas ise, TiTqos RvTaebas sul STaenTqas kacoba. am cru moZRvrebis uarsayofelad krebam ganaCina, aRiaros qristeSi SeerTeba orTa bunebaTa ganuyofelad, ganuyrelad, Seurevnelad, uqcevelad. ganuyofelad, e. i. ori buneba, SeerTebuli qristeSi, ar Seadgens calke arsebuls pirovnebas, aramed orive buneba SeerTebulia erT gvamovnebad; ganuyrelad, e. i. SeerTeba ori bunebisa, dawyebuli RvTis sityvis ganxorcielebis pirvel wamidanve, gagrZelda da grZeldeba maradis; kacoba iesoSi arasodes ar yofila gansakuTrebul pirovnebad, aramed miRebul iyo mis RvTaebobis pirovnebis erTobaSi erT gvamovnebad; Seurevnlad, e. i. ori buneba ieso qristeSi ar Sereula erTmaneTSi ise, rom maTgan Semdgariyo mesame buneba, aramed orive buneba imyofeba masSi, rogorc ori sxva-da-sxva nairi buneba; uqcevelad, e. i. RvTis Zisagan kacur bunebis miRebiT ar Secvlila arc RvTaebrivi da arc kacuri buneba _ arc RvTaebrivi buneba qceula kacurad, arc kacuri RvTaebrivad; TviTeuli buneba, SeerTebis Semdegac, darCa ucvaleblad da mTelad. meeqvse msoflio krebam (680w.) uarhyo cru moZRvreba erT-nebisyofianTa, romelnic qristeSi hscnobdnen mxolod erTs nebis-yofas. krebam aRiara qristeSi ori nebis-yofa, ara mowinaaRmdege erTi meorisa, aramed kacuri nebisyofa iesosi iyo damorCilebuli mis RvTaebriv nebis-yofasa.
ieso qristeSi RvTaebas ekuTvnis saswaulebi da sazogadod yovelive is, rac ki aRemateba kacur bunebas; kacebas kidev ekuTvnis mwuxarebs, vneba da yovelive, rac Sesaferia kacis bunebisa, garda codvisa. ieso aris WSeSmariti RmerTi da WeSmaritive kaci, anu, erTis sityviT, RmerT-kaci.
pirovneba ieso qristesi. zneobrivi da gonebrivi Tvisebani ieso qristesi ueWvelad da uciloblad gvaCvenebs mis RvTaebrivs pirovnebas.
sibrZne misi iyo ar-Cveulebrivi da ar-kacobrivi. es sibrZne iesos arsad ar uswavlia; misi sibrZne aRemateboda yovel kacTa sibrZnes; ieso iyo gulTamxilavi, icoda kacis dafaruli zraxvac ki, cxadad winaswar scnobda momavals. yovelive es iseTi codnaa, romelic Seefereba mxolod RmerTs.
zneobrivad ieso aris usrulesi magaliTi da xati yvela saTnoebaTa. man pirvelma aRasrula is, rasac hqadagebda da saxarebis maRali zneobrivi swavla ufro maRldeba mis sakuTar magaliTiT, misi sruli upovareba, Rrma simdable, ganmacvifrebeli simSvide, moTmineba, sikvdili tanjviT da SeuracxyofiT _ es iseTi Tvisebania, romelTa msgavsi ar icis kacobriobis istoriam. yvelaze maRla ki sdgas misi siyvaruli. gardamovxed zeciT _ ambobs ieso, _ ara raTa vyo neba Cemi, aramed neba momavlinebelisa Cemisa (ioane, 6, 38), _ raTa scnas sofelman, rameTu miyvars me mama da, viTarca mamcno me mamaman, egredve vyo (14,31). amisTvis man daimdabla Tavi Tvisi da iqmna igi morCil, vidre sikvdilamde, da sikvdiliTa maT jvarisaTa (fil. 2, 8). rac Seexeba miss siyvaruls kacTadmi, es gamohxata jvarze sikvdiliT, romelic miiRo mxolod kacTa sacxovneblad: usastikesis tanjvis Jams loculobda mterTaTvis. amasTanave ieso Sors iyo sul mcire naklovanebebisaganac ki. misTa mociqulTa mowmobiT, man codva ara hqmna, arca ipova zakva pirsa missa (1 petre, 2, 22); misma uborotesma mtrebmac ki veraferi samxilebeli ver upoves. pilatem, romelmac dakvirvebiT gamoikvlia yvela braldeba iesos winaaRmdeg, gulaxdiTD uTxra mRvdelT-mTavrebs: ara rasa bralsa vpoveb kacisa amisa Tana (luk. 23,4), ubralo var me sisxlisagan magisisa (matTe, 27,24). qveynad mosuli da ganxorcielebuli ieso bevrma maSindelma icna aRTqmul macxovrad da mxsnelad. beTlemelma mwyemsebma gaiges misi Soba angelozTagan, romlebmac uTxres, DdaviTis qalaqSi iSva macxovario; mogvebma icnes ieso varskvlaviT, romelic gamosCnda aRmosavleTiT, am varskvlavis winamZRvrobiT movidnen beTlemSi da Seswires axlad Sobils macxovars oqro, gundruki da muri. moxucebulma svimeonma da annam icnes, suli wmidis STagonebiT, Sobidan meormoce dRes; naTliscemis dRes; naTliscemis dros igi ioanem sulis wmidis gadmosvliT saxiTa tredisaTa, da mam RvTis xmazed: ese aris Ze Cemi sayvareli, magisi ismineT; aseTive xma moesmaT mociqulebs: petres, iakobs da ioanes feris-cvalebis Jams. xalxTagan mravalma icna ieso RvTad da macxovrad mis swavla-moZRvrebiT; ieso hmoZRvrida da aswavebda, ara rogorc farisdevelni da mwignobarni, aramed rogorc xelmwifebis mqone. mometebulad ki icnes saswaulebiT. ieso hkurnebda ukurnebel seniT Sepyrobil sneulebs, eSmakeulebs erTis sityvis warmoTqmiT, an mxolod xelis SexebiT; aRadgenda mkvdrebs, mag. aRadgina lazare, iairosis asuli, naineli qvrivis Ze. dadioda wylebze, ayuCebda qars da Relvas, erTxel xuTiTa da meored Svidis puriTa ganaZRo raodenime aTasi kaci. bevrma aRiara Zed RvTisad jvarcmis Jams, rodesac dabnelda mze, iZra miwa da mohxda sxva saswaulni.
kacobriobis gamoxsna qristes mier. ieso qristem kacobrioba gamoixsna codvisagan Tvisis moZRvrebiT, cxovrebiT, sikvdiliT, mkvdreTiT aRdgomiT da didebul amaRlebiT zecad.
iesom aswavla kacobriobas WeSmariti RvTis cnoba _ ganacxada saidumlo wm. samebisa, saidumlo gamoxsnisa dacemul kacTa naTesavisa mama RvTisa da Zis usaZRvro siyvaruliT. aswavla siyvaruli RvTisadmi rogorc umaRlesi da udidesi mcneba, aswavla siyvaruli kacTadmi, mterTa siyvarulic da iqadaga. garda amisa, ieso qristem aswavla xalxs yvela saTnoeba, romliTac SeuZliaT miuaxlovdnen RmerTs _ siwmide ganzraxvaTa, simdable, morCileba.
ieso qristem ganacxovela kacTa guli sasoebiT, roca aRgviTqva aRdgoma xorcisa da marTalTa saukuno netareba. Tavis cxovrebiT iesom gviCvena magaliTi, rogorc unda aRsruldes misi saRmrTo moZRvreba. mTeli cxivreba iesosi iyo ganuwyveteli morCileba zeciur mamis nebisa da msaxureba kacTa. rogorc kaci, ieso qristre iTmenda SimSils, wyurvils, tanjvis winaswar SiSs, yvelaferSi msgavsi iyo Cveni, garda codvisa. qveynad movida simdabliT, siRaribiT da msaxurebis Jams ara hqonda, sada Tavi miedrika. amiT uCvena magaliTi yvelas RvTis nebis udrtvinvelis morCilebisa cxovrebis yvela garemoebaSi; simdabliT, morCilebiT, simSvidiT, moTminebiT da sxva saTnoebiT iesom aCvena xalxs, rogor unda Sesruldes misi moZRvreba. iwvevda TavisTan yvela maSvralTa da tvirT mZimeTa da daCagrulTa da uCvenebda misabaZs magaliTs.


pirovneba yovlad wmidisa RvTis-mSoblisa Tayvanis-cema misi

ieso macxovari xorcielad iSva mariam qalwulisagan. saRmrTo werilis Tanaxmad, wm. eklesia gvaswavlis, rom mariam qalwuli qristes Sobamde iyo qalwulad; amitom ewodeba maradis qalwuli; RvTis mSobladac uwodebs eklesia, radganac misgan Sobili aris WeSmariti RmerTi, mariam qalwulis RvTis-mSoblad wodebas aqvs sabuTi saRmrTo werilSi. isaia winaswarmetyveli ambobs: qalwulman hSves Ze da uwodon saxeli misi emmanuil, romel ars TargmanebiT CvenT-Tana RmerTi. marTalma elisabedma uwoda mariams deda RvTisa: vina Cemda ese, raTa movides deda uflisa Cemisa Cemda (luk. 1, 43). wodeba uflis dedad Tanasworia RvTismSoblis wodebisa. wmida eklesias isica swams, rom Soba iesosi qalwul mariamisaTvis iyo usneulo, utkivilo. rogorc mSobeli RvTisa, mariam qalwuli madliTa da RmerTTan siaxloviT aRemateba yvela qmnil arsebas; amitom eklesia sTvlis upatiosnesad qerubinTa da aRmatebiT uzesTaesad serabinTa. mis sadideblad da saqeblad Sedgenilia mravali sagalobeli, aRSenebulia mravali eklesia da dawesebulia mravali dResaswauli.

mrwamsis meoTxe wevri


mrwamsis meoTxe wevri warikiTxvis esred: da jvarsecva CvenTvis ponoelisa pilates-ze, da ivno, da daefla.
mrwamsis meoTxe muxli Seicavs swavlas ieso qristes jvarcmisa, vnebisa da daflvis Sesaxeb.
mizezi ieso qristes jvar-cmisa. ieso qriste sami wlis ganmavlobaSi uqadagebda uriebs RvTis sjuls da keTils. bevri sneuli gankurna, mkvdrebi aRadgina; misi moZRvreba iyo Zlieri da umaRlesi; aswavlida, rogorc mqone uflebisa; araferi boroti ar uqmnia; iesos aseTs moqmedebas mxolod madloba da siyvaruli unda gamoewvia xalxisa; marTlac, mdabio xalxi gulmodgined ismenda iesos moZRvrebas da sul mas misdevda ukan; mRvdelT-mTavrebs da farisevel mwignobrebs CamoSorda. aman gamoiwviaSuri uriaTa moZRvar-mRvdlebisa. ieso qriste amxelda am moZRvrebis sjulis winaaRmdeg cxovrebasa da crumoZRvrebas; imaT egonaT, ieso daafuZnebda qveyniur samefos, romelSiac uriebs pirveli adgili eWirebodaT, magram is ki zecaTa sasufevels hqadagebda. amis gamo wignobrebma, mfarisevlebma da mRvdelT-mTavrebma cili daswames iesos, viTomc RmerTsa hgmobso_Tavis Tavs RmerTad racxs, uwodebs Tavs meufed, romis keisris winaaRmdegiao,_da jvars acmevines.
dro ieso qristes jvarcmisa. ieso qristes jvarcma mohxda maSin, rodesac uriastans ganagebda pontoeli pilate. pontoeli pilate iyo romis imperatorisagan dadgenili urias tanis mmarTvelad. es garemoeba imiTia SesaniSnavi, rom cxadad sCans aRsruleba iakob mamaT-mTavris winaswarmetyvelebisa: ara moakldes mTavari iudasgan, da winamZRvari welTagan misTa, vidremdis movides, romlisa damarxul ars; da igi ars molodeba warmarTTa (dab. 49,10). am winaswarmetyvelebis azri is aris rom, qristes mosvlamde uriebs eyolebodaT sakuTari mefeebi; am winaswarmetyvelebiT cxadad aris naCvenebi dro ieso qristes mosvlisa_mospoba uriastanSi sakuTaris mefobisa.
mrwamsSi kidev aris naTqvami, rom ieso qriste ivno da daefla; es sityvebi mimatebulia dasarwmuneblad imisa, rom ieso qriste namdvilad ivno, namdvilad daefla, rom misi vneba daflva ar iyo mxolod moCvenebiT qmnili, rogorc es egonaT zogierT cru moZRvrebs.
ieso qristes vnebis Sesaxeb isic unda iTqvas, rom igi ivno da mokvda ara RvTis ZeobiT, aramed kacobiT da ara imitom, rom ar SeeZlo Tavidan acileba vnebisa, aramed imitom, rom TviTon ineba vneba: me davsdeb sulsa Cemsa, raTa kvalad moviRo igi; aravin mimiRos igi Cemgan, aramed me davsdeb mas TaviT CemiT: xelmewifebis dadebad misa, da xelmewifebis kvalad miReba misa (ioane, 10, 17_18).
rogor gamogvixsna ieso qristes jvarcmam, vnebam da sikvdilma. saRmrTo werili cxadad gvaswavlis, rom ieso qriste jvars-ecva da mokvda CvenTvis, marTali cruTaTvis; man dasTxia sisxli Tavisi kacTa codvaTa mitevebisaTvis. TviTon ieso qriste cxadad brZanebda, rom mas unda mieca suli Tvisi saRsrad mravalTaTvis; is, rac unda etvirTaT kacTa Tavis codvisaTvis, itvirTa ieso qritem da kacs mxolod amitom aqvs sicocxle RvTis wyalobiT, rom yvelasaTvis mokvda erTi ieso qriste da gamoixsna kacTa naTesavi codvisa, wyevisa da sikvdilisagan. codvisagan gamoxsnaze pavle mociquli brZanebs, rom ieso qristes mier gvaqvs Cven gamoxsna sisxliTa misiTa da moteveba codvaTa CvenTa simdidrisaebr madliTa misisa (ef. 1,7). wyevisagan gamoxsnis Sesaxeb igive mociquli brZanebs: qristeman mogviyidna Cven wyevisa misgan sjulisa da iqmna CvenTvis wyevasa qveSe (gal. 3, 13). sikvdilisagan gamoxsnis Sesaxeb igive mociquli swers: yrmaTaca eziara xorcTa da sisxlTa, da Tavadman mzgavsad moiRo miTve, raTa sikvdiliTa miT ganiqaros, romelsa igi xelmwifebai aqvnda sikvdilisa, ese igi ars eSmaki, da ganaTavisuflnes eseni, ravdenni SiSiTa sikvdilisaTa, samaradisoT cxovrebad Tanamdeb iyvnen kirTebisa (ebr, 2, 14_15).
rogor gvixsnis Cven ieso qristes sikvdili codvisa, wyevisa da sikvdilisagan, amas saRmrTo werili xsnis ieso qristes da adamis SedarebiT. adami aris xorcieli Tavi mTelis kacobriobisa, radganac misgan warmosdgnen yvelani; ieso qriste aris Tavi kacobriobisa sulieri. amitom, rogorc adamis gamo Cven yvelani mivecemiT sikvdilas wyevas da codvas, ise qristes mier vixsenebiT codvisa, wyevisa da sikvdilisagan.
ieso qristes nebsiTi sikvdili, rogorc ucodvelisa da wmindisa, ara marto sruliad akmayofilebs RvTis marTlmsajulebas, aramed aZlevs mas nebas mogvaniWos madli codvisa da sikvdilis dasaZlevad. pavle mociquli brZanebs: rame Tu ukeTu erTisa mis SecodebiTa sikvdili sufevda erTisa misgan, ravdenad ufross, romelni igi umetessa mas madlisasa da niWsa simarTlisasa miiReben, cxovrebasa Sina sufevdnen erTisa misgan ieso qristesa (rom. 5, 17).
ieso qriste ivno yvelasTvis da moupova cxovneba yvelas magram miT isargebleben mxolod isini, vinc nebayoflobiT miiReben monawileobas mis vnebaSi _ Tana xat eqmnebian sikvdilsa missa (fil. 3, 10). xolo Cven SegviZlian miviRoT monawileoba ieso qristes vnebasa da sikvdilSi mxurvale sarwmunoebiT, misgan dawesebul saidumloTa miRebiT da CvenTa xorcTa jvarcmiT vnebiTurT da gulisTqmiTurT, e.i. codvil survilebis ZleviT.
zneobrivi mniSvneloba ieso qristes jvarcmisa. ieso qristes jvarcma gviCvenebs uaRress sidiades RvTis siyvarulisas kacTa mimarT; amiT is gvaswavebs asrulebas qristes umTavres mcnebisas, - Seiyvare ufali RmerTi Seni yovliTa guliTa SeniTa. ioane maxarebeli, sayvareli mociquli qristesi, swers: amiT gamocxadna siyvaruli RvTisa Cven Soris, rameTu Ze Tvisi mxolod Sobili moavlina RmerTman soflad, raTa vhscxondeT mis mier da ese ars siyvaruli, ara rameTu Cven SeviyvareT RmerTi, aramed, rameTu man Cven Semiyvarna da moavlina Zei Tvisi mlxineblad codvaTa CvenTa (ioane, 21, 9-10). Tu RvTis amgvar siyvaruls kacma ar upasuxa siyvaruliTve da morCilebiT, sCans, ar survebia da ar SesZlebia RmerTTan urTierToba. Tu qristes jvarcmis gaxsenebam ar aaRelva Cveni guli da ar gamoiwvia pasuxad siyvarulive gamomxsnelisadmi, sCans, Cvens guls ar SesZlebia uwmides grZnobaT gancda. iesos sikvdili jvarze iyo ukanaskneli RonisZieba, romliTac RmerTi iwvevs kacs Tavisadmi. dasasrul, qriste misTvis ivno, rom gvaCvenos SeuZlebloba cxonebisa uWirvelad. boroteba ise Rrmad arisgamjdari Cvens bunebaSi, rom misi Zleva uSromelad da uWirvelad SeuZlebelia. amitom, Tu RmerTi mogvivlens xolme Wirsa da mwuxarebas, unda vmadlobdeT da gvixarodes, radganac es mwuxarebani da SeWirvebani gviadvilebs codvasTan brZolis simZimes da swmends sulsa.
jvris Tayvanis-cema; pirjvris wera. radganac ieso qristem ineba Cvenis cxonebisaTvis sikvdili jvarze da ara sxva romelisame saxiT, amitom jvari, rogorc iaraRi Cvenis gamoxsnisa, rogorc samsxverplo, romelzedac Seiwira msxverpli mTelis qveynisTvis, rogorc niSani sikvdilisa da eSmakis Zlevisa, Rirsia mokrZalebiT pativisa da Tayvanis-cemisa. jvaris saxe Tayvanisacemelia jvarzed momkvdari macxovris gulisaTvis; pavle mociquli swers: Cemda nu iyofin siqaduli, garna jvariTa uflisa Cvenisa ieso qristesiTa (gal. 6, 14).
jvaris Tayvanis-cema, ueWvelia, mociqulTa droidan momdinareobs. meore da mesame saukunis mwerlebi erTxmaT amboben, rom qristeaneTa Soris xmarebaSi iyo jvari da jvris gamosaxva saidumloebis dawesebis dros. saeklesio istoriaSi moxsenebulia bevri saswauli, qmnili jvris da jvaris saxiT. amitom qristianni jvars atareben gulze, jvars adgamen eklesiebs Tavzed, aqvT saxlSi da pirjvars iweren locvis dros.

mrwamsis mexuTe wevri

mrwamsis mexuTe wevri warikiTxvis esred: da aRsdga mesamesa dResa, msgavsad werilisa.
mexuTe muxli Seicavs swavlas ieso qristes mkvdreTiT aRdgomisas mesamesa dResa sikvdilis Semdeg, msgavsad werilisa.
STasvla ieso qristesi jojoxeTad. xorciT daflvis Semdeg, ieso qriste suliT STavida jojoxeTad. amis Sesaxeb wm. petre mociquli swers: qristeman erT-gzis codvaTa CvenTaTvis ivno, marTalman man cruTaTvis, raTa Cven wargvadginnes RmrTisa: mokvda xorciTa da cxovel iqmna suliTa, romliTaca sapyrobilesa mas sulTasa mivida da hqadaga (1 ep. petr. 3, 18_19). ra hqadaga iesom jojoxeTSi da ra iyo azri am qadagebisa, amis Sesaxeb saRmrTo werili arafers ara swers. magram, Tanaxma Zvlis gardmocemisa, romelic, ueWvelia, mociqulTa droidan momdinareobs, eklesia gvaswavlis, rom iesom jojoxeTSi hqadaga misgan kacTa naTesavis gamoxsna, Zleva codvisa, sikvdilisa da amasTanave gamoiyvana jojoxeTidan sulni marTalni da amiT namdvilad daarRvia jojoxeTi da meufeba eSmakisa; zogierTi wmidanebi aRsdgen saflavidgan da, iesos mkvdreTiT aRdgomis Semdeg, gamoecxadnen mraval ierusalimel mcxovreblebs.
mkvdreTiT aRdgoma qristesa. ieso qriste mokvda jvarze paraskevs, naSuadRevis mesame Jamze (ebraelTa angariSiT. mecxre Jams). imave saRamos misi gvami dafles iosebma da nikodimosma. am gvarad, iesom saflavSi dahyo paraskev saRamo, SabaTi da dasawyisi kviriakis pirvelis dRisa; Semdeg ki aRsdga didebiT. sicocxleSive iesom ramdenjerme iwinaswarmetyvela Tvisi aRdgoma mkvdreTiT. oTxive maxarobeli erTnairad mogviTxroben iesos mkvdreTiT aRdgomis ambavs. daflvidan mesame dRis damdegs, roca mxedrebi scvlidnen iesos saflavs, moxda saSineli miwis Zvra; angelozi uflisa, mosili samosliTa elvariTa, gardamoxda zeciT, gadaagora lodi, romelic hfaravda saflavs da dajda zeda. ieso gamovida saflavidan. mxedrebs ise SeeSindaT, rom grZnoba dakargulebi daecnen miwaze; Semdeg, roca mosulierdnen, gaiqcnen qalaqSi da iq ieso qristes aRdgomis ambavi uTxres mRvdelT-mTavrebs. garda mxedrebisa, iesos aRdgomis ambavi gaiges pirvelsave dRes mariam magdalinelma da sxva menelsacxebelma dedebma, romelnic midiodnen iesos gvamisTvis surnelis nivTierebis sacxeblad. aRdgomis Semdeg, ieso gamoecxada mariam magdalinels, menelsacxeblebs, petre mociquls da sxva mociqulebs. mociqulebs ara swamdaT mkvdreTiT aRdgoma iesosi, ieso ayvedrida urwmunoebas, neba misca xeliT Sexebisa, sWamda da svamda maTTan da mxolod mas Semdeg irwmunes aRdgoma qristesi da mohfines es ambavi mTels qveyanas.
mrwamsSi sweria, ieso aRsdga mkvdreTiT msgavsad werilisao, e. i. Tanaxmad Zvelis aRTqmis saRmrTo werilis winaswarmetyvelebaTa. yvelaze cxadi winaswarmetyveleba Zvel aRTqmaSi iesos mkvdreTiT aRdgomis Sesaxeb aqvs daviT mefes: ara dauteo suli Cemi jojoxeTs, arca sce wmidasa Sensa xilva d gansaxrwneli. samis dRis yofna iona winaswarmetyvelisa veSapis mucelSi moaswavebda ieso qristes sami dRis yofnas saflavSi. rogorc iona winaswarmetyveli samis dRis Semdeg warmoagdo veSapma muclidan, ise ieso qriste mesamesa dResa aRsdga saflaviT.
mniSvneloba qristes aRdgomisa. qristes mkvdreTiT aRdgomas didi mniSvneloba aqvs Cvenis cxovrebisaTvis. qristes aRdgomiT ueWvelad damtkicda misi RvTaebrivi Rirseba; mxolod RmerTsY SeeZlo Zleva sikvdilisa, xolo Tu ieso qriste RmerTia, maS, misi swavla-moZRvrebac saRmrToa. mkvdreTiT aRdgomiT qristem daamtkica, rom msxverpli, mis mier Sewiruli, miRebulia RvTisagan: mkvdreTiT aRdgomiT qristem safuZveli daudo sayovelTao aRdgomas da ueWvel hyo misi SesaZlebloba da sinamdvile; qriste aRsdga mkvdreTiT da iqmna dasabam SesvenebulTa.
sinamdvile qristes aRdgomisa. ara qristianni uaryofen qristes aRdgomis sinamdviles. zogni uriaTa mRvdelT-mTavrisa da farisevlebisagan mogonils Wors qristes aRdgomis Sesaxeb exlac imeoreben, _ mociqulebma moipares mkvdar iesos gvami da mere xma gaavrceles, mkvdreTiT aRsdgao. yovlad SeuZlebelia, rom mociqulebs moeparnaT iesos mkvdari gvami; risTvis undodaT, an raSi gamoiyenebdnen, an rogor miuSvebdnen mxedrebi mosaparavad? Tu marTla mociqulebma moipares gvami iesosi, saidan gaCnda maT Soris rwmena iesos mkvdreTiT aRdgomisa? uazroba iqneba vifiqroT, rom mociqulebma gaavrceles cru ambavi qristes aRdgomisa da mere TviTonve irwmunes namdvilad Tavis gavrcelebuli sicrue. gana cru ambavis qadagebisTvis Seswiravdnen Tavis Tavs da sisxls dasTxevdnen? zogis azriT, qriste sulac ar momkvdara jvarze, _ mxolod guli Seuwuxda da Semdeg grils saflavSi grZnobaze movida, gamovida saflavidgan da gamoecxada mociqulebs; maT kidev mkvdreTiT aRdgomilad CasTvaleso. magram SeuZlebelia vifiqroT, rom ieso moatyuebda mociqulebs, da rom ndomoda kidec motyueba, ver miaRwevda sawadels, radganac natanji da nawvalebi qriste sulac ver moaxdenda mociqulebze sikvdilisa da jojoxeTis mZlevelis STabeWdilebas. garda amisa, isic SeuZlebelia, rom fexeb-gaxvretils iesos jvarcmis mesame dRes SesZleboda siaruli, raTa mociqulebs gamoscxadeboda. amboben kidev, menelsacxebel dedaTa da mociqulebs mxolod moeCvenebodaT xolme ieso da imaTac daijeres, qriste aRsdga mkvdreTiTao. magram mociqulebi sruliad saRis sxeulisa da gonebisani iyvnen da, rom mosCvenebodaT mkvdreTiT aRdgomili qriste, sruliadac ar miiRebdnen moCvenebas sinamdviled. mkvdreTiT aRdgoma qristesi iseTi didi saqme da ambavi iyo mociqulTa cxovrebaSi, rom ar erwmunebodnen advilad da gamouZiebel-gamoukiTxavad. saxarebidan viciT, rom mociqulebs dids xans ara swamdaT aRdgoma qristesi; ase rom qriste ayvedrida kidec urwmunoebas. mxolod roca xeli Seaxes iesos wylulebs, ixiles maTTan erTad puris mWamelad, maSin irwmunes namdvilad da WeSmaritad aRdgoma qristesi da Tvisi sisxliTac aRbeWdes es rwmena.


mrwamsis meeqvse wevri


meeqvse wevri mrwamsisa warikiTxvis esred: da amaRlda zecad da dasjda marjveniT mamisa RvTisa.
es muxli Seicavs eklesiis swavlas ieso qristes amaRlebaze zecad. saRmrTo werilSi ieso qristes zecad amaRleba asea moTxrobili: aRdgomis meormoce dRes, ieso qriste ukanasknelad gamoecxada mociqulebs, waiyvana ierusalimidan beTaniamde, zeTis xilis mTaze; gzaze saubarSi ubrZana, arsad wasuliyvnen ierusalimidan suli wmidis mosvlamdis. roca aRvidnen mTaze, ieso qristem akurTxa mociqulebi da amaRlda zecad; Rrublebma dafara ieso mociqulTagan. angelozma gamoucxada mociqulebs, ieso, asuli zecad, kvalad mova didebiTao. mociqulebi dabrundnen ierusalimSi. ufali ieso qriste ki, rogorc mogviTxrobs markoz maxarebeli, _ amaRlda zecad da dasjda marjveniT mamisa RvTisa.
rogorc RmerTi, ieso qriste mudam aris da iyo caTa Sina. aRdgomis meormoce dRes amaRlda zecad kacobiT, _ kacuris suliT da xorciT, amiT adida da ganaRmrTo Tvisi kacuri buneba, romelsac axla aqvs RvTaebrivi Rirseba da ufleba yvelaze caTa Sina da qveyanasa zeda.
ieso qriste mjdomare ars marjveniT mamisa, e. i. aqvs erTi da igive Zali da dideba da ufleba mama RmerTTan.
NmniSvneloba qristes zecad amaRlebisa Cvenis cxonebisaTvis. qristes amaRlebas didi mniSvneloba aqvs Cvenis cxonebisaTvis, imitom rom igi dakavSirebulia suli wmidis mosvlasTan, radganac suli wmida ar gardamovidoda zeciT, qriste rom ar amaRlebuliyo. meored imitom, rom ieso qriste marjveniT mamisa mjdomare, meox ars CvenTvis (rom. 8, 35), dasasrul imitom, rom qristem zecad aRsvliT adida Cveni kacuri buneba, amaRlda igi umaRles qerubinTa da serabinTa da gviCvena, rom Cveni mamuli aris caTa Sina, romelic xsnilia yvela WeSmarit morwmunesaTvis; amitom pavle mociquli uwodebs qristes _ Cvens wina morbedad caTa Sina.

mrwamsis meSvide wevri

mrwamsis meSvide wevri warikiTxvis esred: kvalad momaval ars didebiT gansjad cxovelTa da mkvdarTa, romlisa sufevisa ara ars dasasrul.
meSvide wevri mrwamsisa Seicavs swavlas macxovris meored mosvlisa, saSinelis sasjelisa da mis didebul dausrulebel sufevis Sesaxeb.
meored mosvla ieso macxovrisa. ieso qristes meored mosvlis Sesaxeb angelozma uTxra mociqulebs, romelnic zeTis xilis mTaze idgnen da ucqerodnen zecad amaRlebuls iesos: kacno galilevelno, rasa sdgaT da zecad? ese ieso, romeli amaRlda Tqvengan zecad, egredve movides, viTarca ixileT aRmavali zecad (saqme moc. 1, 11). meored mosvla macxovrisa ar egvaneba mis pirvel mosvlas; pirvelad movida Seuracyofili, monis saxiT, movida msaxurebad Cvenda, meored ki mova didebiTa TvisiTa da yovelni angelosni misni misTana, mova gankiTxvad Cvenda. TviT macxovari meored mosvlis Sesaxeb brZanebs: viTarca elva ra gamobrwyindis mzisa aRmosavliT da sCann vidre dasavladmde, egred iyos mosvla Zisa kacisa; xolo meyvseulad, Semdgomad Wirisa mis maT dReTasa, mze dabneldes da mTovareman ara gamosces naTeli Tvisi da varskvlavni damoscviven zeciT da Zalni caTani SeiZrnen da maSin gamosCndes saswauli Zisa kacisa caTa Sina da maSin ityebdnen yovelni tomni qveyanisani, da ixilon Ze kacisa momavali RrubelTa zeda cisaTa ZaliTa da didebiTa mravliTa.
dro meored mosvlisa ieso macxovrisa. rodis dadgeba didi da saSineli dRe qristes mosvlisa, uwyis mxolod RmerTma. magram TviT macxovarma gamogvicxada zogierTi niSnebi, romelTa mixedviTac morwmune qristeanebs SeuZlian ivaraudon qristes meored mosvla. es niSnebi Semdegia: 1) saxareba iqadageba mTels qveyanazed da sul bolo dros yvela ebraelebi gaqristiandebian; 2) gamravldeba usjuloeba da urwmunoeba; 3) moxdeba saSineli miwis Zvra, omebi; gaCndeba gamanadgurebeli satkivrebi, SimSiloba qveyanaze. es ubedurebani iseTi didi da Zlieri iqneba, rom mospobs mTels kacobriobas, magram RmerTi rCeulTaTvis Seamoklebs am ubedurebis dReebs. dasasrul, niSani qristes meored mosvlisa aris mosvla antiqristesi.
antiqriste. antiqriste, anu qristes mowinaaRmdege, saRmrTo werilis swavliT, iqneba kaci, usjulo, myofi did eSmakis gavlenis qveSe, ganlaRebuli; misi gavlena gavrceldeba mTels kacobriobaze; ecdeba cru saswaulebiT qristeanobis damxobas da mospobas, male miemxrobian bevrni sustni sarwmunoebiT da uRirsni, dauwyebs sastiks devnas qristes morwmuneebs da qristes erTgulebs. misi batonoba gastans sam weliwad naxevramde da gaTavdeba, rogorc mis, ise mis momxreebis daRupviT da warwymediT, _ antiqristes sZlevs qriste RmerTi. antiqristeebad iwodebian yvelani, vinc qristes moZRvrebis da misis sjulis winaaRmdegni arian. magram es ukanaskneli antiqriste iqneba gansakuTrebuli mowinaaRmdege qristesi. antiqristes Zlevis Semdeg damyardeba saukuno sasufeveli qristesi.
saSineli gansja. ieso qristes meored mosvlasTan erTad, moxdeba aRdgoma mkvdarTa, xolo vinc cocxlebi darCebian meored mosvlamde, isini ganaxldebian; maTi sxeuli gamoicvleba da gaxdeba ukvdavi da uxrwneli, rogorc mkvdreTiT aRdgomilTa. amis Semdeg daiwyeba TviT gansja. es gansja iqneba: sayovelTao radganac gamoscxaddebian sul yvelani da RmerTi gansjis yvelas; saSineli, _ am gansjaze gancxaddeba mTeli Cveni cxovreba, moqmedeba, _ ara mxolod yvela saqme, romelic ki gviqmnia sicocxleSi, aramed yoveli sityva, zraxva da grZnobac ki gansjil iqneba RvTisagan. es gansja iqneba ukanaskneli da sabolovo, _ RmerTi yvelas saqmeTa misTaebr miagebs misagebel saukunod. es sayovelTao da saSineli gansja ieso qristem saxrebaSi daxata esred: raJams mivides Ze kacisa didebiTa TvisiTa, da yovelni angelozni misni misTana, maSin dasjdes saydarTa didebisa TvisisaTa; da Sehkrben winaSe missa yovelni naTesavni, da ganarCinnes igi urTierTars, viTarca igi mwyemsman ra ganarCinnis cxovarni TikanTagan; da daadginnes cxovarni marjveniT missa, da Tikanni marcxeniT; maSin hrqvas meufeman marjveniTTa maTi misTa: movediT, kurTxeulno mamisa Cemisano, da daimkvidreT ganmzadebuli TqvenTvis sasufeveli dasabamiTgan soflisaT; rameTu mSioda, da meciT me Wamadi; mwyuroda, da masviT me; ucxo viyav, da SemiwynareT me; SiSvel viyav, da SemmoseT me; sneul viyav, da momxedeT me; sapyrobilesa viyav, da moxvediT Cemda. maSin miugon mas marTalTa maT da da hrqvan: ufalo! odes gixileT Sen mSieri, da gamogzardeT? anu wyurieli, da gasviT Sen? odes gixileT Sen ucxod, da SegiwynareT? anu SiSvel, da SegmoseT Sen? odes gixileT Sen uZluri, anu sapyrobilesa, da movediT Senda? da miugos meufeman man, da hrqvas maT: amin getyvi Tqven: ravdeni uyavT erTsa amas mcireTagansa ZmaTa CemTasa, igi me miyavT. maSin hrqvas marcxeniTca maT: warveliT Cemgan, wveulno, cecxlsa mas saukunesa, romeli ganmzadebuli ars eSmakisaTvis da angelosTa misTaTvis. rameTu mSioda da ara meciT me Wamadi; mwyuroda, da ara misTvis me; ucxo viyav, da ara SemiwynareT me; SiSvel viyav, da ara SemmoseT me; uZlur viyav, da sapyrobilesa, da ara moxvediT Cemda. maSin miugon maTca da hrqvan: ufalo! odes gixiloT Sen mSieri, anu wyurieli, anu ucxoebasa, anu SiSloebasa, anu uZlurebasa, anu sapyrobilesa, da ara gamsaxureT Sen? maSin miugos man da hrqvas maT: amin getyvi Tqven, ravdeni ara uyavT erTsa amas mcireTagansa, me ara miyavT. da warvidnen eseni satanjvelsa saukunesa, xolo marTalni _ cxovrebasa saukunesa (matTe, 25, 31).
sasufeveli qristesi. sasufeveli qristesi aris pirvelad yoveli qveyana _ amas ewodeba sasufeveli bunebisa, meored _ yovelni morwmuneni qveyanaze _ amas ewodeba sasufeveli madlisa da mesamed _ yovelni wmindanni caTa Sina, _ amas ewodeba sasufeveli didebisa. sasufeveli didebisa da sasufeveli madlisa ar arian saukunoni, radganac qristes, meored mosvlis Jams qveyana Seicvleba. amitom mrwamsis sityvebSi: romlisa sufevisa ara ars dasasrul ekuTvnis didebis sasufevels da niSnavs imas, rom saSinel gansjis Semdeg, dadgeba saukuno didebuli sufeva qristesi da mis rCeulTa. qristes sufevis saukuneobis Sesaxeb mTavar-angelozma gabrielma uTxra qalwuls mariams: sufevisa misisa ar iyos dasasrul (luk. 1, 32).


mrwamsis merve wevri

mrwamsis merve wevri warikiTxvis esred: da suli wmida, ufali da cxovels-myofeli, romeli mamisgan gamovals, mamisaTana da ZisaTana Tayvanis icemebis da ididebis, romeli ityoda winaswarmetyvelTaYmier.
mrwamsis merve muxli Seicavs swavlas wm. samebis mesame pirze – wmida sulze. suli wmida, mesame piri wmida samebisa, aris iseTive WeSmariti da Zlieri RmerTi, rogorc mama da Ze. saRmrTo werili amowmebs suli wmidis RvTaebobas, roca miawers: a) RvTiur Tvisebebs – yovlad-mecnierebas, yovlad-SemZleblobas, yvelgan myofobas, b) RvTiur saxels, g) RvTiurs moqmedebas, mag, qveynis Seqmnas, gangebulebas, madliT meored Sobas, kacTa ganmarTlebas da ganwmendas da d) mama RmerTTan da ZesTan Tanasworobas. wm. petre mociqulma ananias samxileblad uTxra: raisaTvis aRavso guli Seni eSmakman cruebad sulisa wmidisa: ara ecrue Sen kacTa, aramed RmerTsa (saqme moc. 5, 3-4). suli wmida ars cxovelsmyofeli, imitom rom mamasTan da ZesTan erTad aZlevs cxovrebas kacTa da yovelsave qmnilebas.
pirovnuli Rirseba sulis wmidisa. mrwamsis sityvebi:L romeli mamisagan gamovals, gamoxatavs sulis wmidis pirovnuls Tvisebas; es is Tvisebaa, rom suli wmida wina saukuneTa gamoval mamisagan. es pirovnuli Tviseba sulis wmidisa cxadad gamosaxa ieso qristem DSemdegi sityvebiT: raJams movides nugeSicmcemeli igi, romeli me movavlino Tqvenda mamisa Cemisa mier, suli WeSmaritebisa, romeli mamisagan gamovals, man swamos CemTvis (ioane. 15, 26).
suli wmidis Tanasworoba mamasTan da ZesTan. mrwamsis sityvebSi: mamisa Tana da Zisa Tana Tayvani icemebis da ididebis, gviCvenebs sulis wmidis Tanasworobas mamasTan da ZesTan. amitom suli wmidas, rogorc RmerTs, Svenis iseTive Tayvanisa da pativescema, rogorc mamas da Zes. suli wmidis Tanasworoba mamasTan da ZesTan dafuZnebulia macxovris sityvebze, romliTac man mimarTa mociqulebs: warvediT da moimowafeniT yovelni warmarTni da naTels-scemdiT maT saxeliTa mamisaTa da ZisaTa da sulisa wmidisaTa (matTe, 28.19).
mrwamsis sityvebi – romeli ityoda winaswarmetyvelTa mier, - gvaswavebs, rom saRmrTo werilis wignebi winaswarmetyvelebma dasweres sulis wmidis STagonebiT. radganac qristeanobis pirvel saukuneebSi gaCndnen cru moZRvarni, romelnic Zvelis aRTqmis wignebs sTvlidnen ubralo kacur nawarmoebad, amitom maT samxileblad, wm. mamebma mrwamsSi CaurTes swavla Sesaxeb imisa, rom sulis wmidis STagonebiT swerdnen wm. winaswarmetyvelni; rom winaswarmetyvelTa mier ityoda suli wmida, amaze saRmrTo werili brZanebs: ara nebiTa kacTaTa mosadmeiwia winaswarmetyveleba, aramed wveviTa sulisa wmidisaTa ityodes wmidani RmrTisa kacni (2 pet.1, 21). suli wmida mociqulTa mierac ityoda, magram mrwamsSi es ar aris moxsenebuli, imitom rom mrwamsis Sedgenis Jams amis Sesaxeb uTanxmoeba ar aRZrula. rom mociqulebic suli wmidiT ganbrZnobilni qadagebdnen da swerdnen, amaze igi petre mociquli brZanebs, rom mociqulT gamoecxada, rameTu ara TavTa TvisTa, aramed Tqven gmsaxurebdes mas, romeli ese aw mogeTxra Tqven maxarobelTa maT TqvenTa mier sulisa wmidiTa, movlinebuliTa zeciT (1 pet. 1, 12). aq mociqulebi iwodebian maxareblad suliTa wmidiTa. suli wmida gadmovida maTze cecxlis enaTa msgavsad qristes amaRlebis meaTe dRes da misca niWi sxva-da-sxva enaze laparakisa.

mrwamsis mecxre wevri

mrwamsis mecxre wevri ikiTxeba esred: erTi wmida, kaTolike da samociqulo eklesia.
eklesia aris RvTisagan gawesebuli sazogadoeba kacTa, romelnic SeerTebul arian marTlmadidebel sarwmunoebiT, RvTis sjuliT, ierarqiiT da wmida saidumloebiT. am sazogadoebaSi morwmuneni sulierad viTardebian, aRorZindebian, umjobesdebian da mtkicdebian RmerTTan kavSiriTa.
eklesia qristesi ar aris ubralo sarwmunoebrivi sazogadoeba kacTa, imitom rom imaSi damkvidrebulia madli sulisa wmidisa, imaSi mudam hgiebsa qriste macxovari, romelmac ubrZana mociqulebs: me TqvenTana var yovelTa DdReTa, da vidre aRsasrulamde soflisa (matT. 28, 20).
eklesias Seadgenen yvela qristeane morwmuneni, romelnic scxovroben qveyanaze, marTalnic da codvilnic, egredve momaval aRdgomisa da saukuno cxovrebis sasoebiT micvalebulnic, - wmida kacebi da angelozebi, am rigad, eklesia ganiyofeba or nawilad: - qveyniur anu xilul ekklesiad da zeciur anu uxilav ekklesiad. qveynier anu xilul ekklesias ewodeba kidev ekklesia mebrZoli, radganac ebrZvis sarwmunoebis mtrebs, iRwvis da Sromobs Tavis SvilTa aRzrdisaTvis; uxilav ekklesias ewodeba ekklesia medResaswauleTa, radganac Tavisufalia brZolisa da gansacdelisagan, dResaswaulobs codvis mZlevel qristesTan.
azri da daniSnuleba eklesiisa. azri da daniSnuleba ieso qristes mosvlisa soflad aris moZieba da cxovreba wawymedulisa. radganac ekklesia aris ganmagrZobeli qristes saqmisa, amitom ganaTleba da meored Soba codvilTa axal cxovrebisaTvis, SeerTeba maTi qristesTan da mama RmerTTan da am gvarad moyvaneba maTi RvTis sasufevelSi aris azri da daniSnuleba ekklesiisa: es azri cxadad aris gamoTqmuli wm. pavle mociqulisagan. qristeman Seiyvara eklesia da Tavi Tvisi misca misTvis, raTa igi wmida hyos, ganswmida igi sabaneliTa wylisaTa da sityviTa, raTa warudginos Tavadman Tavsa Tvissa didebulad ekklesia, ra-ra ara aqvndes mwikvlevaneba, arca naoWirZvlisa, arca sxva ra ese viTari, aramed raTa iyos wmida da ubiwo (efes. 5, 27). garda amisa, azri da daniSnuleba ekklesiisa aris kidev gavrceleba mTels qveyanazed da sruli cnoba misis wevrTagan RvTis Zisa. amas brZanebs wm. pavle mociquli Semdegi sityvebiT: qristeman moscna, romelnime mociqulni, romelniume winaswarmetyvelni, romelnime maxarebelni, romelniume mwyemsni da moZRvarni, dasamtkiceblad wmidaTa, saqmed msaxurebisa aRsaSeneblaqd gvamisa qristesisa (efe. 4, 11-12).
Tavi eklesiisa - Qqriste RmerTi. ieso qriste mudam mtkice kavSirSia eklesiasTan, rogorc misi uxilavi Tavi. ieso qriste aris eklesiisaTvis wyaro axalis, cxovelis, wmida cxovrebisa. TviT qriste RmerTi brZanebda, me var venaxi WeSmaritio, xolo morwmuneni – rtoebi, rom uimisod, meored uSobelad, daumynelad qristesTan SeuZlebelia nayofiereba, rogorc xisgan mocilebul rtosi; Tvinier Cemsa ara ra ZalgiZsT yofad arca erTi; aravin movides mamisa Cemisa, garna Cem mier, - brZana macxovarma.
eklesiis Tvisebani. mrwamsSi CamoTvlilia eklesiis Tvisebani. – eklesia aris erTi, wmida, kaTolike da samociqulo; es aris arsebiTni Tvisebani eklesiisa da uamaTod eklesia eklesiad aRar iqneba.
erToba eklesiisa. WeSmariti eklesia aris erTi. qristem daafuZna erTi eklesia. roca brZanebda eklesiis Sesaxebs igavebs, ise hqonda eklesia warmodgenili, - erT samwysod, romelsac hyavs erTi mwyemsi, erT ezod cxovarTaTvis, erT venaxad; ubrZana mociqulebs eqadagnaT erTi sarwmunoeba, daawesa erTi ziareba da erTi naTlisReba. erT xorc da erT sul, viTarca igi iCineniT erTiTa miT sarwmunoebiTa Cinebisa TqvenisaTa; erT ars ufali, erT sarwmunoeba, erfT naTlis-Reba, erT ars RmerTi da mama yovelTa, - brZanebs mociquli (ef. 4, 4-6).
erToba eklesiisa aris Sinagani da garegani. Sinagani erTobis safuZveli aris erToba eklesiis Tavisa da erToba mis ganmacxovebeli suli wmidisa. suli wmidiT yvela morwmuneni erTdebian qristes mier, romelic aZlevs eklesias sicocxles, rogorc Tavi sxeuls da Ziri –totebs. garegani erToba eklesiisa gamoixateba erT sarwmunoebis aRsarebiT, anu sjulis moZRvrebis erTobiT, RvTis msaxurebisa da saidumloTa, samRvdeloebisa da eklesiur wyobilebis erTobiT.
Tumca arseboben sxva-da-sxva adgilobrivi eklesiebi, magram es ar ewinaaRmdegeba eklesiis erTobas, radganac adgilobrivi eklesiebi erTmaneTisagan ganirCevian mxolod adgil-mdebareobiT, eniT, romliTac sruldeba RvTis msaxureba, magram yvela isini Seadgenen erTs eklesias, rogorc misi nawilni.
aras ar hkargavs eklesiis erToba imis gamoc, rom arsebobdnen da arseboben qristianeTa sazogadoebani, romelnic gamocalkevdnen mcoflio eklesiidgan, an sulac ar yofilan mis nawilad. Tu WeSmariti eklesia ertia, maS mastan erTad ar SeiZleba arseboba sxva eklesiisa, radganac SeuZlebelia iyos ori WeSmariteba, ori sasufeveli RvTisa, erTmaneTis uarmyofeli.
kavSiri zeciur da qveyniur eklesiaTa. qveyniur eklesias aqvs mtkice da mWidro erToba zeciur eklesiasTan. es erToba da kavSiri, eklesiis swavliT gamoixateba miT, rom wmidani wevrni medResaswauleTa eklesiisa angelozebTan erTad Suamdgomloben RvTis winaSe qveyniur eklesiis wevrTaTvis da RvTis nebiT da madliT sakeTilod moqmedeben eklesiis qveyniur wevrebze. qveyniur mebrZol eklesiis wevrni – ki Tayvans da pativs scemen imaT, vinc RmerTma adida saTno cxovrebisaTvis caTa Sina, maTs naSTebs da xatebs. xolo maTTvis, romelTac jer ar RirsebiaT dideba RvTisagan, loculoben, rom RmerTma miutios codvani da aRracxos wmidaTa Soris.
Suamdgomloba wmidaTa morwmuneTaTvis. marTlmadidebeli eklesia aRiarebs, rom wmindanni angelozebTan erTad Suamdgomloben RvTis winaSe qveyniur eklesiis wevrTa sulier warmatebisaTvis da ewevian maT gaWirebasa da gansacdelSi. wmidanni Semweni arian ara marto sazogadod yvelasi, aramed TviToeulis kacisac kerZosa da pirads saWiroebaSi.
Zvelis aRTqmis eklesiaSic swamdaT, rom wmidanni Suamdgomloben RvTis winaSe qveynis mcxovrebTaTvis. RmerTma ubrZana ieremia winaswarmetyvels: ukeTu dadges mose da samuil winaSe Cemsa, ara ars suli Cemi maTda mimarT. am sityvebiT ufali gvaCvenebs, rom sxva dros da sxva garemoebaSi mosesa da samuils, maSin ukve gardacvalebulT, Suamdgomloba gauweviaT miwaze RvTisa erisaTvis da maTi Suamdgomloba Sewynarebuli yofila. axal aRTqmis saRmrTo werilSi WeSmariteba wmidaTa Suamdgomlobisa damowmebulia ioane RvTis-metyvelisagan. man ixila, rom ocda oTxni moxucebulni loculobdnen tarigis (kravis) winaSe codvilTaTvis.
wmida kacebi qveynad cxovrebis Jams exmarebodnen moyvasTa, riTic da rogorc SeeZloT; es iyo Sedegi maTis siyvarulisa. xolo, radganac siyvaruli ara sada davardebis, amitom wmida kacebs siyveruli moyvasTadmi saiqiosac gadaaqvT da iqac zrunaven qveynad myof eklesiis wevrT, miT umetes daexmarebian caTa Sina, rogorc ufro daaxlovebulni RmerTTan; zecas ki maTi daxmareba mxolod RmerTTan SuamdgomlobiT gamoixateba.
locviT mowodeba wmidaTa qveyniur eklesiaSi. wmidaTa Suamdgomloba winaSe RvTisa qveyniur eklesiis wevrTaTvis gansacdelisa da saWiroebis dros aris mtkice safuZveli maTis mowodebaSi locvaSi codvilTagan. unda mouwodoT wmidaTa locvaSi, rogorc RmerTTan daaxloebulT da SuamdgomelT, romelTac SeuZlianT ganaZlieron winaSe RvTisa Cveni locva da gamoiTxovon misgan wyaloba CvenTvis. aseTi mowodeba wmidaTa Tanaxmaa saRmrTo werilisa da saTnoa RvTisa. mag. RmerTma ubrZana abimeleqs eTxova abraamisaTvis locva winaSe RvTisa; da marTlac abraamis locviT RmerTma daifara abimeleqis ojaxi. iobis locviT RmerTma apatia mis megobrebs Secodebani. axal aRTqmis saRmrTo werilic gvibrZanebs: ulocevdiT urTierTsa, mraval SemZlebel ars locva marTlisa Sewevnad.
saRmrTo werilidan cxadad sCans, rom caSi myofma wmidanebma ician saWiroeba da ismenen qveyniur eklesiis wevrTa locvebs. qveynad cxovrebis drosve hqondaT niWi codnisa da Sors xedvisa. mag. petre mociqulma icoda ganzraxva ananiasi, romelmac damala vercxli; elise winaswarmetyvelma Seityo giezis ganzraxva da ganucxada israilTa mefes asureTis mefis saidumlo ganzraxvani. maS, Tu qveynad cxovrebis Jams wmidanebs hqondaT niWi dafarulis codnisa da winaswar-codnisa, miT umetes RvTis winaSe dgomis Jams aqvT es niWi.
Tayvanis-cema wmidaTa gamoixateba miT, rom morwmuneni mokrZalebiT ixseneben wmidaTa Rvawls im azriT, rom mombaZvel iqmnen maTi; morwmuneni adideben maTs siwmides dResaswaulobiT, maT saxelze taZrebis aSenebiT, sanTelTa aRnTebiT da sakmelis kmeviT maT xatebis winaSe. amasTanave eklesia gvaswavlis, rom wmidanebs Tayvani unda vsceT, ara rogorc RmerTs, aramed rogorc RvTis megobrebs, RmerTTan daaxloebulT, romelnic gaxdnen wmidanad RvTis madliT.
wmidaTa nawilTa Tayvanis cema. wmidanebTan erTad, eklesia Tayvansa scems maTs sxeuls anu nawils, Tu RmerTs nebavs am nawilTa dideba uxrwnelebiTa da saswaulebiT gamoaCinos. wmida ekklesiam daawesa dResaswauli wm. nawilTa aRmoyvanebisa, erTis qalaqidan anu qveynis meore qalaqsa da qveyanaSi gadasvenebis dRes: wmida ekklesia aSenebs taZrebs, sadac sifrTxiliT inaxavs nawilebs, morwmuneni anTeben wmida nawilebis winaSe sanTlebs da akmeven sakmels.
wmida nawilTa Tayvanis cema qristeanobis pirvel saukuneebidanve momdinareobs. morwmuneni didis mowiwebiT inaxavdnen ioane winamorbedis da mociqulebis nawilebs. devnulebis dros sawamebel adgilebidan gadahqondaT mowameTa sxeulni, an sxeulis nawilni, pativiT asaflavebdnen maTs neSts da saflavebze ikribebodnen wirvis Sesasruleblad. aqedan momdinareobs Cveuleba trapezSi wmida nawilebis Cayolebisa. devnulebis gaTavebis Semdeg, morwmuneni aSkarad da daufaravad scemdnen Tayvans nawilebs. aRmoyvaneba da gadasveneba nawilebisa sruldeboda didis dResaswaulobiT da brwyinvalebiT.
wmida nawilTa Tayvanis cema damyarebulia saRmrTo werilzed. Zvel aRTqmis saRmrTo werilSi moTxrobilia, mag. rom elise winaswarmetyvelis Zvlebis SexebiT aRsdga mkvdreTiT erTi micvalebuli; ilias qaleniT elise winaswarmetyvelma ganapo iordane da ganvida Siga. pavle mociqulis olarisa da Tavsaxvevebis SexebiT ikurnebodnen sneulni.
uwinac iyvnen da axlac arian wm. nawilTa Tayvanis cemis uaris myofelni. isini hsxnian nawilTa uxrwnelebas bunebisa da niadagis gavleniT. magram eklesia arasodes ara sTvlida wm. nawilebad mxolod uxrwnels sxeuls. uxrwneleba sxeulisa ar aris maCvenebeli mis siwmidisa. utyuari maCvenebeli nawilebis siwmidisa aris maTi saswaulmoqmedeba; amitom, Tumca uxrwnelad inaxeba exlac zogierTi sxeuli mRvdelT-mTavarTa, romelnic cnobilni iyvnen sicocxleSi wmida cxovrebiT, magram, radganac maTgan araviTari saswauli ar momxdara, amitom isini arc iTvlebian wm. nawilebad. carieli usxeulo Zvlebic xSirad wm. nawilebad aris miCneuli, radganac maTgan saswaulebi xdeba. wm. nawilebis uxrwnelobis axsna niadagis gavleniT ar aris sabuTiani. gauxrwneli sxeulebi xSirad upovniaT imisTana adgilebSic, romelic xels uwyobda gaxrwnas. wmida nawilebi, Tumca erTis adgilidan meores gadaaqvT, Tumca maT exebian morwmuneni, mainc mTel saukuneTa ganmavlobaSi uxrwneli rCeba.
xatTa Tayvaniscema. wmidaTa nawilebTan erTad wm. eklesia mokrZalebiT pativsa da Tayvans scems maTs gamoxatulebasac. xatTa Tayvanis cema is aris, rom morwmuneni maTs winaSe sanTels anTeben, sakmels akmeven, eamborebian gamosaxulebas da sakvirvel-moqmed xatTa povnis da gamocxadebis dRes dResaswauloben. amasTanave eklesia gvaswavlis, rom Tayvansa vcemT ara im masalas, an saRebavebs, romliTac daxatulia xati, aramed imaT, romelnic gamosaxulni arian. xatebi uxvad moipoveba yovels marTlmadidebels eklesiaSi da kerZo saxlebSi da cxadad da TvalsaCinod gviCveneben erTobas zeciur da qveyniur ekklesiaTa Soris.
xatTa Tayvanis cemis safuZvlad saRmrTo werili iZleva mraval magaliTs qerabinTa Tayvanis cemisas, RvTis nebiT da brZanebiT. qerabinTa saxeni mosem dadga sawameblis karavSi, romelnic RvTis brZanebiT gaakeTa. sjulis kidobnis Tavze mosem, RvTis brZanebiT, dadga ori oqros qerabini marjvena da marcxena mxareze. kretsabmelzed, romelic hqofda wmida wmidaTas wmida karavisagan da romelic udris exlandel taZris kankels, iyo moqarguli saxe qerabinTa. karavs sawameblisas kedlebis da saxuravis magivrad hqonda fardebi, SigniTa mxarezed moqarguli qerabinebi udrian exlandel taZrebis kedlebis da gumbaTis moxatulobas. solomon mefis taZarSi ufro meti iyo qerabinTa saxeni. wmida wmidaTaSi solomonma dadga ori saxe -– qandaki qerabinTa kviparozisa mooqrovili da taZris kurTxevis dros am qerabinTa frTeb qveS dasdges kidobani sjulisa; taZris yvela kedlebzec mefe solomonma gaakeTebina CuqurTmiani qerabinni; karebzedac, romelic hqonda wm. wmidaTas da romelic exlandel aRsavlis karebs udris, iyo qerabinTa saxeni; stovis karebzec iyo qerabinTa saxe. ufalma aramc Tu ar CauTvala solomons danaSaulad taZarSi qerabinebis dadgma, piriqiT, gansakuTrebuli saTno-yofac gamoucxada, rogorc taZris amSenebels, ise Tvis taZars.
Tu qerabinTa saxeni gaakeTa mosem RvTis brZanebiT da isini ixarebodnen taZarSi, ar iqneba winaaRmdegoba sjulisa, rom aseTive brZaneba RvTisa ganvrcelebul iqnas xatebis xmarebazed eklesiebSi da maT gareSec. aseTi xmareba rom winaaRmdegi yofiliyo RvTis sjulisa, amas uTuod brZanebdnen qristec da mociqulebic. magram Cven viciT, rom qristes arasodes ar ubrZanebia wyroma taZrisa da mis wmida kuTvnilebaTa, piriqiT, icavda taZars, rogorc wmida da RvTis sayofels adgils; mociqulebic xSirad dadiodnen taZarSi saqadageblad da salocavad da amiT daamowmes, rom qristeanul taZrebSic Sesaferia da nebadarTulia wm. gamosaxulebani.
angelozebis da wmida kacebis xatTan erTad qristeaneTa eklesia Tayvansa scems RvTaebis xatsac. mama RmerTi ixateba, rogorc mxcovani, Ze RvTisa ieso qriste -– rogorc bavSvi, yrma da asakovani kaci, suli wmida - – rogorc mtredi, suli wmidis niWebi -– cecxlis enaTa msgavsad.
radganac ebraelTa eri midrekili iyo kerpT-Tayvanis mcemlobisadmi, amitom Zvel aRTqmaSi akrZaluli hqonda gamoxatva WeSmaritis RvTisa romelisame gansazRvrulis saxiT, rom xalxs ar ESeedarebina igi warmarTTa RmerTebTan. axals aRTqmaSi ki RmerTi gamosCnda xorciTa da Cven vixileT misi dideba, rogorc dideba mxolod Sobilisa Zisa; ieso qriste iyo brwyinvalesa didebisa da xati arsebisa RvTisa. romelman mixila me, mamaca ixilao, - ubrZana man filipe mociquls. suli wmidac gamocxadda, roca gardmovida ieso qristeze mtredis da mociqulebze cecxlis enaTa saxiT.Y am gancxadebaTa SemweobiT darwmundnen, rom movida dro RvTis Tayvaniscemisa xatebiTac, rom xalxi sulierad momwifda da RvTaebis daxatva gansakuTrebul saxeebiT, romliTac igi gamocxadda, ar iqneba mizezi WeSmaritis RvTis dadarebis warmarTTa cru RmerTebTan.
saqristeano eklesiaSi xatTa Tayvanis cemas dasawyisi aqvs uZveles droSi. Zvel eklesiis gardmocemis Tanaxmad, pirveli xati iyo xelT uqmneli xati macxovrisa, romelic gamoixata tiloze TviT macxovrisagan avgaroz mefesaTan warsagzavnelad. amgvarive gardmocema xatebis pirvel mxatvrad sTvlis luka mociquls, romelsac miawers RvTis-mSoblis pirvel xatis daxatvas. am rigad, jer isev mociqulTa droidanve Semosula qristeaneTa Soris xatebis xmareba. ueWvelia, rom qristeanobis pirvel da meore saukuneSic xatebis Tayvanis cema gavrcelebuli iyo miuxedavad devnulebisa. rasakvirvelia, swored devnulebis SiSiT xatTa Tayvaniscema ar iyo cxadi da aSkara. SiSisa gamo qristianeni macxovris xatis magivrad xmarobdnen mag. xats keTilis mwyemsisa, romelsac mxrebiT kravi mihyvanda, ixmareboda agredve saxe kravisa, Tevzisa, luzisa, farSavangisa (niSani ukvdavebisa), tredisa (saxe sulisa wmidisa), feniqsisa. garda amisa, meore da mesame saukuneSi ixmareboda kidev macxovris cxadi xatic, xati RvTis mSoblisa ieso qristeTi xelSi, mogvTa Tayvanis cema, abraamisagan isakis msxverplad Sewirva, mosesgan wylis gamodineba kldidgan da sxva.
meoTxe saukunidan ki, roca dascxra devnuleba warmarTTagan, xatebi ixmareboda yvelgan – saxlebSic da eklesiebSic. meSvide krebam ki sabolood daakanona xatTa Tayvanis cema. saswaulebi, romlebsac iqms RmerTi wm. xatebis SemweobiT, aris erTi udidesi sabuTTagani xatTa Tayvanis cemis sasargeblod.
dasasrul, Semdegni mosazrebanic asabuTebs xatTa Tayvanis cemis kanonierebasa da sikeTes. Tu bunebrivia, rom yvelas surs iqonios saxe, anu suraTi sayvarel da pativcemul kacisa, romlis naxvac piradad ar SeuZlian, gana bunebrivi ar aris, rom qristeanebmac iqonion xatebi iqonion uflisa, mis wmidaTa, angelozebisa da wm. kacTa, rom am xatTa Tayvanis cemiT azriT amaRldnen pirvel xatamde? xatebi gagvaxseneben RvTis auracxel wyalobas da im damokidebulebas, romelic unda viqonioT maTTan. im Rvawls, romliTac unda mivbaZoT imaT. amitom Zvelebi xatebs samarTlianad uwodebdnen yvelasaTvis advilad gasageb da xel misawvdom wignebad.
qveyniur da zeciur eklesiis erToba gamoixateba agreTve locviT da qvelmoqmedebiT, qveyniur eklesiis wevrTa sarwmunoebiT da sinanuliT gardacvalebulTaTvis.
siwmide eklesiisa. eklesia aris wmida imotom, rom wmidaa misi damfuZnebeli da Tavi –ieso qriste da misi mmarTveli – suli wmida. ieso ivno da qristem dasTxia sisxli misTvis, rom ekklesia hyos wmindad da ubiwod. istoria eklesiisa mowmobs, rom eklesiaSi mudam iyvnen didisa da maRalis siwmidis kacebi. mowameni, aRmsarebelni, Rirsni mmarxvelni, netarni, marTalni, magram radgan eklesiis siwmidis safuZveli Tavia misi da ara wevrni, da radgan eklesias azrad aqvs ganwmeda da srulyofa codvilTa, amitom mis wevrad codvilnic iTvlebian. TviT macxovarma amsgavsa eklesia yanas, romelSic wminda purTan RvarZlic aris, bades, romelsac mohyveba xolme kargic da usargeblo Tevzic. magram codvilni wevrni sulac ar uSlian xels eklesiis siwmides, radganac eklesias aqvs RonisZieba codvil wevrTa gasworebisa. zogni codvil wevrTaganni eklesiis moqmedebiT inaneben codvebs, xolo vinc mounanebelni rCebian da arca surT sinanuli, isini ganikveTebian eklesiis sxeulidan, rogorc usargeblo asoni, an eklesiis xilul moqmedebiT an RvTis uxilavis moqmedebiT. maT xelmeored SeuZlianT, monanebis Semdeg, daubrundnen eklesias.
eklesiis siwmidesTan dakavSirebulia misi ucTomeloba. ucTomeloba dafuZnebulia siwmideze, - eklesia ucTomelia imitom, rom wmidaa, TviT macxovari aris Tavi eklesiisa da hgiebs eklesiasTan saukunod, aRavsebs eklesias. maS, SeuZlebelia, rom eklesia Sescdes, rogorc SeuZlebelia Sescdes misi damaarsebeli qriste da ganmacxovelebeli suli wmida. amitom Seumwikvlelad inaxeba eklesiaSi saRmrTo WeSmariteba.
eklesia icavs qristes mocemuls WeSmaritebas ucvaleblad. es WeSmariteba moniWebuli gvaqvs cxovnebis saxelmZRvanelod, - misTvis, rom SegveZlos marTlad da sacxovneblad rwmena RvTisa da Rirseulad Tayvanis cema misi; es WeSmariteba mocemulia yvela drosTvis. Tu am WeSmaritebas moemateba raime sicrue waryvniT, maSin daiTrguneba RvTis sarwmunoebac da Tayvanis cemac. amitom mocemuli WeSmariteba unda inaxebodes srulad, ucvalebelad, Seuryevelad. arc araferi unda miematos, arc araferi unda moakldes. am rigad, eklesiis ucTomelobis sagania mxolod is WeSmariteba, romelic mocemulia saRmrTo gancxadebiT. roca vambobT – eklesiis moZRvreba ucTomeliao, amiT vamtkicebT mxolod imas, rom es moZRvreba ucvalebelia, igivea, romelic moeca dasabamidanve.
mcveli am gardmocemulis WeSmaritebisa aris TviTon sxeuli eklesiisa, e. i. morwmuneni, anu eri. aRmosavleTis patriarqni brZaneben: `mcveli keTil msaxurebisa aris TviT sxeuli eklesiisa, anu eri~. amitom am SemTxvevaSi SeuZlebelia gayofa eklesiisa or uTanasworo nawilad – maswavlebel da msmenel eklesiad, TiTqo samRvdeloeba, Tanaxmad Tvisis valdebulebisa, SegnebiT icavdes WeSmaritebas, eri ki mxolod morCilebiT iRebdes monawileobas WeSmaritebis dacvaSi. yoveli Svili eklesiisa – mwyemsic da ar mwyemsic – valdebulia miaRwios siwmides.
eklesiis ucTomelobis gamomxatvelni arian msoflio krebani.
eklesia aris kaTolike. anu, msoflio, ganusazRvreli droTi, adgiliTa, eriT; eklesia Seicavs yvela drois da yovelgan myof WeSmarit morwmuneebs.
qristes eklesia ar ganisazRvreba adgiliT: Seicavs casa da qveyanas, radganac am eklesias ekuTvnian, rogorc qveyanaze myofni morwmuneni, ise micvalebulni aRdgomis sasoebiT da sarwmunoebiT. TviT macxovarma ubrZana mociqulebs eqadagnaT mTel qveyanaze misi sjuli da imitom miecaT niWi sxva-da-sxva eniT laparakisa.
eklesiis msofliooba ar moiTxovs uTuod, rom yvelgan arsebobdes qveynad; eklesia vrceldeba TandaTanobiT; is aris kaTolike – msoflio Tavisis daniSnulebiT, amitom eklesias mociqulTa droSic da pirvel saukuneebSiac ewodeboda kaTolike, Tumca ar iyo ise vrceli, rogorc Semdeg da misi sazRvrebi Ddevnulebis gamo Semokldeboda xolme.
eklesia aris kaTolike kidev imitom, rom ar ganisazRvreba droTi. TviT qristem aRuTqva morwmuneebTan yofna aRsasrulamde soflisa. SesaZlebelia momavalSi Semcireba eklesiisa, gacema misi, rogorc TviT qristes hyavda gamcemeli, magram SeuZlebelia eklesiis mospoba.
eklesia RvTis aris samociqulo, e. i. gavrcelebuli mociqulTagan, maTis qadagebiT, SromiT da RvawliT, da icavs mociqulTagan gardmocemuls swavla-moZRvrebas ucvaleblad da mtkiced. amitom, Tu romelsame eklesias ara hyavs safuZvlad mociquli, is arc aris qristes eklesia. WeSmarits eklesiaSi unda iyos yovelive is, rac iyo mociqulTa drtois eklesiaSi. amitom, samociqulo eklesia mxolod is aris, romelsac aqvs TviT mociqulTagan memkvidreoba suli wmidis niWTa xeldasxmiT, e. i. romelSic memkvidreoba ierarqiisa Seuwyvetlad momdinareobs TviT mociqulTagan da romelic icavs samociqulo gardmocemas moZRvrebisa, mRvdelT-moqmedebasa da eklesiis wes-wyobilebaSi.
am gvari memkvidreoba da erTguleba samociqulo gardmocemaTa daculia aRmosavleTis eklesiaSi. aravis ar Sesvlia eWvi, rom am eklesiaSi Seuwyvetlad mimdinareobs xeldasxma mociqulTa droidan da TviT misi mtrebic mowmoben, rom aRmosavleTis eklesiam daicva mociqulTagan gardmocemuli swavla-moZRvreba da wes-wyobileba. amitom aRmosavleTis eklesias samarTlianad ekuTvnis wodeba – marTlmadidebeli eklesia.


mrwamsis meaTe wevri

mrwamsis meaTe wevri ikiTxeba esred: aRviareb erTsa naTlis Rebasa mosateveblad codvaTa.
es muxli Seicavs swavlas saidumloTaTvis, magram aq moxseniebulia mxolod erTi saidumlo – naTlis Reba, imitom rom naTlis-Reba aris kari, Semyvanebeli qristes eklesiaSi, da kidev imitom, rom mrwamsis Sedgenis dros kamaTi iyo, saWiroa Tu ara meored monaTvla zogierTi mwvaleblisao da ai, amis gadasawyvetad mrwamsSi moixsenies, sakmarisia mxolod erTxel naTlis-Rebao.
saidumlo aris TviT ieso qristesgan dawesebuli saRmrTo moqmedeba, romliTac moqmedobs morwmuneze madli da Zali RvTisa. am rigad saidumloSi gairCeva: 1) saRmrTo daweseba, 2) xiluli moqmedeba da 3) uxilavi moqmedeba RvTis madlisa.
RmerTi aris serTad erTi wyaro da momcemi madlisa, amitom aravis sxvas, garda RvTisa, ar SeeZlo daweseba saidumloebisa, romelSic kacs eniWeba madli. ieso qristem, romelic aris Tavi eklesiisa da romelmac ggardamouvlina mociqulebs madli sulisa-wmidisa, daawesa wmidani saidumloni zogi mkvdreTiT aRdgomamde, zogic aRdgomis Semdeg, ormeoc dRis ganmavlobaSi, roca ecxadeboda mociqulebs da aswavebda sasufevelisaTvis RvTisa.
ricxvi saidumloTa. marTlmadidebeli eklesia aRiarebs Svids saidumlos: a) naTlis-Reba, b) miron-cxeba, g) ziareba, d) sinanuli, e) mRvdeloba, v) qorwineba, z) zeTis kurTxeva. Tumca yvela saidumloSi kacs eZleva macxovnebeli Zala RvTisa, magram TviTeuls saidumloSic eZleva gansakuTrebuli madli.
naTlis-RebaSi kaci saidumlod iSveba sulieris cxovrebisaTvis, miron-cxebaSi iRebs sulierad aRmzrdels da amaRorZinebels madls, ziarebaSi –sulierad sazrdoobs; sinanulSi ikurneba sulier sneulebaTagan –codvaTagan; mRvdelobaSi iRebs madls sxvebis aRzrdisas sulier moZRvrebiT da saidumloebiT; qorwinebaSi iRebs meuRleobis, Svilebis Sobis da aRzrdis sakurTxevels madls; zeTis kurTxevaSi ikurneba sulier da xorciel sneulebaTagan.
sinamdvile saidumloTa. marTlmadidebelis eklesiis swaviT, saidumlo namdvilia da madli RvTisa ueWvelad gadmodis kacze maSin, rodesac Sesrulebulia wesierad, swored. swore da wesieri Sesruleba saidumlosi is aris, rom Sesrulebis dros dacul iqmnas yovelive moTxovna aRmasrulebelisa da TviT aRsrulebis Sesaxeb.
saidumlos aRmsruleblad SeiZleba iyos mxolod kanonierad arCeuli da kanonierad xel-dasxmuli mRvdelTmTavari da mRvdeli.
saidumlos aRsrulebis dros unda dacul iqmnas da aRsrulebul is, rac aris am saidumloSi ucvalebeli, RvTisagan mocemuli kuTvnileba. TviToeul saidumlos Sesrulebis dros unda ixmarebodes is nivTiereba, romelic brZana TviT saidumlos damwesebelma (mag. naTlis-RebisaTvis -– wyali, miron-cxebisaTvis - mironi, ziarebisaTvis - puri da Rvino da sxva) da gansazRvruli xiluli niSani (mag. naTlis-RebaSi sam-gzis wyalSi STaflva da sxva). saidumlos sinamdvilisaTvis saWiroa kidev `mowveva sulisa wmidisa da cnobili forma sityvaTa, romlebiTac mRvdeli ganswmends saidumlos ZaliTa sulisa wmidisa~. mowveva sulisa wmidisa da warmoTqma dawesebul sityvaTa aZlevs garegan moqmedebas saidumlos Sesrulebis dros –saidumlo-madlian mniSvnelobas.


a) naTlis-Reba

naTlis-Reba aris saidumlo, romelSic morwmune sxeulis wyalSi sam-gzis STaflviT da mowodebiT RvTisa mamisa da Zisa da wmidisa sulisa ganiwmideba codvisagan da meored iSveba axal sulier cxovrebisaTvis.
daweseba naTlis-Rebisa. am saidumlos daweseba SeeZlo mxolod TviT qristes. qristemde iyo mxolod zogierTi wesi, romelic garegnobiT hgavda naTlis-Rebas (mag. naTlis-cema ioanesi, uriaTa wyliT ganbana). ioanesagan naTlis-RebiT TviT macxovarma ganwminda da akurTxa wyalic da naTlis-Rebac. magram TviT daweseba naTlis-Rebisa, rogorc saidumlosi, moxda iesos mkvdreTiT aRdgomis Semdeg, roca ormeoc dRis ganmavlobaSi ecxadeboda mociqulebs da aswavebda. gamoecxada ieso mociqulebs da ubrZana: momeca me yoveli xelmwifeba caTa Sina da qveyanasa zeda; warvediT da moimowafeniT yovelni warmarTni, da naTels scemdiT maT saxeliTa mamisaTa da ZisaTa da sulisa wmidisaTa, da aswavebdiT maT damarxvad yoveli, raodeni gamcen Tqven (matT. 28. 18-20); romelsa hrwmenes da naTel-iRos, hscxondes; xolo romelsac ara hrswmenes daisajes (markoz. 16, 16). am sityvebiT naTlis-Reba aris saidumlo yvelasaTvis da samudamod dawesebuli aRsasrulamde soflisa. mociqulebma sulis wmidis movlis Semdeg hqadages qristes moZRvreba da naTel-sces mravalT. maT Semdeg am saiduml;os asruleben mRvdlebi.
xiluli mxare naTlis-Rebisa. naTlis-Rebis saidumlos xiluls mxares ekuTvnis: 1) masala saidumlosaTvis – wyali, 2) STaflva wyalSi sam gzis da 3) sityvebi: naTels iRebs mona RvTisa saxelisa mamisaTa da ZisaTa da sulisa wmidisaTa amin.
uxilavi moqmedeba naTlis-Rebisa. naTlis-RebaSi morwmune ganmarTldeba da ganiwmideba, rogorc pirvel qmnil, ise pirad, sakuTar codvebisagan, romelic uqmnia naTlis-Rebamde. petre mociquli mag. ubrZanebda axal morwmuneebs: SeinaneT da naTels-iReT kacad kacadman Tqvenman saxeliTa ieso qristesiTa misateveblad codvaTa. wmida mociquli anania eubneba savles: aRsdeg da naTel-iRe da ganibanen codvani Senni (saq. moc. 22, 16). pavle mociquli swers korinTelTa, raTa ganibannen, ganiwmindnen da ganmarTldnen saxeliTa uflisa iesosiTa.
naTlis-Reba bavSvTa. naTlis-Reba saWiroa yvelasaTvis, rogorc brZanebs macxovari, ukeTu vinme ara iSves welisagan da sulisa, ver xelewifebis Sesvlad sasufevelsa RvTisasa (ioan. 3, 5). eklesia gvaswavlis, rom naTlis-Reba saWiroa bavSTaTvisac, radganac isinic eqvemdebarebian pirvel qmnils codvas da naTlis – uRebelad ver miiReben am codvis Sendobas. ufalmac agvixsna esa, roca brZana pirdapir: ukeTu vinme aqa iSves, e. i. qriste macxovris mosvlis Semdeg yvelani, visac unda Sesvla zecaTa sasufevelSi, unda meored iSvnen. xolo Tu bavSvebs esaWiroebaT cxoneba, maSadame, naTlis-Rebac esaWiroebaT. isini ki, vinc meored ara Sobilan da ar miuRiaT Sendoba pirvel qmnil codvisa, Tanamdeb arian saukuno sasjelisa am codvisaTvis da arc scxondebian. maSasdame, bavSTaTvisac saWiroa naTlis-Reba (epist. aRmosavleTis patr). bavSvTa naTlis-Rebis sabuTic isic aris, rom Zvels aRTqmaSi RmerTma ubrZana moses bavSvTa winadacveTa; axals aRTqmaSi winadacveTa Seicvala naTlis-RebiT, maSasadame, Tu bavSvebi winadaicviTebodnen, unda moinaTlnen kidec. bavSvTa naTlis-Reba eklesiaSi SemoRebulia mociqulTa droidan. mociqulebma monaTles mTeli ojaxi korniliosisa, dvidiasi, stefanaisi; ueWvelia am ojaxebSi bavSvebic iqmnebodnen.
radganac bavSvebs ar SeuZlianT aRiaron, an daamtkicon Tavisi sarwmunoeba, amitom maT naTels scemen mSobelTa da mimqmelTa, rom aRzrdian da ganamtkiceben marTlmadidebel sarwmunoebaSi naTlulebs, sanacvloa bavSvTa sarwmunoebisa. saxarebidan viciT magaliTebi, rom macxovari, ama Tu im kacis sarwmunoebis meoxebiT, hkurnebda sneulebas, - magal. qananelis qalis eSmakiseulis asulis gankurneba, gankurneba yru-munjisa (matT. 15, 22-28), (mark. 9, 17-26). sxvis sarwmunoebis meoxebiT ara marto sxeulzed, sulzedac-ki gadmodioda madli RvTisa; ase mohxda gankurneba ganrRveulisa, romelic moiyvanes iesusTa da CauSves saxlis saxuravidan; macxovarma ixila sarwmunoeba ganrRveulis momyvanTa, miuteva ganrRveuls codvani da Semdeg gankurna kidec.
naTlis-Reba sruldeba erTxel da misi gameoreba aRar SeiZleba. naTlis-Reba aris sulieri Soba, xolo radganac kaci xorcielad erTxel iSveba, sulieri Sobac erTi unda iyos.
naTlis-Rebis Jams ixmareba zogierTi wesi, romelsac aqvs gansakuTrebuli mniSvneloba, Sefuceba. mRvdeli Sefucebis locvebSi, ieso qristes saxeliT, ubrZanebs eSmaks ganvides mosanaTlad ganmzadebul bavSvisagan da nuRar dabrundeba; Semdeg mimqmeli naTel-Rebadis magivrad sam-gzis aRiarebs, rom ganagdebs satanas da Seudgeba qristes da swams igi, viTarca RmerTi da macxovari da warikiTxavs mrwamss. wyalSi STaflvis win naTel-Rebads scxeben zeTs, qristesTan SeerTebis niSnad; wylidan aRmoyvanis Semdeg, acmeven TeTr samosels, niSnad sulisa ganwmedisa, aZleven jvars, niSnad survilisa iesos mcnebis aRsrulebisa: romeli hnebav Semodgomad Cemda, uar hyvan Tavi Tvisi da aRiRen jvari Tvisi da Semomidegin me (mat. 16, 24), dasasrul, mohkvecen jvaris saxed Tmas, niSnad qristes morCilebisa.


b)miron-cxeba

naTlis-RebiT kaci iSveba sulier cxovrebisaTvis da, ganwmendil-ganmarTlebuli, Sedis qristes sasufevelSi, magram, rogorc bunebrivs cxovrebaSi kacisTvis Sobis Semdegve saWiroa haeri, sinaTle, sazrdo, ise sulier cxovrebaSi gansamtkiceblad kacisaTvis saWiroa madli da Zali sulis wmidisa. miron cxeba aris saidumlo, romelSiac morwmunes sxeulis nawilTa nakurTxs mironis cxebiT, suli wmidis saxeliT, eZleva niWni sulisa wmidisani, aRmaRorZinebelni da ganmaZlierebelni suliers cxovrebaSi.
saxarebaSi cxadad aris moxsenebuli, rom miron cxeba dawesebulia ieso qristesagan, magram, ueWvelia, rom es saidumlo RvTis dawesebulia. ieso qriste cxadad aswavlida, rom yvela morwmune miiRebs suli wmidis madls (ioan. 8, 27-39). mociqulebic moqmedebdnen suli wmidis STagonebiT da gardmoiwvevdnen xolme suli wmidis madls im morwmuneebze, romelnic ukve naTelRebul iyvnen, xel-dasxmiT, romelic male TviTon mociqulebmave Sescveles miron-cxebiT. roca filipe daikonma monaTla samarielebi da Seatyobina es ambavi ierusalimSi myof mociqulebs, amaT gahgzavnes samarielebTan mociqulebi petre da ioane im azriT, rom gardmoewviaT maTze madli sulisa wmidisa. aseve pavle mociqulma xel-dasxmiT gadmoiwvia suli wmida monaTlul efeselebze. aqedan sCans, rom mociqulebis dros gairCeoda erTmaneTisagan naTlis-Reba da suli wmidis madlis gadmowveva xel-dasxmiT da rom es gadmowveva iseve saWirod iTvleboda morwmuneTaTvis, rogorc naTlisReba.
axal aRTqmis sxva saRmrTo wignebidan sCans, rom mociqulTa drosve SemoiRes xel-dasxmis magier, mironis cxeba morwmuneTagan suli wmidis niWTa misaRebad. amis mizezi albad is iyo, rom naTelRebulTa simravlis gamo mociqulebi ver axerxebdnen yvelas xel-dasxmas da amitom daiwyes kurTxeva mironisa, romelsac, maTis nebarTviT, mRvdelni scxebdnen naTel-RebulT.
xiluli garegani mxare miron cxebisa is aris, rom morwmunes eZleva madli sulisa wmidisa, saWiro sulier cxovrebisaTvis. amasTan ganiwmideba mTeli arseba qristeanisa da Seiqmneba RvTis saxlad da suli wmidis sadgurad. Sublis miron-cxebiT ganiwmideba goneba da azri, Tvalebis da yurebis cxebiT -– grZnobani, mkerdis cxebiT ganiwmideba guli da gulis Tqmani, xelTa da fexTa cxebiT ganiwmideba yovelive saqme da moqmedeba qristeanesi.
miron-cxeba ar gaimeoreba iseve, rogorc naTlis-Reba. marTlmadidebel mefeTa miron-cxeba ar aris calke saidumlo, aramed umaRlesi saSualeba suli wmidis niWTa mocemisa did samefo msaxurebisaTvis.

g) ziareba

ziareba aris saidumlo, romelSiac morwmune, purisa da Rvinis saxiT, miiRebs ieso qristes WeSmarits xorcs da WeSmarits sisxls saukunod sacxovreblad.
es wmida saidumlo ziarebisa ieso qristem daawesa Tavis vnebis da sikvdilis win saidumlo serobaze, roca aRiRo puri, akurTxa, ganstexa, misca mociqulebs da ubrZana: miiReT da sWameT, ese ars xorci Cemi; Semdeg aiRo sasumeli, akurTxa, gadasca mociqulebs da ubrZana: hsuT amisgan yovelTa, ese ars sisxli Cemi axlisa aRTqmisa; Semdeg daumata: amas iqmodeT mosaxseneblad Cemda. am rigad dawesda erTi udidesi axal aRTqmis saidumloTagani. iesos mcnebis Tanaxmad, mociqulebi mudam asrulebdnen am saidumlos, macxovris mosaxseneblad. sruldeba es saidumlo exlac da Sesruldeba mudam, vidre arsebobs qveyniereba.
xiluli mxare ziarebisa. ziarebis saidumlos xiluli mxarea masala, romelic ixmareba saidumlosaTvis -– puri da Rvino da RvTis msaxureba, romelzedac sruldeba TviT es saidumlo.
puri, romelic ixmareba saidumlo ziarebisaTvis, unda iyos xorblisa, gaRvivebuli, sufTad momzadebuli da gamocxobili. TviT iesom, saidumlo serobis dros, roca daawesa ziareba, ganutexa da misca mociqulebs gaRvivebuli puri.
ziarebisaTvis Semzadebuls purs ewodeba `tarigi~, radganac warmoadgens TaviT TvisiT vnebuls ieso qristes, ise rogorc Zvels aRTqmaSi qristesve warmoadgenda tarigi paseqisa.
Rvino ziarebisaTvis unda iyos namdvili yurZnis wveni, sufTad dayenebuli, wiTeli; saidumlos aRsrulebis dros, RvinoSi ureven wyals mosaxsenieblad imisa, rom ieso qristes gverdidan gadmovida sisxli da wyali, roca ugmira laxvari erTma mxedarTaganma.
mRvdel-moqmedebas, romelzedac mzaddeba masala am saidumlosaTvis, ewodeba liturgia, anu wirva, xolo im nawils wirvisas, romelzedac sruldeba TviT saidumlo - –liturgia marTalTa. mRvdeli ityvis macxovris sityvebs: miiReT da sWameT, ese ars xorci Cemi, hsuT amisgan yovelTa, ese ars sisxli Cemi... Semdeg wina dagebul ZRvenze (pursa da Rvinoze) gardmoiwvevs suli wmidas locviT da sityvebiT: gardmoavline suli Seni wmida Cvenzeda da wmidasa amas ZRvensa zeda da, dasasrul, akurTxebs sam-gzis pursa da Rvinos Semdegi sityvebis warmoTqmiT: `hyav ukve puri ese patiosan xorc qristes Senisa, xolo barZimisa amas Sina _ patiosan sisxl qristes Senisa, _ Sescvale suliTa SeniTa wmidiTa~. am sityvebis warmoTqmis dros, sruldeba didi da kacis gonebisaTvis miuwvdomeli saidumlo, puri da Rvino gardaiqceva qristes WeSmarit xorcad da sisxlad. Tumca miuwvdomelia kacis gonebisaTvis saidumlo purisa da Rvinis Secvlisa sisxlad da xorcad, magram eklesia mainc iZleva raodensame ganmartebas asacileblad ara swor warmodgenaTa am saidumlos Sesaxeb.
a) Tumca puri da Rvino gardaiqmneba qristes sisxlad da xorcad, magram qriste imyofeba am saidumloSi, ara marto xorciT da sisxliT, aramed mTelis arsebiT, rogorc RmerTi sruli da kaci sruli; romeli sWamdes xorcsa Cemsa da smides sisxlsa Cemsa, Cemgan hgies da me misTana, _ brZana iesom.
b) Tumca morwmuneTa saziareblad qristes sisxli da xorci ganiyofeba bevr nawilad, magram aq ganiyofeba mxolod saxe purisa da Rvinisa, romelTac vxedavT, Torem Tavis Tavad ki sisxli da xorci ganuyofelia. TviTeuls Secvlil purs da Rvinis patara nawilSi imyofeba ara romelime patara nawili uflis xorcisa da sisxlisa, aramed mTeli qriste RmerT-kaci: amitom msoflio eklesia mudam ambobs: `ganitexebis da ganiyofis tarigi RvTisa, romeli ganitexebis da ara ganiyofis, maradis iWamebis, da ara dailevis, aramed maziarebelTa ganswmends~. mimRebeli Secvlil sisxlisa da xorcis mcire nawilisa miiRebs mTels qristes.
c) Tumca erTsa da imave dros sruldeba qveyanaze mravali wirva, magram yvelgan erTi da igive qristea WeSmaritad da namdvilad da yvela eklesiaSi aris misi erTi da igive sisxli da xorci. es imitom ki ara, rom xorci uiflisa, romelic aris zecas, Camodis eklesiaSi, aramed imitom, rom Wuri da Rvino, romelic calk-calke mzaddeba sxva-da-sxva eklesiaSi da Seicvleba sisxlad da xorcad, erT da imaved xdeba RvTis xorcTan, romelic aris zecas. ufals yovelTvis aqvs erTi xorci da ara bevri bevrs adgils.

Sinagani moqmedeba ziarebisa morwmuneze. ziareba ieso qritem daniSna sulier sazrdod morwmuneTaTvis da am sazrdos mimRebelni morwmuneni miiReben didTa keTilTa sulisaTvis. sulierad da xorcielad morwmuneni ukavSirdebian iesos: romeli sWamdes xorcsa Cemsa da smides sisxlsa Cemsa, CemTana hgies da me misTana.
ieso qristes sisxlis Rirseul mziarebelTa eZlevaT miteveba codvaTa, radganac TviT macxovarma es saidumlo daawesa misateveblad codvaTa. maziarebeli iesos sisxlisa da xorcisa xdeba monawile saukuno cxovrebisa _ romeli sWamdes xorcsa Cemsa da smides sisxlsa Cemsa, aqendes cxovreba saukuno da me aRvadgino igi ukanasknelsa mas dResa.
ziareba saWiroa yovel qristeanesaTvis da pirvelni qristeaneni eziarebodnen xolme yovel kviras.

d) sinanuli

sinanuli aris saidumlo, romelSiac morwmune aRmsarebeli codvaTa mRvdlis winaSe, miiRebs codvaTa mitevebas ieso qristesagan uxilavad.
es saidumlo daawesa ieso qristem, roca ubrZana mociqulebs: miiReT suli wmida ukeTu vieTnime miutevneT codvani, mietevnen maT; da ukeTu vieTnime SeipyrneT, Sepyrobil iyvnen (ioane, 20, 22-23).
xiluli mxare saidumlosi. xiluli mxare sinanulis saidumlosi is aris, rom morwmune aRiarebs codvebs RvTis winaSe mRvdelTan da mRvdeli kiTxulobs locvas, romelSiac evedreba RmerTs, Seunde aRmsarebels codvanio.
uxilavi moqmedeba am saidumlosi is aris, rom codvaTa aRmsarebeli uxilavad TviT qristesagan ganikurneba da ganiwmideba codvaTagan, urigdeba RmerTsa da wm. eklesias. ioane mociquli brZanebs: ukeTu aRviarneT codvani Cvenni, sarwmuno ars da marTal, raTa mogvitevnes Cven codvani Cvenni da ganwmidnes Cven yovlisagan sicruisa (ioane, 1, 9).
rodis da rogor unda esargeblnaT eklesiis mwyemsT iesosgan miniWebul uflebiT codvaTa mitevebisa, amaze ieso qristes pirdapir ara ubrZanebia ra, magram, Tu mivxedavT miss moZRvrebas, mivxvdebiT, rom codvaTa miteveba am SemTxvevaSi SeiZleba mxolod im pirobiT, Tu aRmsarebeli gulwrfelad inaniebs codvebs da aqvs mtkiced gadawyvetili, aRar Sescodos, Tu mtkiced swams RvTis wyaloba, Tu aRiara codvebi, rogorc uZRebma Svilma, mezverem. zaqem, codvilma dedakacma, romelmac cremlebiT ganbana iesos fexebi; yvela amaT miiRes miteveba codvaTa mxolod mas Semdeg, roca ara marto Seinanes, aramed aRiares kidec codvebi.
mociqulebic sargeblobdnen qristesagan mocemul uflebiT, mag. pavle mociqulma Seundo codvebi efeselebs.
xandaxan, did codvaTa da sindisis qenjnis gamo, mRvdeli aRmsarebels daadebs epitemias, anu sakanonos, urCevs aRasrulos iseTi saqme, romelic SeaZlebinebs codvil CveulebaTa Zlevas, mag. zarmacebs urCebs xSirad siaruls wirva-locvazed, angarebs _ mowyalebis gacemas da sxva. mZime codvisaTvis mRvdels SeuZlian, sulac ar aziaros morwmune.


e) mRvdeloba

mRvdeloba aris saidumlo, romelSiac kanonierad arCeul morwmunes suli wmida, mRvdelT-mTavris xeldasmiT, daadgens aRsasruleblad saidumloTa da mwyemsad qristes eklesiisa.
saidumlo mRvdeloba dawesebulia ieso qristesagan. man gamoirCia Tormeti mociquli, misca xelmwifeba moZRvrebisa da saidumloTa Sesrulebisa; amaRlebis Semdeg, macxovarma gardamouvlina suli wmida mociqulebs, romelmac misca samsaxureblad saWiro Zali. mociqulebi qadagebdnen qristes swavlas sxva-da-sxva qveyanaSi, irCevdnen morwmuneTagan RirseulT, romlebsac xeldasmiT eZleodaT madli mRvdelobisa; am rigad arCeul iqmnen diakonni daESemdeg xucesni (mRvdelni) da, dasasrul episkopozni, romelTac mociqulebma gadasces Tavisi saRmrTo ufleba xel-dasxmisa rCeulTa da momzadebulTa.
xiluli mxare saidumlosi mRvdelT-mTavris xeldasxmaa, romelic SekavSirebulia locvasTan, saidumlo ese yovelTvis sruldeba wirvaze sakurTxevelSi.
episkoposad xeldasxma sruldeba Sesvlis Semdeg, mRvdlad _ ZRvenTa kurTxevis Semdeg. mRvdlad da diakonad kurTxeva SeuZlian erTs episkopozs, episkopozis kurTxevaSi ki monawileoba unda miiRos orma episkopozma mainc.
uxilavi moqmedeba am saidumlosi is aris, rom morwmunes mRvdelT-mTavris xeldasxmiT eZleva, Tanaxmad mis momaval msaxurebisa, samRvdelo madli sulisagan wmidisa. amis Sesaxeb cxadad ubrZanebs pavle mociquli timoTe mRvdelT-mTavars: mogaxseneb Se gancxovalebad mxurvaled madlsa mas RmrTisasa, romeli ars SenTana dasxmiTa xelTa CemTaTa; igive mociquli eubneba efesel mwyemsT: ekrZaleniT TavTa TqvenTa da yovelsave samwysosa, romelsa ege Tqven sulman wmidaman dagadgina moRvawedda mwysad eklesiasa uflisa RmrTisasa, romeli moigo sisxliTa TvisiTa (saqme mociq. 20, 28).
garCeva mRvdelobis xarisxiTa. mRvdelobaSi gairCeva sami xarisxi: a) episkopozisa, b) mRvdlisa da d) diakonisa. episkopozoba aris umaRlesi xarisxi eklesiaSi. episkopozi aris maswavlebeli sjulisa da aRmasrulebeli yvela saidumloTa; misgan iReben xeldasxmas mRvdeli da diakoni. mRvdeli asrulebs zogierT saidumlos episkopozis xeldasxmiT da nebarTviT; diakoni mxolod msaxurobs saidumloTa Sesrulebis dros; Sesruleba saidumloTa da mRvdelT-moqmedeba ar SeuZlian. saidumlo mRvdeloba ar ganimeoreba.

v) qorwineba

qorwineba aris saidumlo, romelSiac eklesia akurTxebs sasiZosa da sasZlos meuRlurs kavSirs saxed qristes sulier kavSirisas eklesiasTan da iTxovs maTTvis madls erTsulobisas SvilTa SobisaTvis da qristeanulad aRzrdisaTvis.
TviT RmerTma daawesa da akurTxa meuRluri kavSiri samoTxeSive, rodesac miuyvana adams coli eva da uTxra: aRorZindiT da ganmravldiT da aRavseT qveyana. axals aRTqmaSi TviT macxovarma akurTxa meuRleTa qorwili kanas galilias misvliT qorwilSi da sabolovod daamtkica kanoni qorwinebisa, roca brZana: roca igi RmerTma SeauRlna, kacni nu ganaSorebn (matT. 19, 6). pavle mociquli qorwinebas hracxs did saidumlod; saidumlo ese did ars, xolo me vityvi qristesaTvis da eklesiisa (ef. 5, 33). maS saidumlo qorwineba yofila ganuyreli kavSiri siyvarulisa, msgavsi qristes kavSirisa eklesiasTan.
qorwinebis xiluli mxarea FaRTqma sasiZosi da sasZlosi eklesiisa da mRvdlis winaSe, rom erTmaneTis TanxmobiT da ara iZulebiT iqorwineben da daicven kavSirs ganuyrelad cxovrebis dasasrulamde: kurTxeva maT kavSirisa mRvdlisagan, roca daadgavs Tavzed gvirgvins da ityvis: ufalo RmerTo, didebiTa da pativiTa gvirgvinosan hyav eseni.
uxilavi mxare am saidumlosi is aris, rom TviT RmerTi saidumlod akurTxevs, amtkicebs maTs kavSirs saxed Tavis kavSirisa eklesiasTan da aZlevs madls Svilebis aRsazrdelad.
qorwineba ar aris savaldebulo yvela morwmunesaTvis, visac SeuZlian daicvas siwmide da surs Seswiros Tavisi Zala RvTis da moyvasTan samsaxurs, imas qriste da mociqulebi urCeven uqorwineblad darCenas (matTe. 19, 11-12). (1 kor. 7, 38, 32-33, 38).


z) zeTis kurTxeva

zeTis kurTxeva aris saidumlo, romelSiac sxeulis nawilTa nakurTxs zeTis cxebis dros moiwvevis sneulze madli RvTisa, ganmkurnebeli sulier da xorciel uZlurebaTa.
saidumlo zeTis kurTxevisa dawesebulia ieso qristesagan. man wargzavna mociqulebi uriastanis soflebsa da qalaqebSi da misca xelmwifeba yovelTa senTa da uZlurebaTa gankurnebisa; mociqulebic hqadagebdnen da scxebdes zeTsa mravalTa sneulTa da ganhkurnebdes (mark. 6, 13). Semdeg es saidumlo mociqulebma gadasces mRvdelebs, rogorc sCans wm. iakob mociqulis sityvebidgan: uZlur Tu vinme ars Tqvens Soris, mouwoden xucesTa eklesiisaTa da ilocon mis zeda, da hscxon mas zeTi saxeliTa uflisaTa; da locvaman sarwmunoebisaman acxovnos sneuli igi, da aRadginos igi ufalman; daRacaTu codvai raime eqmnes, mieteos mas (iakob. 5, 14-15).
xiluli mxare zeTis kurTxevisa aris Svid-gzis cxeba nakurTx zeTiTa da RviniT sneulis Sublisa, nikapisa, loyebisa, xelebisa, gulis locva, romliTac mRvdeli sTxovs RmerTs gankurnos sneuli: saxarebis dasveneba sneulis Tavze.
uxilavi mxare am saidumlosi is aris, rom sneuli ikurneba senTa da codvaTagan.
zeTis kurTxeva unda Seasrulos Svidma mRvdelma, magram, Tu Svidi ver Seikriba, erTic Seasrulebs.

mrwamsis meTerTmete wevri

meTerTmete wevri mrwamsisa warikiTxvis esred: movedi aRdgomasa mkvdreTiT.
mrwamsis meTerTmete wevri Seicavs swavlas mkvdreTiT aRdgomaze.
aRdgoma mkvdreTiT aris aRdgoma da gancxoveleba RvTis ZaliT TviT im sxeulTa, romelnic SeerTebul iyvnen sulebTan am cxovrebis ganmavlobaSi.
axal aRTqmis saRmrTo werili sicxadiT amtkicebs momaval aRdgomis sinamdviles. ieso qriste brZanebs: moval Jami, romelsac yovelTa romelni iyvnen saflavebsa, isminon xmisa misisa ( Zisa RvTisa) da gamovidnen keTilis moqmedni aRdgomasa cxovrebisasa, xolo borotis moqmedni aRdgomasa sasjelisasa (ioan. 5, 28-29). pavle mociqulic brZanebs mkvdarTa aRdgomisaTvis da xsnis mkvdarTa aRdgomas puris marcvlis msgavsebiT, romelic jer unda dalpes da mere amovides.
aRdgebian mkvdreTiT yvela micvalebulni, marTalnic, codvilnic, morwmuneni da urwmunonic erTsa da imave dros _ qristes mosvlis dRes. am rigad, aRdgoma mkvdarTa iqneba sayovelTao da erT-droebiTi.
ganaxleba cocxalTa. ieso qristes meored mosvlis drosTvis yvelani ar mokvdebian xorcielad, aramed zogni cocxlad darCebian, magram radganac xrwnilebi uxrwnelebas ver daimkvidrebs (1 kor. 15, 50), amitom cocxlad darCenilTa sxeulebi, erTad mkvdrebisebTan, uxrwnelni Seiqmnebian, swrafis ganaxlebis gamo. wm. pavle mociquli swers korinTelebs; aha esera saidumlosa giTxrob Tqven: yovelTave ara SevisvenoT, aramed yovelnive ganvaxldeT myesa Sina wamsa Tvalisasa ukanaskneliTa miT sayviriTa; rameTu sayvirsa daeces da mkvdarni igi aRsdgen uxrwnelni da Cven ganvaxldeT; rameTu jer ars xrwnilisa amis Semosvad uxrwnelebai da mkvdarTa amis Semosvad ukvdavebai (1 kor. 15, 51-53). sxva epistoleSi igive mociquli brZanebs: Cven cxovelni ese, romelni daSTomiln viyvneT mosvlasa mas uflisasa, ver mivewivneT SesvenebulTa maT: mkvdarni igi qristes mierni aRsdgnen pirvelad (SedarebiT cocxlebTan), maSinRa Cven cxovelni ese, romelni daSTomiln viyvneT, maT Tanave aRvitacneT RrubliTa SemTxvevad uflisa haerTa zeda (1 Tes. 4, 14-17). rogorc aRdgoma mkvdarTa iqneba sayovelTao, agredve ganaxldebian yvelani, vinc ki darCebian cocxlad iesos mosvlamde.
Tviseba mkvdreTiT aRdgomil da ganaxlebul sxeulTa. arsebiT mkvdreTiT aRdgomilT xorci iqneba iseTive, rogorc exla aris, magram eqneba axali Tvisebani: jer ars xrwnilisa amis Semosvad uxrwnelebai da mokvdavisa amis Semosvad ukvdavebai. e. i. xorcma, romelsac axla hflobs suli, unda Seimosos uxrwneloba da ukvdaveba da ara romelsame sxvam.
pavle mociquli gviCvenebs im Tvisebasac, romelic eqneba mkvdreTiT aRdgomils da ganaxlebuls xorcs _ daeTesvis xrwnilebiT, da aRsdgebis uxrwnelebiT; daeTesvis ginebiT, da aRsdgebis didebiT; daeTesvis uZlurebiT, da aRsdgebis ZlierebiT; daeTesvis xorci mSvinvieri, da aRsdgebis xorci sulieri (1 kor. 42, 44). am sityvebidan sCans, rom mkvdreTiT aRdgomilTa da ganaxlebulTa sxeuli iqneba: a) uxrwneli, e. i. ar ganixrwneba, ar miecema sneulebas, tkivils da uZlurebas; aRar iqneba maTTvis saWiro sasmel-saWmeli; b) Zlieri, exlandel uZlur sxeulis magier. uZlureba Cvenis sxeulisa is aris, rom imyofeba garegan gavlenis qveS; imazed moqmedebs haeri, sasmel-saWmeli; mkvdreTiT aRdgomis da ganaxlebis Semdeg ki xorci aRar igrZnobs daRalvas, aRar dasWiordeba dasveneba da Zili, sasmeli da saWmeli. didebis sasufevelSi aRar iqnebian moxucni da bavSvebi, romlebsac eWirvebodaT movla-patronoba da sxvis yuris-gdeba.
mkvdreTiT aRdgomili sxeulebi iqnebian sulierni da ara mSvinvierni, rogorc exla. exlandeli xorci met nawilad mSvinvieria; kacis sulsa da xorcs Soris brZolaa; xorci imorCilebs suls da batonobs imazed; aRdgomis Semdeg ki xorci Cveni iqneba sulieri, ukvdavi, uvnebeli; xorci Seiqneba sulis morCil iaraRad. dasasrul, dideba iqneba gvirgvini sxeulis yvela TvisebaTa, mas mieniWeba yvela misTvis misawvdomi sisrule da waerTmeva Seuracxyofa.
ganaxleba qveynisa da qmnilebaTa. winaparTa codvis gavleniT xiluli qveyanac damorCilebulia xrwnilebisagan: exlandeli qveyana iseTi aris, rogorc iyo uflisagan Seqmnis dros. qristes meored mosvlis Jams, roca aRsdgebian mkvdarni da ganaxldebian cocxalni, buneba da qveyanac ganTavisufldeba winaparTa codvis Sedegis gavlenisagan da ganaxldeba, Seiqmneba uxrwneli da codvisa aRara SerCeba-ra.
mdgomareoba micvelebulebis sulTa sazogado aRdgomamde.
sikvdili TviToeulis kacisa aris ganSoreba sulisa da xorcisa, xorci iqceva miwad, suli ki, xorcisagan ganSorebis Semdegac, ganagrZobs sicocxles; magram es sicocxle sulisa, xorcis sikvdilis Semdeg, yvelasaTvis erTnairi ar aris. marTalTa sulni mxolod grZnoben netarebas. codvilTani ki grZnoben tanjvas. magram es netareba da tanjva ar aris sabolovo da saukuno. `gvrwams, rom micvalebulTa sulni netaroben anu itanjebian saqmeTaebr maTTa. magram ar ganicdian arc sruls netarebas, arc sruls tanjvas, radganac sruls netarebas, anu sruls tanjvas TviToeuli miiRebs sazogado aRdgomis Semdeg~ (epist. aRmos. patr.).
aseTi mdgomareoba sulisa gadaswydeba xolme kerZo gankiTxvaze. es gankiTxva iwodeba kerZod, raTa ganvarCioT sazogado gankiTxvisagan, romelic iqneba soflis aRsasrulis Jams.
rom netareba marTalTa da tanjva codvilTa iwyeba sikvdilis Semdegve, es mtkicdeba saRmrTo weriliT. ieso qristes igavidan viciT, rom lazare maSinve, sikvdilis Semdeg, waiRes angelozebmqa abraamiswiaRSi; monanebul avazaks iesom ubrZana, dResve CemTan iqnebi samoTxeSio, e. i. maSinve, sikvdilis Semdegve.
radganac kerZo gankiTxva ar aris sabolovo, amitom im morwmuneTa sulni, romelTac ver moaswres monaneba codvaTa da miicvalnen, ganTavisufldebian codvaTagan eklesiis locviT.

mrwamsis meTormete wevri

meTormete wevri mrwamsisa warikiTxvis esred: da cxovrebasa mermisa mis saukunisasa. amin.
mrwamsismeTormete muxli Seicavs swavlas momaval saukuno cxovrebis Sesaxeb, romelic dadgeba yovelTa aRdgomis da qristes saSinel gansjis Semdeg; marTalTaTvis es cxovreba iqneba saukuno netarebad, xolo codvilTaTvis _ saukuno sasjelad.
saukuno netareba marTalTa. netareba marTalTa iseTi sruli iqneba, rom kaci dauaxlovdeba RmerTs; radganac RmerTi aris wyaro yovlisave sisrulisa, amitom, am daaxloebis gamo, ganviTardeba yovel mxriv kacis yovelive sulieri niWi. marTalni dauaxlovdebian agreTve wmidanT, angelozT. TviT ganaxlebuli buneba, romelSiac aRar iqneba araferi boroteba, _ gaxdeba marTalTaTvis wyaro netarebisa; netarebaSi miiRebs monawileobas xorcic, romelic gabrwyinebul iqneba RvTis naTeliT, rogorc gabrwyinda ieso qristes sxeuli Taborze feris-cvalebiT.
xarisxi marTalTa netarebisa. netareba yvela marTalTa erTnairi ar iqneba. RmerTi RviTeuls miagebs saqmeTa misTaebr. vinc rogor iRwvoda am sofelSi da waremateboda keTils saqmeSi, ise miiRebs netarebas momavals cxovrebaSi. marTalTa netarebis garCevis Sesaxeb pavle mociquli brZanebs: sxva dideba ars mzisa, da sxva dideba ars mTovarisa, da sxva dideba ars varskvlavTa, rameTu varskvlavi varskvlavs hmats didebiTa; egredve aRdgoma mkvdarTa ( 1 kor. 15, 41-42). Tumca dideba da netareba marTalTa erTnairi ar iqneba, magram TviTeuli maTgani kmayofili iqneba Tavis xvedrisa, radgan netarebis TviT ukanaskneli xarisxic ki maRali iqneba. Surianobas sasufevelSi adgili ara aqvs. es netareba iqneba saukuno, anu dausrulebeli.
saukuno tanjva codvilTa. codvilni, urwmunoni da usjuloni, saSinel gansjis Semdeg, miecemian saukuno satanjvels eSmaktan erTad: warvediT Cemgan, wyeulno, cecxlsa mas saukunesa, romeli ganmzadebul ars eSmakTaTvis da angelozTa misTaTvis (matTe, 25, 41). codvilTa sayofels adgils saRmrTo werilSi ewodeba sxva-da-sxva saxeli: jojoxeTi, ufskruli, bneli gareskneli. tanjva codvilTa ise didi da dausrulebelia, rom iq iqneba tirili da RrWena kbilTa.
codvilT tanjvac ar iqneba erTnairi, aramed Sesaferi SecodebaTa, radganac RmerTi yvelas miagebs saqmeTa misTaebr.
mrwamsi Tavdeba sityviT _ amin, rac niSnavs _ WeSmaritad, iyos ese. am sityvis warmoTqmiT mrwamsis boloSi vamowmebT, rom yovelive mrwamsSi naTqvami aris ueWveli da ucvalebeli WeSmariteba.

 


nawili meore _ zne-moZRvrebiTi

kavSiri saqristeano zneobasa da sarwmunoebas Soris


saxarebidan viciT, rom ieso qristes ar gauyvia erTmaneTisagan sarwmunoeba da zneoba. is imasac aswavlida, Tu rogor unda gvwamdes RmerTi da imasac, rogor unda vicxovroT sarwmunoebis Tanaxmad. marTlaca da, sarwmunoebisa da zneobis moZRvreba ganuyofelia erTmaneTisagan. Tu guliT gvrwams, rom RmerTi aris, zrunavs CvenTvis, cxadia, unda davemorCilneT, vicnaT da Tayvanis vsceT; Tu gvrswams, rom Ze RvTisa movida Cvens sacxovreblad, sikvdilisa da wyevisagan gamosaxsnelad, valdebulnica varT SeviyvaroT Cveni macxovari, romelmac dasva Tavi Tvisi CvenTvis da aRvasruloT misi mcnebani. Tu gvrwams, rom yvelani Zmebi varT, rogorc erTis winaprisagan, adamisagan warmomdgarni da qristes sisxliT gamosyidulni, rom uyvarvarT RmerTs, rogorc Svilebi, cxadia, rom Cvenc unda gviyvardes erTmaneTi, rogorc erTis mamis Svilebs. dasasrul, Tu gvrwams, rom qristem daafuZna eklesia da TviTon uxilavad imyofeba am eklesiaSi, Cvenc unda viyvneT erTgulni da morCili Svilebi eklesiisa. zemo naTqvamidan cxadia, rom SeuZlebelia gacalkeveba qristeanul zneobisa doRmaturi swavlisagan, mxolod zneobiTis moZRvrebis miCneva savaldebulod; Tu uar-vyavT sarwmunoebis doRmatebi, maSin aRarc erTs zneobiTs moTxovnas aRar eqneba safuZveli da mtkice niadagi.
marTalia, kacis bunebas miniWebuli aqvs Sinagani zneobiTi kanoni, anu svinidisi, romelic uwonebs kacs yovelsave keTils moqmedebas da amxels borotisaTvis, magram igive svinidisi yovelTvis cxadad ar ambobs _ Tu ra aris boroti da ra aris keTili. sxva-da-sxva ers sxva-da-sxvanairad esmis keTili da boroti: rac erTs miaCnia keTilad, imas meore borotad sTvlis: kacma rom xSirad daarRvios svinidisis brZaneba, SeiZleba daayruos igi im zomamde, rom svinidisi mTlad gaCumebuli iqneba usaZagles moqmedebis dreosac-ki. cxadia, TviT svinidisisaTvis saWiro yofila xelmZRvaneli, da, ai es xemZRvanelia zneobiTi sjuli RvTisa, romelsac RmerTi ucxadebda ers gamorCeulT piriT _ mamaT-mTavarTa da winaswarmetyvelTa mier Zvels aRTqmaSi da ieso qristesa da mis mociqulTa mier axalSi. es sjuli ganiyofeba Zvel aRTqmis, anu moses sjulad da axal aRTqmis anu saxarebis sjulad.


sjuli mosesi

moses sjuli ewodeba im brZanebaTa da mcnebaT, romelic RmerTma moses mier misca ebraelebs. sjuli mosesi Seexeba ebraelTa cxovrebis yovel wvlils. umTavresi Sinaarsi moses sjulisa aTs mcnebaSia moTavsebuli.
saRmrTo istoria aTis mcnebis mocemis Sesaxeb Semdegs mogviTxrobs: mose winaswarmetyvelma, RvTis brZanebiT, gamoiyvana ebraelni egviptidan da, saswaulebriv mewamul zRvis ganvlis Semdeg, miiyvana sinas mTasTan. aq, RvTis brZanebiT, ebraelni moemzadnen sjulis misaRebad. egviptidan gamosvlis Semdeg, meormocdaaTe dRes RmerTma misca maTs winamZRols, winaswarmetyvels moses sjuli da ubrZana, umTavresni mcnebani am sjulisa daewera qvis or ficarze, pirvelze ewera is mcnebani, romelnic gansazRvraven kacis valdebulebas RvTis winaSe: 1-4 mc., meoreze _ romelnic gansazRvraven kacis valdebulebas kacTa winaSe; 5_10. moses sjulis zneobiTi kanonebi da mcnebani savaldebuloa qristeneTaTvisac, radganac qristem miiRo da Seavso. ai es mcnebani:
a) me var ufali RmerTi Seni, da ara iyvnen Senda RmerTni ucxoni Cemsa gareSe.
b) ara hqmne Tavisa Senisa kerpi, arca yovladve msgavsi, raoden ars caTa Sina _ ze, da raodeni ars qveyanasa zeda _ qve, da raodeni ars wyalTa Sina _ qveSe qveyanisa: ara Tayvani sce maT, arca msaxurebde maT.
c) ara moiRo saxeli uflisa RvTisa Senisa amaosa zeda.
d) moixsene dRe igi SabaTi da wmida hyav igi: eqvs dRe iqmode da hqmen maT Sina yovelive saqme Seni, xolo dRe igi meSvide _ SabaTi _ ars uflisa RvTisa Sina.
e) pativ-ec mamasa Sensa da dedasa Sensa, raTa keTili geyos Sen da dRegrZel iyve qveyanasa zeda.
f) ara kac-hkla.
g) ara imruSo
h) ara iparo.
i) ara cili swamo moyvassa Sensa wamebiTa cruiTa.
j) ara guli giTqmides colisaTvis moyvasisa Senisa, ara guli giTqmides saxlisaTvis moyvasisa Senisa, arca yanisa misisa, arc monisa misisa, arca mxevlisa misisa, arca xarisa misisa, arca karaulisa misisa, arca yovlisa sacxovarisa misisa, arca yovlisa misTvis, raica iyos moyvasisa Senisa.


pirveli mcneba

pirveli mcneba RvTis sjulisa ikiTxeba esred: me var RmerTi Seni, da ara iyvnen Senda RmerTni ucxoni, Cemsa gareSe.
pirveli mcneba gvavalebs RvTis cnobas da Tayvaniscemas erTis WeSmaritis RmerTisas.
a) unda vecadoT da vicnaT Cveni semoqmedi RmerTi. Tumca uxilavia da miuwdomeli arsebiT, magram man gamoacxada TaviTvisi qveynis SeqmniT, Zvelis aRTqmis winaswarmetyvelTa da ieso qristes mier. RvTis cnoba ar unda ganisazRvrebodes mxolod doRmatebis da sxva-da-sxva istoriul SemTxvevaTa SeswavliT; cnoba RvTisa unda gamocxaddes da mtkicdebodes Cvenis cxovrebiTa da moqmedebiT.
b) gulmodgined unda vismendeT swavla-moZRvrebas RvTis Sesaxeb eklesiaSi. amisaTvis ki saWiroa xSirad siaruli eklesiaSi wirva-locvaze, romelic mwyobri da didebuli RvTis qeba-pdidebaa. saWiroa agredve saubari saRmrTo sagnebze saxlSic.
Tayvanis-cema RvTisa. radganac kaci Sesdgeba sulisa da xorcisagan, amitom RvTis Tayvanis-cemac ornairia: Tayvaniscema Sinagani da Tayvanis-cema garegani.


Sinagani Tayvanis-cema

a) rwmena RvTisa, e.i. guliT dajetreba da cxoveli rwmena sulisa RvTis arsebobisa, Tvisebisa da moqmedebisa. magaliTi cxovelis sarwmunoebisa aris mama-mTavari abrami, romelic msxverpladac-ki swiravda isaks da mravalni netarni mamani, romelTac yovelive dauteves RvTisaTvis.
b) SiSi RvTisa, e. i. krZaluleba mis winaSe, morideba im saqcielisa, romelic ki gaarisxebs RmerTs.
c) sasoeba RmerTze, _ mindoba misi.
d) siyvaruli RvTisa yovliTa suliTa, guliTa da gonebiTa.
e) morCileba RvTisa, e. i. asruleba yovelis misis brZanebisa da udrtvinvelad miReba misgan movlenil gansacdelisa.
f) Tayvanis-cema misi, rogorc umaRlesis arsebisa.
g) dideba misi, rogorc yovlad srulisa.
h) madloba misi, rogorc Semoqmedisa da macxovrisa da
i) mowodeba REvTisa, rogorc yovlad saxierisa da yovlad SemZlebelisa.


garegani Tayvanis-cema


a) aRsareba RvTisa, e. i. cxadad da aSkarad aRiareba winaSe yovelTa, rom is aris cveni RmerTi, aRiareba iseTis simtkiciT da gulwrfelobiT, rom verc motyuebam, verc muqaram, verc tanjvam da verc TviT sikvdilma ver gvaTqmevinos uari RmerTzed.
b) monawileobis miReba sazogado RvTis-msaxurebaSi. RvTis msaxurebaSi monawileobis miRebiT da wirva-locvazed daswrebiT Cven vamtkicebT morCilebas; garda amisa, sazogado RvTis msaxureba ganamtkicebs morwmuneTa Soris siyvarulsa da Zmobas; aq Cven rogorc Svilebi erTis mamisa, SevadgenT erTs ojaxs da erTiTa guliTa vadidebT da vmadlobT RmerTsa da vloculobT yvela CvenTa saWiroebaTaTvis.
codvani pirvel mcnebis winaaRmdeg. rom ufro SegnebiT aRvasruloT pirveli mcneba RvTis sjulisa, saWiroa vicodeT misi sawinaaRmdego codvani. es codvania:
a) uRvTooba _ uaryofa RvTis arsebobisa. raica imiT warmosdgeba, rom kaci codvis gamo Sordeba RmerTs, iviwyebs da bolos im azrzemerTi ar ariso. amisTana kacisaTvis marTlac ar arsebobs RmerTi, radganac arca hxedavs da arca hgrZnobs RmerTs arc Tavis sulSi da arc bunebaSi. amisTana kacs saRnrTo werili ugunurebs uwodebs.
b) mraval RmerToba _ Tayvanis-cema mraval RmerTTa erTis magier; Tayvanis-cema qmnilebaTa Semoqmedis magier.
c) urwmunoeba _ uaryofa RvTis gangebulebisa, rom Rmerti ganagebs kacisa da qveynis saqmesa.
d) eresi _ Seryvnaa saqristeano swavla-moZRvrebis romelisame doRmatisa, mag. ariosis eresi iyo Seryvna eklesiis swavlisa qristes pirovnebis Sesaxeb, makedoniosisa _ sulis wmidis Sesaxeb.
e) gandgomileba sjulisagan _ uaryofa WeSmaritisa sjulisa da sarwmunoebisa kacTa SiSiTa, an qveyniur sargeblobisaTvis. es didi da mZime codvaa, radganac WeSmariti sjuli qristesi unda iyves yvelaferze Zvirfasi.
f) sasowarkveTileba _ imedis dakargva RvTisagan codvaTa mitevebisa da wyalobis miRebisa. sasowarkveTileba aris codva sulis wmidis winaaRmdeg da ar mieteveba kacs arc saiqios da arc saaqaos. sasowarkveTilebis magaliTi aris iuda gamcemeli.
g) grZneuleba _ datoveba WeSmaritis RvTis sarwmunoebisa da rwmena bunebis dafarul; da met nawilad ki borot ZalTa.
h) cru morwmuneoba _ rwmena ubralo da Cveulebriv movlenisa, romelsac aqvs viTom da RvTiuri Zala da an SiSs eZlevian da an sasoebas mis winaSe. mag. cxviris dacemineba, Tvalis TamaSoba da sxva.
i) mconareba locvaSi, raica mowmobs imas, rom kacs naklebad aqvs cxoveli sarwmunoeba RvTisa da sasoeba misi.
j) siyvaruli qmnilebisa ufros Semoqmedisa, roca umetesad uyvarT kaci, an cxoveli, an sxva raime sagani da RmerTi ki daviwyebuli hyavT.
k) kacze sasoeba aris dakargva sasoebisa da imedisa RvTis mowyalebaze, roca kacs kacis imedi ufro aqvs, vidre RvTisa.
Tayvanis-cema angelozTa da wmidaTa ar ewinaaRmdegeba pirvel mcnebas, romelic gvibrZanebs mxolod Tayvanis da pativis-cemas imitom, rom wmidaTa da angelozTa Tayvanis-cemiT Cven Tayvansa-vcemT RmerTs, sakvirvels wmidaTa Soris TvisTa, romelmac misca maT eseTi sisrule da dideba.


meore mcneba

meore mcneba ikiTxeba esred: ara hqmne Tavisa Senisa kerpi, arca yovladve mzgavsi, raodeni ars caTa Sina _ ze, da raodeni ars qveyanasa zeda _ qve, da raodeni ars wyalTa Sina _ qveSe qveyanisa; ara Tayvans-sce maT, arca msaxurebde maT.
kerpi aris gamosaxuleba romelisame qmnilebisa, cis mnaTobisa, cxovelisa, frinvelisa, kacisa romelsac Tayvansa-scemen da emsaxurebian WeSmaritis RvTis magier. garda amis, kerpi aris yovelive is, rasac kaci misdevs TavgamodebiT da amis gami iviwyebs Tavis movaleoba WeSmaritis RvTisa da sulisadmi. mag. bevri misdevs mxolod simdidris SeZenas, misi kerpi aris simdidre; zogi mTels sicocxles andomebs Tavis Tavmoyvareobis dakmayofilebas, zogi xorcis fufunebasa da siamovnebas eZebs. meore mcneba gvikrZalavs am gvars kerpT-Tayvanis-mcemlobasac. macxovris sityviT, kacs ar SeuZlian erTsa da imave dros Tayvanis-cema da moneba orTa ufalTa. erTs maTgans uTuod upiratesobas miscems.
magram ueWvelia, umetesad scfodaven meore mcnebis winaaRmdeg isini, romelnic misdeven mag. loTobas, banqoobas da sazogadod garyvnil cxovrebas da RmerTebad gauxdiaT xorcielni vnebani. miyola am cod CveulebaTa sruliad aviwyebs kacs RvTisa da moyvasis samsaxurs. hvnebs janis sisaRes da xSirad Tavs akvlevinebs kacs.
meore mcnebas ar ewinaaRmdegeba Tayvanis –cema RvTisa da wmida kacTa xatebisa, wm. nawilebisa da jvrisa, imitom, rom, eklesiis swavlis Tanaxmad, qristeaneni Tayvans-scemen ara im masalas, romlisaganac aris daxatuli xati, aramed imas, romelic imazea gamoxatuli.


mesame mcneba

mesame mcneba ikiTxeba esred: ara moiRo saxeli uflisa RvTisa Senisa amaosa zeda.
es mcneba gvikrZalavs RvTis saxelis warmoTqmas waramarad, amaod, anu tyuilad, roca ar aris saWiro, rogorc xSirad icis xolme zogma saubrisa da saxumaro laparakis drols. mesame mcneba gvikrZalavs:
RvTis gmobas, anu ukadris da uSver sityvis Tqmas RvTis winaaRmdeg;
drtvinvas RvTis gangebulebaze;
qirdvas, anu dacinvas da ginebas RvTisas da saRmrTo sagnebisas;
cru fics, anu damowmebas RvTis saxeliT imisas, rac namdvili ar aris;
locvisadmi uyuradRebobas.
ficis gardaxdomas, ficis da RvTisaTvis micemul aRTqmaTa darRvevas.
am rigad mesame mcneba amtkicebs da aZlierebs pirvel ori mcnebis azrs. RmerTs ise unda vcemdeT pativsa da Tayvans, rom misi saxeli amaod ar ixsenebodes.
ieso qristem brZana: me getyvi Tqven ara fucvad yovladve, aramed iyavn sityva Tqveni: he, he, da ara, ara; xolo umetesi amaTsa ukeTurisagan ars (matTe, 5 34-37).
am sityvebiT macxovarma Seavso da ganmarta Zvelis aRTqmis moZRvreba ficis Sesaxeb. Zveli aRTqma ubrZanebda kacs aResrulebina fici, qriste ki gvibrZanebs, vicxovroT ise, rom fici sruliad saWiro aRar iyos; viyveT marTalni da ara cruni, maSin sakmarisi iqneba mxolod `ho~ da `ara~. magram radganac exla kacTa sazogadoebaSi arsebobs codva, sicrue da undobloba, amitom saWiroa naTqvamis simarTlis damtkiceba uwmidesis RvTis saxeliT, rom fici marTla saWiroa, vidre kacTa Soris arsebobs boroteba da sicrue, rom qristes WeSmaritebis dasamowmeblad fici ar aRukrZalavs, amas vxedavT saxarebidan. kaiafa mRvdelTmTavars, romelmac qristes mosTxova fic qveS (gafuceb Sen RmrTisa cxovelisa) eTqva, Ze RvTisa xar Tu arao, man miugo: `Sen sTqu~. Tavis Tavad fici, rogorc mokrZalebiTi warmoTqma RvTis saxelisa, ar aris codva, aramed aris locviT mowveva RvTis saxelisa.

meoTxe mcneba


meoTxe mcneba ikiTxeba esreed: moixsene dRe igi SabaTi da wmida hyav igi: eqvs dRe iqmode da hqmen maT Sina yovelive saqme Seni, xolo dRe igi meSvide SabaTi ars uflisa RvTisa Senisa.
am mcnebiT RmerTi ebraelebs ubrZanebda SabaTis dacvas siwmidiT da mosvenebiT mosagonad imisa, rom RmerTma meSvide dRes ganisvena saqmeTa TvisTa da am dRes uwoda SabaTi _ gansveneba. saqristeano eklesiaSi ki, mociqulTa droidan, SabaTis magivrad, dResaswauloben kviriakis pirvel dRes _ kviras _ qristes aRdgomis dRes, radganac es dRe aris dRe Cvenis gamoxsnisa.
qristeanebs, garda kvira dRisa, sxva dResaswaulebica aqvT, amitom meoTxe mcnebis brZaneba SabaTis dResaswaulisa da wmidad dacvisa Seexeba, garda kvirisa, sxva dResasqaulebsac, romelic dawesebulia qristes, RvTis-mSoblis da wmidaTa pativis da Tayvanis-sacemlad.
dResaswauloba kvira-uqmeebisa is aris, rom qristeanem unda daanebos Tavi yovel-dRiur Cveulebriv saqme-muSaobas, ilocos saxlSi da eklesiaSi, ikiTxos sulisaTvis sasargeblo wignebi da hqmnas qveli saqme. magaliTi imisi, Tu rogor unda gaataros qristeanem kvira-uqme dReebi, aris qriste macxovari, romelic yvela dResaswauls da SabaTs dadioda xolme ierusalimis taZarSi da iqmoda keTil saqmeTa. qristem ar gaamtyuna mociqulebi, romelnic SabaTs-dRes TavTavsa glejdnen da Wamdnen; farisevlebs sityviT da saqmiT aswavlida, rom SabaTs SeiZleba keTilis saqmis qmna, radganac SabaTia gaCenili kacisaTvis da ara kaci SabaTisTvisao. amiTom SeiZleba kvira-uqme dResac gaakeTos yovelive is, rac aucileblad saWiroa da rac ki daexmareba mis warmatebebs saTnoebasa da keTil saqmeSi.
garda dResaswaulebisa, marTlmadidebelma eklesiam daawesa kidev marxvebi. dResaswaulebs da marxvebs aqvT didi da aRmzrdeli mniSvneloba yvela qristeanesaTvis, radganac maTis wesierad dacviT da aRsrulebiT mtkicdeba kacis xasiaTi, neba da buneba. magram rom Cveni marxuloba WeSmariti iyos, aramc Tu ar unda miviRoT akrZaluli, aramed samarxvo saWmelic zomierad da daniSnul droze unda miviRoT xolme. unda dautevoT yvela cudi Cveuleba, mZle veqmnaT da vimarxuloT ara orgulobiT, kacTa saCveneblad.


mexuTe mcneba


mexuTe mcneba ikiTxeba esred: pativ-ec mamasa Sensa da dedasa Sensa, raT keTili geyos Sen da dRegrZel iyve qveyanasa zeda.
mexuTe mcneba gvibrZanebs ded-mamis _ mSoblebis pativiscemas da amisaTvis aRgviTqvams dRegrZelobas da sikeTes. TviT bunebam mWidrod SeakavSira mSoblebi da Svilebi; amitom sruliad bunebrivia Svilebisagan mSobelTa pativis-cema da siyvaruli; vinc winaaRmdegia mSoblebisa, is winaaRmdegia TviT bunebisa. TviT macxovarma gviCvena magaliTi mSobelTa morCilebisa da pativis-cemisa _ qriste emorCileboda iosebsa da mariams.
Svilebi unda daemorCilnen mSoblebs im SemTxvevaSiac-ki, roca hxedaven maTs naklulevanebas. siyvaruli, pativiscema da morCileba sasargeblo da sakeTiloa SvilebisaTvis. amiT siyrmiTve eCvevian patiosnebas, Tavazianobas, zrdilobas da morCilebas.
garda mSoblebisa, unda pativi-vceT da davemorCilneT imaT, vinc zrunaven CvenTvis da mSoblebis magivrobas ewevian. eseni arian: Cveni naTliebi, moZRvari, romelic gvaswavlis RvTis sjuls, Cvenze ufrosebi xniT, xelmwife im qveynisa, romelSiac Cven vcxovrobT, radaganac xelmwife zrunavs qveynisa da mcxovrebTa mSvidobianobis dacvisaTvis da misgan dadgenili kanonieri mTavroba.
RvTis sityva cxadad gvaswavlis, rom yovelive xelmwifeba RvTisagan aris dawesebuli, rom saWiroa misi morCileba. yovelni xelmwifebasa mas umTavresisasa daemorCilnen: rameTu ara ars xelmwifebai, garna RmrTisagan, da romelni igi arian xelmwifebani, RmrTisa mier ganwesebul arian (rom. 13, 1).
kacs aqvs moTxovnileba sazogadoebrivis cxovrebisa, xolo sazogadoebaSi wesierebis da yvela wevris uflebaTa dasacvelad saWiroa cnobili kanonebi da mmarTvelebi am kanonis dasacvelad. rac ufro rTulia sazogadoeba, miT ufro rTulia kanonebi sazogadoebrivis cxovrebisa da miT ufro saWiroa kanonieri mTavroba. forma sazogadoebis marTva-gamgeobisa SeiZleba Seicvalos, droebis moTxovnilebis Tanaxmad, magram mTavrobis saWiroeba kanonier mTavrobis morCilebisa ucvalebeli rCeba.
magram Cven ara varT valdebulni, davemorCilneT mSoblebs, ufrosebs da mTavrobas maSin, rodesac isini moiTxoven Cvengan sjulis da sarwmunoebis winaaRmdegs saqmes. kacTa aragvar xelmwifebas ara aqvs ufleba Seexos RvTis dadgenilebaTa da aRgvikrZalos RvTisagan nebadarTuli, an dagvavalos aRsruleba RvTisagan akrZalulisa. Tu vxedavT, rom ufrosis brZaneba winaaRmdegia RvTis sjulisa, unda moveridoT mis aRsrulebas da upasuxoT ise, rogorc mociqulebma upasuxes sinedrions wevrT, romelnic ukrZalavdnen RvTis sjulis qadagebas: ukeTu samarTal ars winaSe RmrTisa Tqvenis smena ufros, anu RmrTisa, sajeT? rameTu Cven ver xelgvewifebis, romeli igi gvesma da vixileT, viTarmca ara vityodeT (saqme mociq. 4, 19-20).
mSoblebis valdebuleba Svilebis winaSe. mSoblebi valdebulni arian asazrdovon da aRzardon Svilebi: Svilebis aRzrdaSi didi mniSvneloba aqvs TviT mSoblebis magaliTsa da yofa-qcevas; saSualebani SvilT aRsazrdelad aris: swavleba, yurisgdeba, brZaneba, rCeva-darigeba.
upirvelesad yovlisa, aRzrda SvilTa unda iyos sarwmunoebrivi. sarwmunoebrivi aRzrda SvilTa unda iwyebodes ojaxSive; aq pirvelad swavlobs bavSvi keTilmsaxurebas; Semdeg iwyeba sarwmunoebrivi swavleba; acadeT yrmebsa magas mosvlad Cemda da nu ayenebT magaT, rameTu egeviTarTa ars saufeveli caTa (mark. 10, 14), _ brzanebs ieso. gonebrivi aRzrda SvilTa, met nawilad swarmoebs saswavlebelSi; am rigad, aRzrda unda iyos ara mxolod kerZo, ojaxuri, aramed sazogadoebrivic. garda sulierisa, mSoblebi unda aqcevdnen yuradRebas Svilebis xorciel aRzrdasac.
mwyemsebma da moZRvrebma unda izrunon sulier SvilTaTvis, aswavlon sjuli RvTisa, uCvenon magaliTi keTilis cxovrebisa, keTilis zneobisa, siyvaruliT gaasworon maTi Secodeba-Secdomani, moepyrnen lmobierad, Tavmdablad. mTavroba unda zrunavdes qveSermdomrTa simrTelisa da mSvidobiT cxovrebisaTvis.


meeqvse mcneba

meeqvse mcneba ikiTxeba esred: ara kac-hkla.
meeqvse mcneba gvikrZalavs kacis-kvlas, kacis sicocxlis mospobas. sicocxle aris udidesi da uZvirfasesi niWi, romelic RmerTma kacs uwyaloba. amitom kacis-kvla, ra saxiTac unda iyves, aris RvTis nebis winaaRmdegi saqme da codva.
meeqvse mcneba gvikrZalavs yovel-nairs kacis-kvlas: tyviiT, xmliT, sawamlaviT an sxva raime iaraRiT. winaaRmdegivea am mcnebisa kacis-kvla neli, SeumCneveli, TandaTani, mag. roca kacs amuSaveben imaze mets, rac ar SeuZlian, uspoben cxovrebis da arsebobis saxsars; axal aRTqmaSi sruliad aRkrZalulia ara marto kacis-kvla, aramed siZulvilic ki moyvasisadmi, radganac xSirad siZulvilia mizezi kacis-kvlisa.
meeqvse mcnebis winaaRmdegia Tavis mokvla. Tavis mokvla aris Sedegi urwmunoebisa da zneobiT dasustebisa; Tavis mkvlels dakarguli aqvs rwmena da sasoeba RvTisa da daviwyebuli is zneobrivi movaleoba, romelic daakisra Semoqmedma RmerTma.
amave mcnebis winaaRmdegia dueli, anu xmalSi gawveva, roca Seuracx-yofils hgonia, sisxliT aRvadgen Cems Seuracx-yofils saxelsa da patiosnebasao, magram duelSi imarjvebs is, vinc ufro marjvea, vinc ufro icis iaraRis xmareba; amis gamo xSiria, rom kvdeba Seuracxyofili, da ara Seuracxmyofeli. qriste macxovris moZRvrebis Tanaxmad, kacma unda moiTminos yovelive piradi Seuracxyofa da ar iZios Suri. garda amisa, saWiroa SevignoT, rom aravis ar SeuZlian warTmeva Cvenis patiosnebisa da kargis saxelisa; mxolod Cvenive upatiosno yofa-qceva Tu SebRalavs Cvens saxels, sxva aravin da araferi.
amave mcnebis winaaRmdegia sulieri kvla kacisa, e. i. cTuneba, garyvna zneobrivi cudi magaliTiT, cudis yofa-qceviT da cudi Sinaarsis wignebis kiTxviT, gadabireba WeSmaritis sjulisagan. ravdenadac suli maRalia xorcze, imdenad sulieri kvla mZimea xorciel kvlazeda.
meeqvse mcneba gvikrZalavs kacis kvlas da Tan gvaswavebs sneulTa movla-msaxurebas, glaxakTa Sewevnas, mwuxareTa nugeSs, gaWirvebaSi myofTa daxmarebas, SeuracxmyofelTa Sendobas, moCxubarTa dazavebas.
meeqvse mcnebis winaaRmdeg codvad ar iTvleba dasja kacTa sikvdiliT marTlmsajulobis gadawyvetilebisamebr, mokvla kacisa Tavis dacvis dros da agredve brZolasa da omSi xelmwifisa da mamulisaTvis.

meSvide mcneba

meSvide mcneba ikiTxeba esred: ara imruSo.
meSvide mcneba gvikrZalavs mruSebas, anu uweso sqesobrivs kavSirs da amiT icavs ojaxurs cxovrebas darRvevisagan.
SeqmnisTanave RvTisagan mieniWa erTis sqesis adamians miziduloba da miqceva meore sqesis adamianisadmi; amitom mamakacsa da dedakacs Soris siyvaruli arafris sawinaaRmdego ara aris, magram kacma, rogorc gonierma arsebam, unda moawesrigos es xorcieli miziduloba da mamakacs unda uyvardes erTxelve arCeuli dedakaci, rogorc coli, dedakacs _ erxelve arceuli mamakaci, rogorc qmari; mxolod am SemTxvevaSi SeiZleba wesieri ojaxuri da saxelmwifoebribi cxovreba.
TviToeuli kaci da qali rom mihyves Tavis xorciel gulisTqmis dakmayofilebas, maSin yvelaferi aireva, mSoblebi Svilebs veRar icnoben da Svilebi _ mSoblebs.
meSvide mcnebis winaaRmdegia, garda mruSebisa, siZva, anu uweso xorcieli kavSiri imaT Soris, romelic ar imyofebian meuRlebaSi, sisxlis aRreva, anu xorcieli kavSiri monaTesaveTa. sazogadod meSvide mcnebis winaaRmdegia yovelive ara-bunebrivi dakmayofileba xorciel vnebisa, anu is saidumlo codvani, romelTa Sesaxebac, pavle mociqulis sityviT, laparakic ki sircxvilia.
rogorc yovelgvar garyvnilobiT, ise am saidumlo, bunebis winaaRmdeg codvebiT, ixrwneba da sustdeba kacis sulieri Zala. kaci naadrevad berdeba da sneuldeba, mexsiereba misi sustdeba, goneba veRar muSaobs da zneobrivi grZnoba Clungdeba. amitom memruSeni da meZavni sasufevels ver daimkvidreben.
macxovari gvibrZanebs, davicvaT guli yovelgvar uwmidur zraxvaTa da survilTagan. guli aris wyaro yovelgvar moqmedebaTa da, visac ara aqvs guli daculi ara-wmida survilTagan, is advilad gadava cud survilTagan cuds saqmeze. xolo gulis dasacavad siwmidiT, saWiroa morideba yvela imisi, rac ki gamoiwvevs arawmida warmodgenas da grZnobas. mag. saWiroa kaci moeridos cud wignebis kiTxvas, cuds, garyvnils kacs da sazogadoebas. saWiroa zomiereba sasmel-saWmelSi da xSiri locva: iq, saca uZluria da susti Zali codvasTan brZolaSi, Segveweva da gaaZlierebs uZlurs Zals mxolod RmerTi.

merve mcneba

merve mcneba ikiTxeba esred: ara iparo.
es mcneba gvikrZalavs sxvis sakuTrebis miTvisebas da daCemebas; sxvis sakuTrebis daCemeba-ki SeiZleba am saxiT: mZarcvelobiT, anu ZalaTi warTmeviT, qurdobiT, anu farulad waRebiT sxvis sakuTrebisa, motyuebiT, roca karg saqonlis magierad aZleven cuds, an malven qonebas; siwmidis moparviT, anu eklesiaSi saxmar nivTebis moparviT, napovnis damalviT, meqrTameobiT, mevaxSeobiT, angarebiT da sxva. yvala amas gvikrZalavs merve mcneba RvTis sjulisa.
merve mcneba, am rigad, icavs sakuTrebis uflebas. sakuTreba dakavSirebulia SromasTan, mSromels aqvs ufleba isargeblos kidec naSromis nayofiT. jer isev samoTxiveSive ubrZana RmerTma kacs Sroma da misac ufleba qveyanaze. magram sakuTrebiT unda visargebloT, Tanaxmad RvTis nebisa; Tu RvTis neba ar iqmna, Tu RmerTma ar mogvca Zali da Rone, xelis Semwyobi garemoebani da yovelive is, rac saWiroa sakuTrebis SesaZenad, marto Cvenis SromiT veras gavxdebiT, amitom, Tu sakuTreba RvTisagan aris mocemuli, ara gvaqvs ufleba marto CvenTvis davxarjoT Cveni sakuTreba, saWiroa sxvasac gaunawiloT da SevewivneT.
magram saxareba ar gvibrZanebs, rom mdidrebma mTeli Tavisi qoneba uTuod Raribebs daurigon, an sxvebs miscen. upovareba yvelasaTvis ara aris savaldebulo, aramed mxolod imisTvis, visac SeuZlian Sesruleba da datevna am saTnoebisa, rogorc ubrZana macxovarma mdidars Wabuks: ukeTu gnebavs, raTa srul iyo, warved, ganhyide monagebi Seni da miec glaxakTa da gaqnedes saunje caTa Sina (matTe, 19, 21).

mecxre mcneba

mecxre mcneba ikiTxeva esred: ara cili hswamo moyvassa Sensa wamebita cruiTa.
es mcneba gvikrZalavs moyvasis Sesaxeb sicruis Tqmas, anu cilis wamebas, ra saxiTac da saca unda iyos _ sasamarTloSi, kerZo laparakSi. werilobiT, pirSi, pirs ukan. cilis wameba spobs Tanxmobas da megobrul urTierTobas kacTa Soris da xandaxan zaralsac aZlevs kacis keTildReobas. amitom saxareba gvikrZalavs ara marto cilis wamebas, aramed laparaksac ki moyvasis naklulevanebaze, Tu amas Tanamdeboba ar gvavalebs. xSirad vxedavT sxvis TvalSi wvils da CvensaSi ki dviresac ver vamCnevT. Tu gvinda, sxvas uCvenoT misi naklulevaneba, jer unda Cveni SevignoT.

meaTe mcneba

meaTe mcneba ikiTxeba esred: ara guli giTqmides colisasTvis moyvasisa Senisa, ara guli giTqmides saxlisaTvis moyvasisa Senisa, arca yanisa misisa, arca monisa misisa, arca mxevlisa misisa, arca xarisa misisa, arca karaulisa misisa, arca yovlisa sacxovrisa misisa, arca yovlisa misTvis, raica iyos moyvasisa Senisa.
es mcneba gvikrZalavs imisTana gulisTqmas da azrebs, romelic ewinaaRmdegeba moyvasis siyvaruls, gvikrZalavs Surs da ukmarobas, roca kaci ar sjerdeba Tavis avla-didebas. cudi gulisTqma, cudi ganzraxva da cudi azrebi aris Tesli yovelgvar cudis saqmisa da cudis saqcielisa: gulisagan gamovlen gulis sityvani borotni, kacis klvani, mruSebani, siZvani, parvani, cilis wamebani, gmobani (matTe, 15, 19). amitom Tval-yuri unda vadevnoT Cvenis gulis mdgomareobas da locviT da marxviT davTrgunoT yovelive cudi zraxva da gulisTqma, romelic ki Cvens gulSi gaCndeba.


sjuli saxarebisa anu axalis aRTqmisa

sjuli saxrebisa anu axalis aRTqmisa ewodeba qristes mier mocemuls sjuls, romelic gaavrceles qveyanaze misma mociqulebma. sjuli saxarebisa aris yovlad sruli da WeSmariti; imaze srulisa da maRalis sjulis mocema SeuZlebeli-Raa; amitom is aris sjuli msoflio, damakmayofilebeli yvela eris, drois da mdgomareobis moTxovnilebaTa, yvelasaTvis gasagebi da advilad asasrulebeli.
qriste macxovis mTeli moZRvreba aris CvenTvis savaldebulo sjuli da kanoni; magram mkafiod da mokled sjuli qristesi gamoTqmulia cxra gamonaTqvamSi netarebis saxiTa; amitom qristes mcnebas uwodeben am cxra warmonaTqvams.


cxra netareba

rogorc mogviTxrobs matTe maxarebeli, ieso qristem erTxel naxa simravle erisa, romelic gars Semohxveoda, avida mTaze, dajda, aRaRo piri Tvisi da sTqva:
a. netar iyvnen glaxakni suliTa, rameTu maTi ars sasufeveli caTa.
b. netar iyvnen mglovareni guliTa, rameTu igini nugeSinis-cemul iqmnen.
c. netar iyvnen mSvidni, rameTu maT daimkvidron qveyana.
d. netar iyvnen, romelTa Siodes da swyurodes simarTlisaTvis, rameTu igini gansZRnen.
e. ntar iyvnen mowyaleni, rameTu igini Seiwyalnen.
f. netar iyvnen wmidani guliTa, rameTu maT RmerTi ixilon.
g. netar iyvnen mSvidobis myofelni, rameTu igini Zed RvTisad iwodnen.
h. netar iyvnen devnulni simarTlisaTvis, rameTu maTi ars sasufeveli caTa.
i. netar iyvneT Tqven, raJams gyvedridnen da gdevniden. da sTqvan yoveli sityvai boroti Tqvenda momarT sicruiT CemTvis: gixaroden da mxiarul-iyveniT, rameTu sasyideli Tqveni did ars caTa Sina.


pirveli mcneba netarebisa

pirveli mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen glaxakni suliTa, rameTu maTi ars sasufeveli caTa.
glaxaki suliTa aris imisTana kaci, romelsac aqvs Segnebuli Tavisi sulieri uRirseba RvTis winaSe; Segnebuli aqvs, rom arafris qmna ar SeuZlian RvTis Seuwevnnelad; mokled _ siglaxake suliTa aris simdable. simdable aris dasawyisi qristeanis sulier cxovrebisa, pirveli saTnoeba misi, radganac aiZulebs kacs eZios Semweoba RvTisa da ara hqondes sasoeba marto Tavis Tavisa; rogorc ampartavneba aris dasawyisi codvisa, ise simdable aris dasawyisi cxonebisa. glaxaki suliTa SeiZleba iyos yovelive qristeane, mdidaric da Raribic.
magaliTi simdablisa aris mezvre, romlis locvac _ RmerTo, meoxe meyav me, codvilsa amas, aris locva yovelTa mdabalTa da glaxakTa suliTa. suliT glaxakebs RmerTma aRuTqva sasufeveli caTa.


meore mcneba netarebisa

meore mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen mglovareni guliTa, rameTu igini nugeSinis-cemul iqmnen.
simdablis Segnebas aucileblad mosdevs glova anu tirili glovaTa gamo. raki Seignebs qristeane Tavis suliers siRatakes da uZlurebas, ueWvelad iwyebs glovas da sTxovs RmerTs codvaTa mitevebas da Sewevnas zegardmo.
magaliTebi codvaTaTvis mglovarebisa aris mefe da winaswarmetyveli daviTi, romelmac mZimed scoda, romelic yovel Ram sarecels altobda cremliT, da mociquli petre, romelic mwared stiroda qristes uaryofisaTvis.
mglovareT RmerTi aniWebs sulis mSvidobas da codvaTa mitevebas, magram sruls nugeSs codvaTa Sesaxeb mglovareni miiReben momavals cxovrebaSi.


mesame mcneba netarebisa

mesame mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen mSvidni, rameTu maT daimkvidron qveyana.
simSvide aris iseTi mdgomareoba sulisa, roca qristeani kaci aravis ar aborotebs, ar awyens da TviTonac erideba ganrisxeba-gaborotebas. mSvidi kaci mzad aris moiTminos da aitanos sxvisagan Seuracxofa udrtvinvelad. scdilobs mospos mtroba da boroteba, Tundac rom Seilaxos misi ufleba da zarali mieces miT. es ar niSnavs xasiaTis sisustes. amisTana kacs yovelTvis SeuZlian eZios Tvisi, mxolod ganuboroteblad, siyvaruliT. udidesi magaliTi simSvidisa aris qriste macxovari.
mSvidTa qristem aRuTqva damkvidreba qveyanisa, anu sruli dideba momavals saukuneSi, romelSic iqneba axali ca da axali qveyana.


meoTxe mcneba netarebisa


meoTxe mcneba netarebisa ikiTxeba esred:

netar iyvnen, romelTa Siodes da swurodes simarTlisaTvis, rameTu igini gansZRnen.
mSieri da mwyurvali simarTlisaTvis aris imisTana kaci, romelic ar esavs Tavis keTil saqmeebs, rac unda bevri eqmnas, aramed, rogorc mSiers unda puri da rogorc mwyurvals _ wyali, isre eZiebs RvTis simarTles da ganmarTlebas mis winaSe.
simarTlisaTvis mSierT da mwyurvalT RmerTma aRuTqva ganZRoma, e. i. sruli dakmayofileba. sulierni ganZRoma miscems maT sulier simSvides da Zals RvTis nebis da mcnebaTa aRsasruleblad. sruli ganZRoma mSierTa da mwyurvalTa simarTlisaTvis moxdeba momavals cxovrebaSi, roca kaci miiRebs monawileobas RvTis didebaSi.


mexuTe mcneba netarebisa

mexuTe mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen mowyaleni, rameTu igini Seiwyalnen.
mowyale aris imisTana kaci, romelic hxedavs moyvasis gaWirvebas da exmareba yvelafriT, riTac ki SeuZlian _ rCeva-darigebiT, qonebiT, codniT; mowyaleba aris mudmivi Tviseba WeSmaritis qristeanesi, radganac siyvaruli aris umTavresi sjuli qristesi. mowyaleba aris sulieri da xorcieli: suylieri mowyaleba ekuTvnis kacis suliers mxares, xorcieli _ xorciels. mSieris gamozrda, SiSvelis Semosva, avadmyofis movla-yurisgdeba aris xorcieli mowyaleba; moqceva cTomilisa WeSmarits gzaze, nugeSis-cema mwuxarisa, miteveba Seuracxyofisa aris sulieri mowyaleba.
mowyaleT RmerTi Seiwyalebs saSinel gankiTxvis dros misTvis, rom msieri gamozardes, SiSveli Semoses. magaliTi mowyalebisa macxovarma gvaCvena mowyale samaritelis Sesaxeb igaviT.

meeqvse mcneba netarebisa

meeqvse mcneba netarebis ikiTxeba esred:
netar iyvnen wmidani guliTa, rameTu maT RmerTi ixilon.
wmida guliT aris is kaci, romelic scdilobs araferi boroti da cudi ganzraxva ar iqonios gulSi, radganac guli aris Ziri da wyaro yovelisave keTilisa da borotisa. rogoric guli aqvs kacsa, misi saqmeebic iseTi iqneba. wmidani guliTa ixilaven RmerTs.
radganac RmerTi aris wmida arseba, amitom misi xilva SeuZlianT mxolod wmida gulis patronT: RmerTi aris naTeli, amitom ver mieaxleba codvebiT dabnelebul kacis guli.


meSvide mcneba netarebisa

meSvide mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen mSvidobis myofelni, rameTu igini Zed RvTisad iwodnen.
mSvidobis myofeli ewodeba imisTana kacs, romelsac uyvars mSvidobiT da myudroebiT cxovreba; romelic, aramc Tu TviTon aravis waeCxubeba da ar Seawuxebs, aramed scdilobs Searigos waCxubebulni da ukmayofiloni. mSvidobis myofeli scdilobs ganamtkicos qveyanaze sasufeveli RvTisa winaaRmdeg borotisa. mSvidobis myofelni Tavis moRvaweobiT da moqmedebiT emsgavsebian ieso macxovars, romelic movida Secodebul kacTa Sesarigeblad RmerTTan, da amitomac ewodebian RvTis Zed.


merve mcneba netarebisa


merve mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvnen devnulni simarTlisaTvis, rameTu maTi ars sasufeveli caTa.
qristes WeSmarits monebs am sofelSi moeliT devnuleba, tanjva, cilis wameba, dacinva. Znelia qveyanaze simarTliT cxovreba da mudam simarTlis Tqma, magram qristeane unda mudam mxne iyos, momTmino da mtkice Tavis aRsarebasa da sarwmunoebaSi.
devnulT simarTlisaTvis qriste aRuTqvams zecaTa sasufevels nacvlad imisa, rasac moakldebian da dahkargaven aq simarTloisaTvis devnulebis Jams.

mecxre mcneba netarebisa

mecxre mcneba netarebisa ikiTxeba esred:
netar iyvneT Tqven, raJams gyvedridnen da gdevnidnen, da sTqvan yoveli sityvai boroti Tqvenda momarT sicruiT CemTvis: gixaroden da mxiarul iyveniT, rameTu sasyideli Tqveni did ars caTa Sina.
udidesi netareba moeliT imaT, vinc ewamebian qristes sarwmunoebis saxelisaTvis. qriste RmerTi Zvirfasia yovel WeSmarit qristeanesaTvis; mociqulebma, mowameebma dasTxies qristes siyvarulisaTvis sisxli da daamtkices amiTi siyvaruli misi; amitom qriste aRuTqvams mravals jildos caTa Sina.

locva

locva aris gulis da gonebis aRvlena RvTisadmi, mokrZalebiT saubari kacisa RmerTTan.
locvaSi Cven vadidebT RmerTs, mis didebas da sibrZnes, vTxovT CvenTa saWiroebaTaTvis da vmadlobT mocemul wyalobisaTvis. amitomac aris samis saxe locvisa _ locva didebis metyvelebiTi, TxovniTi da samadlobeli.

locva uflisa

ufalma ieso qristem aswavla mociqulebs locva, romelic aris magaliTi yvela saqristeano locvisaTvis. es locva ikiTxeba esred:

mamao Cveno, romeli xar caTa Sina,
wmida iyavn saxeli Seni,
movedin sufeva Seni,
iyavn neba Seni, viTarca caTa Sina, egreca qveyanasa zeda.
puri Cveni arsobisa momec Cven dRes,
da momiteven Cven Tananadebni Cvenni, viTarca Cven miutevebT TanamdebTa maT CvenTa.
da nu Semiyvaneb Cven gansacdelsa,
aramed gvixsen Cven borotebisagan.
rameTu Seni ars sufeva, Zali da dideba ukunisamde amin.

mamao Cveno, romeli xar caTa Sina. mamad uwodebT RmerTs. ufleba RvTis wodebisa mamad mogvca ieso qristem, RvTis Zem, romelic gankacda, e. i. miiRo kacuri suli da xorci, rogorc kargi Ze mudam asrulebs mamis brZanebas da nebas, ise Cven, Tu gvinda, Rirseuli Svilebi viyvneT Cvenis zeciuris mamisa, unda avasruloT misi mcneba da brZanebani. erTi kacic rom ambobdes am locvas, RmerTs unda uwodos `mamao Cveno~ qristeanul ZmaT moyvareobisaTvis. viwyebT Tu ara am locvas, unda dautevoT yovelive sofliuri zrunva da guli da goneba aRvavlinoT catamdi; amas gvaswavlis sityvebi: romeli xar caTa Sina.
wmida iyavn saxeli Seni. RvTis saxeli wmidaa da yovelTa saxelTa uwmidesi; magram am sityvebiT vTxovT RmerTs, rom misi saxeli iyos wmida Cvens Soris Cvenis keTilisa da wmida cxovrebiT. rodesac Cveni cxovreba aris wmida da RvTis saTno, maSin saxeli RvTisa aris wmida da idideba Cvens Soris. TviT macxovari brZanebs: egred brwyinevdin naTeli Tqveni winaSe kacTa, raTa ixiloT saqmeni Tqvenni keTilni da adidebdnen mamasa Tqvensasa zecasa (matTe, 5, 16).
movedin sufeva Seni. sufeva RvTisa aris ornairi _ xiluli da uxilavi. xiluli sufeva aris qveyana, buneba, romelic RmerTma gaaCina; xolo uxilavi sufeva RvTisa aris kacis gulsa da sulSi da isaxeba kacis yofa-qcevisa, gulis_Tqmasa da azrebSi. RvTis sufeva mova maSin, rodesac Cven Soris daimkvidrebs siwmide, myudroeba da siyvaruli. maSasadame, am sityvebiT vTxovT RmerTs ise ganswmidos Cveni cxovreba, rom vinc Semogvxedos, sTqvas, amaT gulSi swored RmerTi sufevso.
iyavn neba Seni, viTarca caTa Sina, egreca qveyanasa zeda. am sityvebiT vTxovT RmerTs, rom yovelive Cvens cxovrebaSi keTdebodes Tanaxmad mis nebisa, radganac man, rogorc gulTa-mxilavman da yovlis mcodnem, icis yoveli Cveni saWiroeba. sityvebiT `viTarca caTa Sina, egreca qveyanasa zeda~ gvevaleba, rom RvTis neba iseve aRvasruloT qveyanaze, rogorc caTa Sina asruleben angelozni da wmidani.
puri Cveni arsobisa momec Cven dRes. am sityvebiT vTxovT RmerTs mogvces dRiuri sazrdo, e. i. yovelive, rac saWiroa kacis xorciel cxovrebisaTvis _ tanisamosi da sxva; radganac kacs sulica aqvs da sulsac sazrdo unda, amitom RmerTs unda vTxovdeT sulier sazrdosac. sulieri sazrdo aris sityva RvTisa da sisxli da xorci iesosi.
da momiteven Cven Tananadebni Cvenni, viTarca Cven miutevebT TanamdebTa maT CvenTa. Tananadebi aris yovelive codva, romelsac kaci iqms RvTis winaSe. maS, am sityvebiT RmerTs vevedrebiT, mogviteos Cveni codvebi. magram RmerTi gvapatiebs codvebs, Tu Cvenc miutevebT imaT, vinc Cven Segvcoda. aqedan cxadia, rom jer unda miutevoT codvebi Cvens moyvasebs, da Semdeg viTxovoT CvenTa codvaTa moteveba da mogveteveba kidec.
da nu Semiyveneb Cven gansacdelsa. gansacdeli aris imisTana SemTxveva kacis cxovrebaSi, romelic STaagdebs kacs raime codvaSi. am sityvebiT vTxovT RmerTs, agvaSoros yovelive cudi SemTxveva da dagvifaros dacemisagan.
aramed mixsen Cven borotisagan amiTi vTxovT RmerTs agvacilos yoveli boroti, romelic SeiZleba SegvemTxves am qveynad, gvixsnas sulieri mtrisagan _ eSmakisagan da yvela misi manqanebisagan.
rameTu Seni ars sufeva, Zala da dideba ukunisamde amin. es didebismetyveleba mimatebulia am locvaSi imitom, rom, raki viTxovT zeciur mamisagan mowyalebas, anda uZRvnideT kidec Rirseuls pativs; garda amisa, didebismetyveleba ufro gagvimtkicebs im imeds, rom RmerTi uTuod aRgvisrulebs Txovnas, radganac mas Svenis dideba, pativi da Tayvanis-cema.
amin _ WeSmaritad _ mimatebulia dasamtkiceblad imisa, rom locva Seiwireba sarwmunoebiT da ueWvelad.